Ndị bi na Khirbet al-Tabban ṅụrụ iyi na ha ga-ewughachi mgbe e kwaturuchara ụlọ

Ihe gbanwere

Dabere naanị n’akụkọ Al Jazeera, ndị agha Izrel kwaturu ụlọ 12 niile dị na Khirbet al-Tabban, na Masafer Yatta nke West Bank dị n’okpuru ọchịchị ndị agha, n’ụbọchị Wenezdee. E bibikwara ọtụtụ ihe owuwu obodo ndị ọzọ, gụnyere ebe a na-edebe anụmanụ, tankị mmiri na akụrụngwa ndị dị mkpa, nke mere ka ihe dị ka mmadụ 70 ghara inwe ebe obibi.

Izrel kwuru na ụlọ ndị ahụ enweghị ikike iwu kwadoro. Akụkọ ahụ kwuru na ndị bi ebe ahụ bu n’obi ịnọgide, n’agbanyeghị na ha chọrọ ebe mgbaba, mmiri ọṅụṅụ na ebe ịdị ọcha ugbu a.

Ihe mere nke a ji dị mkpa

Echiche akwụkwọ akụkọ a bụ na nke a abụghị naanị akụkọ gbasara ịkwatu ụlọ. Ọ bụ nsogbu ọrụ ndị bụ isi nke nwere ike ịka njọ n’oge dị mkpirikpi. Enwere ike ịkwatu ụlọ ruo n’ịghọ mkpọmkpọ ebe n’ime awa ole na ole; ịchọta ebe mmadụ ga-ehi ụra, mmiri dị ọcha na ebe ịdị ọcha ọzọ na-ewe oge, na-esikwu ike, ma na-enwe nnukwu mmetụta n’ahụ ndị na-ebi n’ọnọdụ a.

Ajụjụ kacha dị ngwa bụ ma obodo ahụ ka ga-enwe ike ibi na ya. Akụkọ ahụ kwuru na ụmụaka, ụmụ nwanyị, ndị agadi na ndị ọrịa nọ n’ihe ize ndụ pụrụ iche ma ọ bụrụ na ụlọikwuu ma ọ bụ ebe mgbaba n’èzí ka ga-adị ruo n’oge ikuku ga-esiwanye ike na ihu igwe ga-ajụ oyi. A ka nwere nnukwu ejighị n’aka banyere ma ebe mgbaba na ọrụ ndị zuru oke ga-abịa, ma ọ bụ ma a ga-agbasakwa mbibi ahụ n’obodo ndị ọzọ dị na Masafer Yatta.

Otu mmetụta ahụ nwere ike isi gbasaa

Mbibi ahụ wepụrụ ụlọ tinyere akụrụngwa mmiri na ebe ịdị ọcha. Nke a na-amanye ndị bi ebe ahụ ịchọ ebe mgbaba, mmiri ọṅụṅụ na ebe ịdị ọcha n’otu oge.

Ọ bụrụ na a naghị egbo mkpa ndị ahụ ma ndị bi ebe ahụ anọgide na-ebi n’ụlọikwuu ma ọ bụ n’èzí, mmetụta nke mbibi ahụ ga-esi n’ihe onwunwe furu efu gafee ruo n’ọnọdụ ndụ kwa ụbọchị na-akawanye njọ, ọkachasị mgbe ihu igwe ga-ajụ oyi ma ikuku sie ike. Enwere ike ibelata mmetụta ahụ ma ọ bụrụ na e nye ngwa ngwa ebe mgbaba na-eguzogide ihu igwe, mmiri na ebe ịdị ọcha.

N’ofe akụkọ anyị

Ntụle gbasara ahụike kwesịrị ilekwasị anya n’ọnọdụ ndị a kọwadoro ugbu a: ebe mgbaba, mmiri ọṅụṅụ na ebe ịdị ọcha, ọkachasị maka ndị kacha mfe imetụta site n’ịnọ n’èzí.

Ntụle gbasara iwu na nchịkwa kwesịrị iso ọnọdụ a kọwara n’akụkọ ahụ: ebe Masafer Yatta dị na Mpaghara C, ihe isi ike ndị Palestine na-eche ihu mgbe ha na-achọ ikike n’ebe ahụ, na mkpebi ụlọikpe nke afọ 2022 nyere ohere ịchụpụ ndị mmadụ mgbe a họpụtara mpaghara ahụ ka ọ bụrụ mpaghara ndị agha na-eji eme mgbatị ịgba égbè.

Ntụle mmetụta

• Ndị bi na Khirbet al-Tabban: mfu ozugbo. A kwaturu ụlọ 12 niile, bibie ọtụtụ ihe owuwu obodo, ma hapụ ihe dị ka mmadụ 70 n’enweghị ebe obibi.
• Ndị bi na Khirbet al-Tabban: ịnọ n’ihe ize ndụ ozugbo. E bibiri ebe mmiri na akụrụngwa ịdị ọcha ka ndị bi ebe ahụ na-achọ ebe mgbaba.
• Ụmụaka, ụmụ nwanyị, ndị agadi na ndị ọrịa: ihe ize ndụ ga na-arị elu n’izu ndị na-abịa ma ọ bụrụ na e nwetaghị ebe mgbaba na-adịgide adịgide na ọrụ ndị dị mkpa tupu ihu igwe siri ike abịa.

Ọnọdụ ndị nwere ike ime

Nke kacha yikarị: Ndị bi ebe ahụ ga-anọgide na Khirbet al-Tabban ka ha na-achọ ebe mgbaba, mmiri na ebe ịdị ọcha, ma ọ bụrụ na ha edebe mkpebi ha kwupụtara ịnọ ebe ahụ, ma gboo opekata mpe ụfọdụ n’ime mkpa ndị bụ isi.

Ihe ga-akawanye mma: Ihe ize ndụ ozugbo ga-ebelata ma ọ bụrụ na enyemaka iji nweta ihe ndị dochiri ndị furu efu enye ebe mgbaba na-eguzogide ihu igwe, mmiri ọṅụṅụ na ebe ịdị ọcha, mgbe ndị bi ebe ahụ ka nọ n’obodo ahụ.

Ihe ga-akawanye njọ: Ọnọdụ ndụ ga-aka njọ ma ọ bụrụ na ndị bi ebe ahụ anọgide n’enweghị ebe mgbaba, mmiri na ebe ịdị ọcha zuru oke mgbe ikuku siri ike na ihu igwe jụrụ oyi bịara.

Ihe a ga-eleba anya na ya ọzọ

• Ma a ga-enye ebe mgbaba, mmiri ọṅụṅụ na akụrụngwa ịdị ọcha n’ụbọchị ole na ole na-abịa.
• Ma ndị bi ebe ahụ ga-anọgide na Khirbet al-Tabban n’ụbọchị na izu ndị na-abịa.
• Ma a ga-akọ maka mbibi ọzọ n’obodo ndị ọzọ dị na Masafer Yatta n’izu ma ọ bụ ọnwa ndị na-abịa.