← All stories

Amataba ag'embagirawo ku nsalo ya Nepal ne China gasaanyizzaawo ekifo eky'okuyitiramu e Rasuwagadhi

A catastrophic flash flood on 26 August swept away the Nepal-China Friendship Bridge at Rasuwagadhi, Nepal's immigration and customs facilities, and much of the adjoining border complex; destruction also affected Gyirong on the Chinese side.

Lwaki kino kikulu

The bridge and Nepal-side customs and immigration facilities were swept away, removing the crossing infrastructure used for Nepal-China trade and border transit.

Asia Brief publication

Ebyakyuse

Okusinziira ku mawulire ga BBC News, amataba ag'embagirawo agaali gakulukusa ebisasiro n'ebifunfugu nga 26 Agusito gaatwala olulindo lwa Friendship Bridge e Rasuwagadhi, ebifo bya Nepal ebikola ku bayingira n'abafuluma eggwanga n'ebya kasitooma, awamu n'ekitundu ekinene eky'ebizimbe ebirala eby'oku nsalo ebiriraanyeewo; ne Gyirong, ku ludda lwa China, yakosebwa. Ebiwandiiko by'abayingira n'abafuluma eggwanga biraga nti abantu 89 baali bamaze okukkirizibwa okuva mu Nepal okugenda e Tibet, ate bana nga bayingidde Nepal ng'amataba tegannajja; abakozi bana ab'ekitongole ekikola ku bayingira n'abafuluma eggwanga e Rasuwagadhi baabula, era omulambo gumu gwazuulibwa.

Lwaki kino kikulu

Endowooza y'ekitongole kino eky'amawulire: okwonooneka kw'olulindo kye kimu kyokka ku bizibu ebirabika. Rasuwagadhi-Gyirong teyakoma ku kufiirwa lulindo oluyunga enjuyi zombi ez'ensalo; yafiirwa n'ofisi, ebiwandiiko n'abakozi abasobozesa abantu n'ebyamaguzi okuyita ku nsalo. N'olwekyo, okuzzaawo ekkubo lino erikozesebwa abasuubuzi, baddereeva ba loole, abalamazi n'abatuuze kufuuse omulimu ogwetaagisa enkola z'amawanga gombi okukolera awamu.

Ku by'entambula y'ebyamaguzi ebigenda e China n'ebivaayo, akabonero akasooka ak'okudda engulu si kuzimba lulindo lupya. Kwe kuba nti ebitongole bya kasitooma n'ebikola ku bayingira n'abafuluma eggwanga bisobola okuddamu okukola ku bantu n'emigugu awatali kubateeka mu kabi. Ekyo nga tekinnabaawo, ekkubo lyennyini n'emirimu gy'obukulembeze egisobozesa okuliyitamu byombi biba bikyagootanyizibwa. Okusaanyizibwawo kw'e Timure nakwo kulaga nti obulabe tebwakoma ku kifo eky'okukebereramu abayita ku nsalo, wabula bwatuuka ne mu kitundu ky'abatuuze ekyakula olw'abantu n'ebyamaguzi ebiyitawo buli lunaku.

Engeri yennyini ekifo kino gye kinaalagulwa tewannasalibwawo. Ekitegeerekeka kati kiri nti enkolagana y'entambula mu kitundu kino teyeesigama ku luguudo kutuuka ku nsalo kwokka: yeetaaga n'ekifo ekikola obulungi abantu n'ebyamaguzi mwe bayitira ku nkomerero yaalwo.

Kino lwe kyasemba okubaawo

Nga 8 Julaayi 2025, amataba mu kkubo lye limu ery'e Rasuwagadhi nago gaatwala olulindo lwa Friendship Bridge ne goonoona ekitundu ky'oku nsalo, okusinziira ku AP. Omwezi gwa Agusito we gwatandikira, AP yali etegeezezza nti abantu mwenda baali bafudde, ekifo ekikuŋŋaanyizibwamu konteyina munda mu lukalu n'ebifo 10 ebikola amasannyalaze g'amazzi byali byonoonese, obusuubuzi obuyita ku lulindo nga buyimiridde, ate abakozi b'omu kitundu ab'ebyentambula n'abawa obuweereza obulala nga bafiiriddwa ennyingiza.

Okufaanagana n'ebyaliwo emabega

Okufaanagana kw'ebintu ebikulu mu bibaddewo kweyoleka: amataba ag'amaanyi okuva mu nsozi za Himalaya gaakubye ekifo kye kimu eky'okuyitiramu ku nsalo ya Nepal ne China ne gasaanyaawo ebikozesebwa okutambuza abantu, ebidduka n'ebyamaguzi. Enjawulo enkulu eri nti amataba ga 2025 gaategeezebwa nti gaava ku nkuba ya monsuni, ate gano gabadde mataba ga mbagirawo agakulukusa ebisasiro n'ebifunfugu, ng'ekyagaleese kikyanoonyerezebwako, era ng'omuwendo gw'abantu abagambibwa okubulamu munene nnyo okusinga ogw'olubereberye.

Ebyava mu mataba agaasooka biraga eby'okugoberera kati: si kuddamu kuzimba lulindo kwokka, wabula n'okuzzaawo ekifo kya konteyina, ebifo ebikola ku bayita ku nsalo, bizinensi eziriraanyeewo n'obusobozi bwennyini obw'okutambuza emigugu.

Engeri ebivaamu gye biyinza okutuuka ku balala

Singa Rasuwagadhi-Gyirong esigala nga tesobola kukola ku bantu n'ebyamaguzi ebiyitawo nga bulijjo, abasuubuzi n'abaddukanya ebyentambula be basooka okufiirwa ekkubo eribatuusa butereevu. Oluvannyuma ekyo kiyinza okukosa baddereeva b'e Timure, abakozi abawa obuweereza ne bizinensi entonotono, kubanga emirimu gyabwe gyesigamye ku bantu n'ebyamaguzi ebisala ensalo.

Obukosefu obwo buyinza okukendeera singa enteekateeka ez'ekiseera ez'okusala ensalo, ebifo ebiddaabiriziddwa oba amakubo amalala bisobola okutwala abantu n'ebyamaguzi ebyandiyise wano. Ekibuuzo eky'okupima ekyo kyangu: emigugu giddamu okutambula, era ebitongole bya kasitooma n'ebikola ku bayingira n'abafuluma eggwanga bisobola okukola ku ntambula eyo?

Mu mawulire gaffe agakwata ku kino

Mu mawulire gaffe agaasooka twategeeza ku kusaanyizibwawo okw'olubereberye mu Amataba ku nsalo ya Nepal ne China gasaanyizzaawo olulindo lwa Friendship Bridge e Rasuwagadhi. Amawulire amapya aga BBC gannyonnyola bulungi ebyabaddewo mu ddakiika ezasembyeyo ng'amataba tegannakuba kifo kino, nga mw'otwalidde obudde obulabikira ku bifaananyi bya kkamera za CCTV n'ebiwandiiko by'abayingira n'abafuluma eggwanga.

Okwekenneenya obukosefu

  • Abakozi ab'ekitongole ekikola ku bayingira n'abafuluma eggwanga e Rasuwagadhi: baafiirwa era emirimu gyabwe ne gitaataaganyizibwa amangu ddala oluvannyuma lw'ofisi okutwalibwa amataba; abakozi bana baabula.
  • Abasuubuzi n'abaddukanya ebyentambula wakati wa China ne Nepal: bali mu kukosebwa kubanga olulindo, enguudo n'ebikozesebwa okukola ku bayita ku nsalo byasaanyizibwawo.
  • Bizinensi z'e Timure: ebizimbe n'ebintu byayonooneka amangu ddala, emirimu ne gitaataaganyizibwa mu kitundu ekyesigamye ku ntambula ey'oku nsalo.
  • Abalamazi n'abatambuze abalala: entambula yaabwe yataataaganyizibwa mu kkubo eriyitibwamu okugenda ku Lusozi Kailash era erikozesebwa n'abagenyi abasala ensalo.

Ebiyinza okubaawo

Ekisinga okusuubirwa: Singa okwonooneka kw'olulindo n'ebifo bya kasitooma n'ebikola ku bayingira n'abafuluma eggwanga kweyongera okulemesa emirimu egyabulijjo, ekifo eky'okuyitiramu kijja kusigala nga tekikola bulungi okumala ennaku oba wiiki, ng'ab'obuyinza bwe beetegereza ebyayonooneka n'okuddamu okukungaanya ebiwandiiko.

Singa ebintu birongooka: Singa Nepal ne China biteekawo ebifo eby'ekiseera oba ne bizzaawo ebyaliwo nga bisobola okukozesebwa awatali kabi, entambula ey'oku nsalo eyinza okutandika okudda engulu ng'ebizimbe byonna tebinnaddamu kuzimbibwa.

Singa ebintu byongera okwonooneka: Singa okuddamu okuzimba n'enteekateeka z'okukolera awamu ku njuyi zombi ez'ensalo birwawo, ate ng'amakubo amalala tegasobola kutwala bantu n'ebyamaguzi ebyandiyise wano, okuyimirira kw'emirimu kuyinza okwongera ku kufiirwa mu busuubuzi, ebyentambula n'obuweereza bw'omu kitundu mu myezi egiddako.

Eby'okugoberera ebiddako

  • Ebirangiriro ebitongole okuva mu b'obuyinza ab'oku nsalo ya Nepal ne China ebikwata ku kuddamu okuggulawo, okuggalawo oba enteekateeka ez'ekiseera ez'okusala ensalo.
  • Okwekenneenya ebyayonooneka n'enteekateeka y'obudde obw'okuzzaawo olulindo n'ebifo bya kasitooma n'ebikola ku bayingira n'abafuluma eggwanga.
  • Obubonero obukakasa nti emigugu gikyusiddwa amakubo oba giddamu okutambula: emirimu gya kasitooma, entambula ya loole oba ekkubo eddala erikola.
Sources (5)
  1. BBC NewsHow catastrophic flash flood unfolded at remote Nepal-China border point
  2. Al Jazeera NewsNepal search operations continue a week after catastrophic floods
  3. NBC News WorldNepal floods death toll tops 900, as number of missing nearly doubles to more than 4,200
  4. apnews.comMonsoon floods sweep away 20 people and the main bridge linking Nepal to China
  5. apnews.comFrequent disasters expose climate risks to infrastructure in South Asia

Asia Brief

A sourced Asia news briefing that retains China coverage while adding reporting across East, South and Southeast Asia.

Try Asia Brief

Comments

No comments yet.