Okushintshile
Ngokombiko we-Al Jazeera, izikhukhula nokudilika kodaka ososayensi abakuxhumanisa nokuwa kweqhwa elikhulu eduze kweLangtang Lirung kubulale abantu abangaphezu kuka-1,270 eNepal naseTibet. Isiphathimandla sezinhlekelele saseNepal sithi sesithole izidumbu ezingu-1,252 futhi sibala abantu abangu-4,216 njengabalahlekile; iziphathimandla zaseChina zibika ukushona kwabangu-21 nabangu-541 abalahlekile eTibet.
Abahlengi basebenzisa izindiza ezinophephela emhlane nezintambo zokushibilika ukuze bafinyelele emizaneni engafinyeleleki kalula, kuyilapho onjiniyela bebutho laseNepal besusa udaka eminyango yemihubhe yamandla kagesi aphehlwa ngamanzi eduze komngcele waseChina, lapho kungase kube nezisebenzi ezingamakhulu ezibhajwe khona.
Kungani lokhu kubalulekile
Umbono wale ngosi: isivivinyo esiphuthumayo asiwona umbukiso wezobudlelwano bamazwe. Umbuzo uwukuthi ukufinyelela kwabahlengi kungaguqulwa yini kube ukufinyelela okuthembekile emhlabeni ngaphambi kokuba imigwaqo, amabhuloho neminyango yemihubhe eyonakele kuqine, kuguquke isimo senhlekelele sibe yisithiyo esihlala isikhathi eside.
Inani labashonile elibikiwe eTibet libonisa ukuthi iChina isiphakathi kwalesi simo esiphuthumayo, ayigcini ngokubuka okwenzeka ngaphesheya komngcele. Isilinganiso esisebenzayo sokubambisana sizoba lula: imiphakathi engafinyeleleki kalula, amaqembu abahlengi nezindawo zamandla kagesi aphehlwa ngamanzi ezonakele zingafinyelelwa ngokuphepha yini, futhi izimoto ziyokwazi yini ukuphinde zihambe ekugcineni? Kuze kube yileso sikhathi, izixhumanisi zasezintabeni ezithwala abantu, izimpahla nemithwalo zisalokhu zisengcupheni yodaka namabhuloho angasekho, okuyizona futhi ezibambezele umsebenzi wokuhlenga.
I-UNDP ilinganisela okungenani amathani angu-2.2 million emfucumfucu. Leyo yinombolo esabekayo ngoba imfucumfucu ayihlali nje. Ivala iminyango yemihubhe, ingcwabe imigwaqo futhi iguqule ibanga elifushane ebalazweni libe uhambo olude kakhulu.
Ukuqhathanisa nomlando
Inhlekelele yase-Chamoli yango-2021 eNdiya inikeza ukuqhathanisa okucacile: ukugeleza okukhulu eHimalaya okuhlobene neqhwa namatshe kwalimaza ingqalasizinda yamandla kagesi aphehlwa ngamanzi, kwashiya izisebenzi zibhajwe eduze kwemihubhe futhi kwenza amaqembu abahlengi abhekane nezindawo ezikude kanye nokufinyelela okuvinjwe imfucumfucu.
Umehluko obalulekile usezingeni nasendaweni. IChamoli yayiseNdiya; le nhlekelele ihlanganisa iNepal neTibet, kanti izibalo ezibikiwe zabashonile nabalahlekile ziphakeme kakhulu. I-AP kamuva yabika ukuthi abantu abangu-200 bashona ngemva kokuba izikhukhula zango-2021 zicwilise isikhungo saseTapovan eduze kweJoshimath. Lowo mphumela usikisela ukuthi into esemqoka okufanele ibhekwe manje ukufinyelela: ukuvula umnyango womhubhe akufani nokufinyelela wonke umuntu ongaphesheya kwawo.
Indlela imiphumela engasabalala ngayo
Imigwaqo namabhuloho acekeleke phansi kuthinta okungaphezu kweqembu lokuqala lezimoto zokuhlenga. Uma ukususwa kwemfucumfucu kuqhubeka kancane, imiphakathi ezifundeni zomngcele ezithintekile ingahlala inzima ukufinyelela kuyo, kuyilapho abathuthi bempahla namabhizinisi athembele emigwaqweni enqamula umngcele bengase babhekane nokuphazamiseka okuqhubekayo.
Izindiza ezinophephela emhlane, izintambo zokushibilika nezinye izindlela zingagcina ukufinyelela okubalulekile kusekhona. Azinakuthatha indawo yemizila ethembekile yezimoto unomphela. Uphawu olulinganisekayo lokululama ukuvulwa kabusha kwemigwaqo namabhuloho, okusekelwa ukubuyiselwa kokufinyelela kwezimoto.
Kuko konke esikubikile
Umbiko wethu wangaphambilini, Isibalo sabashonile ezikhukhuleni zaseNepal naseChina sidlula ku-1,270 njengoba imisebenzi yokuhlenga iqhubeka, ububheka le nhlekelele eqhubekayo kanye nokwanda kwenani labashonile.
Okugxilwe kukho manje yilokho okushiwo umonakalo emngceleni: ukubambisana emsebenzini wokuhlenga kumele kusebenze kanye nomsebenzi ohamba kancane wokuvula kabusha izixhumanisi ezibonakalayo ezihlanganisa izindawo zokuhlala ezikude, izindawo zamandla kagesi aphehlwa ngamanzi nemizila yezokuthutha.
Ukuhlolwa komthelela
- Iziphathimandla zaseChina nemiphakathi yaseTibet: sekubikwe ukushona kwabangu-21 nabangu-541 abalahlekile, kanti izindawo zokuhlala nezixhumanisi zezokuthutha ezonakele zenza isimo esiphuthumayo sibe sibi kakhulu.
- Amaqembu okuhlenga nawobunjiniyela aseNepal: asebenza eminyango yemihubhe evinjiwe ngesikhathi esebenzisa ukufinyelela ngendiza nangezintambo emiphakathini engafinyeleleki kalula.
- Izisebenzi zamandla kagesi aphehlwa ngamanzi eduze komngcele: kukholakala ukuthi ezingamakhulu zibhajwe ezikhungweni, kuhlanganisa nemihubhe.
- Abathuthi bempahla abanqamula umngcele: imigwaqo namabhuloho ezonakele kungase kuvimbe ukuhamba kuze kube yilapho ukususwa kwemfucumfucu nokulungiswa kubuyisela imizila esebenzisekayo.
Izimo ezingase zenzeke
Okungenzeka kakhulu: Uma ukususwa kwemfucumfucu kuqhubeka kancane futhi kungekho mzila osheshayo oqinisekisiwe wokufinyelela ezindaweni zamandla kagesi aphehlwa ngamanzi, umsebenzi wokuhlenga nokululama uzoqhubeka izinsuku noma amasonto, kanti izibalo zisazoshintsha.
Okuhle: Lapho onjiniyela bethola ukufinyelela okuphephile emihubheni noma ezindlini zamandla futhi iziphathimandla zikuqinisekisa, ukuhlenga okuqinisekisiwe nokuhlolwa komonakalo okusheshayo kuyokwenzeka.
Okubi: Uma udaka, imfucumfucu nezixhumanisi zezokuthutha ezonakele kuqhubeka kuvimba izindawo, ukululama kungase kuthathe isikhathi eside futhi izibalo zabalahlekile zingashintsha ikakhulu ngemisebenzi yokutholwa.
Okufanele kubhekwe ngokulandelayo
- Izibalo ezibuyekeziwe zabashonile nabalahlekile ezivela eziphathimandleni zaseChina eTibet.
- Ukuqinisekiswa konjiniyela bebutho laseNepal ukuthi sebengenile, bathintane nabasindile ngaphakathi, noma sebeqedile ukuhlola izikhungo zamandla kagesi aphehlwa ngamanzi ezivinjiwe.
- Izaziso ezisemthethweni zokuvulwa kabusha kwemigwaqo noma amabhuloho ezonakele, noma eziqinisekisa ukubuyiselwa kokufinyelela kwezimoto.
- Izibuyekezo zokususwa kwemfucumfucu ezibonisa ukuthi ukufinyelela kuyathuthuka noma kumile.
Comments
No comments yet.