Misango gy’ebiragalalagala mu Misiri: Sarah Khalifa ali mu 12 abakakasiddwa ekibonerezo ky’okufa

Omuweereza wa ttivvi mu Misiri Sarah Khalifa ne banne 11 be baavunaanibwa nabo bakakasiddwa ekibonerezo ky’okuttibwa nga batugibwa ku muguwa olw’emisango gy’ebiragalalagala. Bino byalondoodwa BBC News. Amawulire gano ge geesigamiddwaako mu kiwandiiko kino. Munnamateeka wa Khalifa yagambye nti ajja kujulira.

BBC yategeezezza nti ekibonerezo kino kyasooka kulangirirwa omwezi oguwedde. Kkooti yakikakasizza oluvannyuma lw’okufuna endowooza ya Mufti omukulu ow’e Misiri ku nsonga z’eddiini, nga bwe kyetaagisa mu misango egiyinza okuvaamu ekibonerezo ky’okufa.

Khalifa, ow’emyaka 39, amanyiddwa olw’okuweereza pulogulaamu ya ttivvi Mission Impossible, eyogera ku bumenyi bw’amateeka. Yeegaana emisango egimuvunaanibwa.

BBC, ng’ejuliza emikutu gy’amawulire egya gavumenti y’e Misiri, yagambye nti abawaabi baalumiriza ekibinja kino okuyingiza mu ggwanga ebikozesebwa okukola ebiragalalagala eby’okutunda. Era baakivunaana okusangibwa n’emmundu n’amasasi mu bukyamu.

Kigambibwa nti ab’obuyinza baakwata ebiragalalagala n’ebikozesebwa okubikola ebyasukka kkiro 750. Obujulizi obwalagibwa bwalimu n’ebigambo by’abajulizi 20 awamu n’ebintu ebyali biterekeddwa ku byuma bya kalimagezi.

BBC yategeezezza nti abalala mwenda baasibwa amayisa, ate musanvu ne bejjeerezebwa.

Khalifa bwe yalabikako mu kkooti mu Ssebutemba eyayita, yagamba nti yali tasabangako biragalalagala okutuusa lwe baamukubisa ekifaananyi nga biri naye ku woofiisi z’ekitongole ekirwanyisa ebiragalalagala. BBC yajuliza olupapula lwa gavumenti Akhbar al-Youm ku bigambo ebyo.

Omusango ogw’edda ogufaananako n’oguno

Mu 2014, omusango mu Misiri ogwalimu abawagizi ba Muslim Brotherhood 529 nagwo gwavaamu ebibonerezo by’okufa ebyalina okusooka okuyita mu mitendera emirala egy’amateeka.

Mu Apuli w’omwaka ogwo, kkooti yakakasa ebibonerezo by’okufa eby’abantu 37. Abalala 492 yabasalira okusibwa emyaka 25 mu kifo ky’okuttibwa, nga The Guardian bwe yalondoola.

Emisango gino gigeraageranyizibwa ku mitendera gy’amateeka gye giyitamu. Ekyo tekitegeeza nti ebyava mu gw’edda bye bijja okuva mu gwa Khalifa.

Omusango ogw’edda gwali ku bikolwa eby’obukambwe ebyakolebwa ku poliisi nga bikwatagana n’ebyobufuzi. Gwalimu abantu bangi nnyo okusinga ogwa Khalifa, era engeri gye baawozesebwamu bonna awamu yawakanyizibwa. Ogwa Khalifa guli ku bigambibwa nti baakolanga ebiragalalagala ne babitunda mu bukyamu. Mu musango guno, BBC yalondoola ebintu ebyakwatibwa, ebyayogerwa abajulizi n’obujulizi obuterekeddwa ku byuma bya kalimagezi.

Ebiyinza okuva mu musango guno

Okukakasa ekibonerezo kya Khalifa n’enteekateeka ze ez’okujulira bimuzibuwalizza okuddamu okukola ku ttivvi mu kiseera kino.

Bwe kinaasigala nga tasobola kukola, pulogulaamu ezeetaaga okwetabamu kwe ziyinza okwetaaga omuntu omulala okumuddira mu bigere oba okukyimiriza emirimu.

Abantu omwenda abaasalirwa okusibwa amayisa boolekedde ekibonerezo ekirala eky’amaanyi eky’okumala obulamu bwabwe mu kkomera.

Omusango guno guyinza okuleetera emikutu gya ttivvi n’abakola pulogulaamu mu Misiri okwegendereza nga bategeka oba balanga emirimu egirimu abantu abamanyiddwa abalina emisango gy’obumenyi bw’amateeka egitannaggwa. Kyokka amawulire ga BBC tegamenya kikolwa kyonna omukozesa yenna ky’akoze ku nsonga eno.

Ebiyinza okuddako

Bino bye tusuubira nga twesigama ku bimanyiddwa, naye tebinnakakasibwa.

Ekisinga okusuubirwa: Munnamateeka wa Khalifa bw’anaagenda mu maaso n’okujulira nga bwe yalangirira, Khalifa ayinza okumalira amaanyi ku kufuna obuyambi bw’amateeka mu wiiki ezijja okutuuka ku myezi 12. Mu kiseera ekyo, ayinza obutasobola kutandika mirimu mipya gya ttivvi.

Okujulira bwe kunaateekebwa mu kkooti oba olunaku lw’okukuwulira ne luteekebwawo, ekyo kinaawagira okusuubira kuno. N’okusigala nga talina mirimu mipya gya ttivvi ekakasiddwa gy’akolamu kinaakuwagira. Kkooti bw’eneekyusa mangu ekibonerezo, okusuubira kuno kunaaba n’omusingi mutono.

Ebintu bwe binaamulungira: Okujulira oba okuddamu okwetegereza omusango bwe kunaavaamu okukendeeza oba okuggyawo ekibonerezo, amateeka gayinza obutakyamuzibuwalira nnyo kuddamu kukola ku ttivvi mu myezi mukaaga okutuuka ku 12.

Akabonero akakulu kanaaba kusalawo kwa kkooti okulagira omusango gusalibwe mu ngeri endala, okuggyawo ekisaliddwa nti alina omusango oba okukendeeza ekibonerezo.

Ebintu bwe bineeyongera okumwonoonekera: Ekibonerezo bwe kinaakakasibwa oluvannyuma lw’okuddamu okwetegereza omusango, Khalifa ayinza okumala ekiseera kiwanvu nga tasobola kukola ku ttivvi. Abakola naye emirimu egikyagenda mu maaso bajja kwetaaga okugikola nga taliiwo.

Kkooti bw’eneegaana okujulira kwe, oba bwe kinaalangirirwa nti omuntu omulala amuddidde mu bigere ku pulogulaamu, ekyo kinaayongera okulaga nti bino biyinza okubaawo.

Eby’okugoberera ebiddako

Kikulu okulaba oba okujulira kunaateekebwa mu kkooti oba kuwulirwe. Era kirina okugobererwa oba kkooti eneekyusa ekibonerezo oba okukireka nga bwe kiri. Ebigambo ebiva butereevu eri Khalifa, oba eri omukozesa wa ttivvi akakasiddwa nti amukozesa, bijja kuyamba okumanya gy’ayimiridde mu mirimu gye.