← All stories

Iran amụbaala ọnụahịa petrụl okpukpu abụọ maka ihe karịrị lita 110 kwa ọnwa

Iran amụbaala ọnụahịa petrụl maka ihe a zụtara karịa oke lita 110 kwa ọnwa ruo rial 100,000 kwa lita, nke bụ mmụba ya nke abụọ kemgbe Disemba.

Ihe mere nke a ji dị mkpa

Ndị ọkwọ ụgbọala na-azụta karịa lita 110 kwa ọnwa ga-akwụ ọnụego mmanụ karịrị oke ahụ okpukpu abụọ, na-eme ka ego a ga-akwụ ozugbo maka iji petrụl ọzọ bawanye.

Financial Trends Today publication

Ihe gbanwere

Dabere na akụkọ AP Business, Iran amụbaala ọnụahịa petrụl a zụtara karịa lita 110 kwa ọnwa okpukpu abụọ, mee ya rial 100,000 kwa lita, ihe dị ka cent 7. Onye isi nkesa mmanụ steeti, Keramat Veis Karami, kwuru na ọkwa ọhụrụ a metụtara 15% nke ndị na-azụ ahịa; gọọmenti na-ekwu na ego mgbakwunye ọ ga-enweta ga-agara ezinụlọ.

Ihe kpatara o ji dị mkpa

Nke a bụ mmụba ọnụahịa e lekwasịrị anya, mana ụgwọ mmanụ na-agbasa mmetụta ya. Onye ọkwọ ụgbọala gafere oke ọnwa ahụ ga-akwụkwu ego ozugbo; onye na-arụ tagzi ma ọ bụ ọrụ mbuga nwere ike ịnwa ịweghachi ya site n’ịbawanye ụgwọ njem na ụgwọ ọrụ. Nke a ga-agbakwụnye nrụgide n’ezinụlọ ndị na-eche ihu mbufụt ọnụahịa kwa afọ e kwuru na ọ dị ihe dị ka 67%.

Dị ka akụkọ ahụ si kwuo, Iran riri lita nde 145 kwa ụbọchị n’ọnwa Ọgọst, ebe ikike mmepụta n’ụlọ ya bụ lita nde 122 kwa ụbọchị. Ọ bụrụ na ọnụahịa dị elu maka mmanụ a zụtara karịa oke ahụ belata njem na-adịghị mkpa, ọ pụrụ ibelata mkpa mbubata mmanụ. Ọ bụrụ na o meghị, mmanụ a na-ebubata ga-anọgide so na ụgwọ ahụ. Ihe ga-ekpebi ya bụ ma nnyefe ego nye ezinụlọ ga-eru ngwa ngwa, ma rute ọtụtụ ndị nke ọma, iji belata ibu ụgwọ ọhụrụ ahụ a na-ahụ anya.

Echiche anyị (ntụle amụma): n’ime izu ole na ole na-abịa, ụfọdụ ndị na-eji mmanụ dị ukwuu nwere ike ibelata njem na-adịghị mkpa, ebe azụmahịa ndị dabere na njem ga-anwale ibufe akụkụ nke mmụba ọnụahịa ahụ n’aka ndị ahịa. Ebe ndị emetụtara bụ òtù dị nta, nke a yiri usoro iji belata nrụgide karịa imegharị usoro ahụ dum, ma e wezụga ma ọnụ ahịa agbasaa n’ọrụ dị iche iche ngwa ngwa karịa ka nkwado si erute ezinụlọ.

Ntụnyere akụkọ ihe mere eme

Ọnụahịa petrụl e buliri n’afọ 2019 na-enye ihe mmụta siri ike banyere ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mgbanwe ọnụahịa a na-ele anya dị ka nke teknụzụ. N’ihe omume abụọ a, mmanụ a na-akwado ego ghọrọ nke dị ọnụ karịa, ma e jikọtara nke a na nkwa inye ezinụlọ nkwado.

Ihe dị iche n’ezie bụ ogo ya: n’afọ 2019, mgbanwe ahụ bụ mmegharị mberede n’usoro dum, ebe mmụba a metụtara naanị mmanụ karịrị lita 110, ndị ọchịchị kwukwara na ọ ruru ihe dị ka 15% nke ndị na-azụ ahịa mgbe e webatara usoro ọkwa n’ọnwa Disemba. Mmụba gara aga kpalitere ngagharị iwe n’obodo ukwu na obere obodo karịrị 100; mkpagbu sochiri ya, AP mechakwara kọọ na e gburu opekata mpe mmadụ 321 ma jide ọtụtụ puku, na-ekwu Amnesty International dịka isi mmalite. Akụkọ ahụ na-egosi mkpa ileba anya ma ndị mmadụ na-enweta nkwụghachi ngwa ngwa, nakwa ma ọnụahịa dị elu na-apụ n’ọdụ mmanụ banye n’ọrụ kwa ụbọchị.

Otu mmetụta ndị a pụrụ isi gbasaa

Njikọ mbụ dị mfe: petrụl a zụtara karịa oke ahụ na-efu okpukpu abụọ karịa ka o siri dị kemgbe Disemba. Ndị na-arụ ọrụ na-eme njem ọtụtụ nwere ike ịhụ mmefu ọrụ ha arịgo n’ime izu ole na ole.

Njikọ nke abụọ ejighị n’aka nke ukwuu. Ọ bụrụ na ọtụtụ ndị na-arụ tagzi na ndị na-ebuga ngwongwo gafere oke ahụ ma nwee ike ibuli ọnụahịa n’enweghị nnukwu mfu azụmahịa, ndị na-eji ọrụ ha nwere ike iche ụgwọ njem ma ọ bụ ụgwọ mbuga dị elu. Usoro a ga-ada mbà ma ọ bụrụ na ọtụtụ ndị na-arụ ọrụ a anọgide n’okpuru oke ahụ, buru ụgwọ ahụ n’onwe ha, ma ọ bụ nata nnyefe ego nke na-ebelata ya n’ụzọ pụtara ìhè.

Ntụle mmetụta

  • Ndị na-eji petrụl nke ukwuu na-atụfu ikike ịzụta ihe ozugbo n’ihe ha zụtara karịa lita 110.
  • Ndị na-arụ tagzi na ndị na-ebuga ngwongwo na-eche ihu mmefu ọrụ dị elu maka mmanụ karịrị oke, ma nwere ike ịhọrọ n’etiti uru dị ntakịrị, ibelata njem ndị na-adịghị eweta nnukwu uru, ma ọ bụ ịbawanye ụgwọ.
  • Ezinụlọ e kwere nkwa nnyefe ego nwere nsonaazụ agwakọtara: nkwado nwere ike belata ibu na mmefu ego ha, ma oge ya, ego ole ọ bụ na ndị ga-eru eru ka akọwaghị.
  • Usoro Iran ji ebubata mmanụ nwere ike irite uru ma ọ bụrụ na ọchịchọ abịaruo ikike a kọrọ nke lita nde 122 kwa ụbọchị n’ụlọ; ọchịchọ na-agbanweghị ga-eme ka mbubata nọgide dị mkpa.

Ọnọdụ ndị nwere ike ime

Nke yikarịrị ime

Ọ bụrụ na atụmatụ 15% ahụ ziri ezi n’ụzọ sara mbara ma nnyefe ego akwụghịcha ụgwọ petrụl a zụtara karịa oke ahụ, ndị emetụtara ga-ebelata iji mmanụ na-adịghị mkpa ma ọ bụ buru ụgwọ ahụ n’ime izu ole na ole na-abịa. Ndị na-arụ ọrụ njem nwere ike ịnwale ịbawanye ụgwọ njem n’akụkụ ụfọdụ, ebe mbubata mmanụ ga-anọgide dị mkpa n’ihi na ọdịiche e kọrọ n’etiti oriri na ikike mmepụta dị ukwuu. Mbelata oriri site na ndekọ Ọgọst, uto ọchịchọ na-adị nwayọọ, ma ọ bụ ụgwọ njem ọhụrụ ga-akwado ụzọ a; ọchịchọ ịnọgide na ndekọ ahụ ma ọ bụ gafee ya ga-eme ka ọ daa mbà.

Ọnọdụ ka mma

Ọ bụrụ na ndị na-azụ ahịa nwere ike ibelata ịnya ụgbọala na-adịghị mkpa ma nnyefe ego erute ezinụlọ e bu n’obi ngwa ngwa, ọchịchọ maka mmanụ karịrị oke ahụ nwere ike ịda nke ga-ezuru ibelata mkpa mmanụ a na-ebubata n’ime ọnwa 6 ruo 12. Ndị na-arụ ọrụ na-eji mmanụ nke ukwuu nwere ike ịzaghachi site n’ịhazi ụzọ njem nke ọma ma ọ bụ ibelata njem ndị na-adịghị eweta nnukwu uru, kama ịbawanye ọnụahịa n’ebe niile. Oriri na-aga n’ihu na-abịaru ikike mmepụta n’ụlọ nso, nnyefe ego e gosipụtara, na ọnụahịa njem kwụsiri ike ga-akwado nsonaazụ ahụ.

Ọnọdụ ka njọ

Ọ bụrụ na ndị na-arụ ọrụ na-eme njem ọtụtụ nyefee ụgwọ ahụ n’aka ndị ahịa ebe nkwụghachi na-egbu oge, ezughị ezu, ma ọ bụ edoghị anya, ụgwọ tagzi na mbuga ngwongwo nwere ike ịrị elu ma mee ka nrụgide na mmefu ego ezinụlọ kawanye. N’akụ na ụba nwere mbufụt ọnụahịa kwa afọ e kọrọ na ọ dị 67%, mgbanwe petrụl a nwere ike imetụta ọtụtụ mmadụ karịa iru ya kpọmkwem nke 15%. Ọnụahịa njem na-arị elu, ịkwụ ụgwọ na-egbu oge, ma ọ bụ mmegide a haziri ahazi megide ọnụego ahụ ga-akwado ụzọ a; nnyefe ego a na-ahụ anya nke na-eru ngwa ngwa na mbelata iji mmanụ n’enweghị mmụba ọnụahịa ọrụ n’ebe niile ga-eme ka ọ daa mbà.

Ihe a ga-eleba anya ọzọ

  • Oriri petrụl kwa ụbọchị ma e jiri ya tụnyere ndekọ Ọgọst nke lita nde 145.
  • Ndị tozuru maka nnyefe ego nye ezinụlọ, oge nnyefe, na nnata ya n’eziokwu.
  • Mgbanwe n’ụgwọ tagzi, mbuga ngwongwo, na njem, ma ọ bụ ụgwọ mgbakwunye.
  • Ọnụọgụ mmanụ a na-ebubata na nkwupụta gọọmenti gbasara ọkọnọ, ma e jiri ya tụnyere ikike kwa ụbọchị n’ụlọ nke lita nde 122.
Sources (4)
  1. AP BusinessIran increases gasoline price for its heaviest consumers as economy struggles
  2. theguardian.comIran supreme leader backs petrol price rises as protests spread
  3. apnews.comIran raises gasoline prices for the first time since deadly 2019 protests
  4. theguardian.comIran begins payments to 60 million as petrol price protests continue

Comments

No comments yet.