Okwenzekile
I-Associated Press ibika ukuthi ukungeniswa kwezithuthuthu zikagesi nezimoto ezinamasondo amathathu zaseChina e-Afrika kukhuphuke ngo-60% engxenyeni yokuqala ka-2026, kwafinyelela ku-$114.6 million, kanti iMorocco, i-Egypt ne-Algeria yizona ezihole kulokhu kukhula. IMorocco yangenisa amayunithi angu-80,188 abiza u-$21.7 million; iNingizimu Afrika yona yangenisa izithuthuthu zikagesi ezingu-19,635 abiza u-$6.9 million. Ngaleso sikhathi, i-Spiro yaqongelela imali engaphezu kuka-$348 million, kanti izinkampani zaseMpumalanga ne-Afrika Ephakathi zandisa ukuhlanganiswa kwendawo, amanethiwekhi okushintshanisa amabhethri nezinsizakalo zezimoto zikagesi ezisetshenziswa kwezentengiselwano. AP Business
Kungani Lokhu Kubalulekile
Lokhu akuyona imakethe eyodwa yezimoto zikagesi e-Afrika. Zimbili.
ENyakatho Afrika, izikuta nezithuthuthu ezincane zaseChina zithengwa kakhulu ngabathengi ukuze baye emsebenzini futhi benze uhambo olufushane. EMpumalanga naseNtshonalanga Afrika, izithuthuthu zikagesi ziyizindlela zokuziphilisa. Abashayeli bathwala abagibeli nezimpahla, ngezinye izikhathi bahambe ibanga elifinyelela kumakhilomitha angu-150 ngosuku. Lokhu kwenza ukushintshanisa amabhethri kube ngaphezu kokwenza izinto zibe lula: kunganquma ukuthi umshayeli uyaqhubeka yini nokuthola imali noma ulinda eduze kweshaja.
Indlela yezentengiselwano ingashintsha nokuthi ubani othola ingxenye enkulu yenani elidalwayo. Abakhiqizi baseChina bahlinzeka ngezimoto eziningi kanye nezingxenye eziyinhloko. Izinkampani zase-Afrika zakha ingqalasizinda yendawo ezungezile: ukuhlanganisa, ukuxhasa ngezimali, ukulungisa nokwakha amanethiwekhi kagesi. Lokhu kunikeza abaqhubi bendawo ithuba lokwakha amabhizinisi ngaphandle kokukhiqiza yonke injini, isilawuli noma iseli yebhethri kusukela ekuqaleni.
Inkinga ukuthi inani elikhulu lezimoto alisho ngokuzenzakalelayo ukuthi sekukhona imakethe esebenzayo. Izibalo zempahla engena ezweni zirekhoda izimoto ezingena emazweni, kodwa azisho ukuthi lezo zimoto zibhalisiwe noma ziyasetshenziswa ngempela. Izinhlelo zamabhethri ezisebenza kuphela kumnikezeli othile nazo zingabophela abashayeli kunethiwekhi eyodwa, zinciphise inkululeko yokukhetha imizila, inani lokuphinda zithengiswe ngalo kanye nekhono lokukhiqiza ngobuningi.
Indlela Imithelela Engasabalala Ngayo
Izimoto eziningi ezingeniswayo zidala isidingo seziteshi zokushintshanisa amabhethri, ukulungiswa, ukuxhaswa ngezimali namabhethri ashintshwayo. Uma imali etholakala kalula nogesi othembekile kuguqula lezo zimoto zibe yizithuthuthu ezisetshenziswa kakhulu kwezentengiselwano, abaqhubi banganciphisa izindleko zokusebenza nezokulungisa, kanti izinkampani zokuhlanganisa nezinsizakalo zasendaweni zandise umthamo wazo.
Amabhizinisi kaphethiloli e-Uganda naseKenya azobhekana nengcindezi ephambene. Umbiko ulinganisela ukuthi ukusetshenziswa kabanzi kwezithuthuthu zikagesi kungagcina sekunciphisa ukungeniswa kukaphethiloli okungaba ngu-$600 million e-Uganda no-$600 million kuya ku-$800 million eKenya. Lokho kuncike ekutheni izithuthuthu zikagesi zithathe indawo yezithuthuthu zikaphethiloli ngezinga elikhulu ngokwanele, kunokuba zivele zengezwe kuzo.
Ukuhambisana kwezinhlelo kuyiphuzu elinqumayo. Uma amabhethri, izixhumi noma isofthiwe kuhlala kungokwenkampani ngayinye, abashayeli bangavalelwa kumanethiwekhi amancane futhi babhekane nezindleko eziphakeme zokushintsha. Uma izinhlelo zihambisana, ukushintshanisa amabhethri kuba yinsizakalo esebenza kuwo wonke umzila, kunokuba kube iqoqo lamanethiwekhi ahlukene angaxhumani.
Ukuhlolwa Komthelela
Abashayeli abasebenza kwezentengiselwano bangazuza ngokuthola amandla ngokushesha kanye nezindleko eziphansi zokusebenza, kodwa bangase balahlekelwe inkululeko yokukhetha uma inethiwekhi eyodwa ilawula ukufinyelela kwabo kumabhethri, amanani nezindlela zokuhamba.
Abakhiqizi baseChina bangabazuzi abasheshayo kulokhu kukhula okungu-60% kokungeniswa. Izinkampani zase-Afrika zokuhlanganisa nezinsizakalo nazo zithola ithuba njengoba inani lezimoto ezisetshenziswayo landa, nakuba zisathembela ezinjini, ezilawulini nasemaseleni ebhethri angeniswayo.
Amabhizinisi angenisa uphethiloli e-Uganda naseKenya asengozini esikhathini eside. Abalawuli bezokuthutha bazobhekana nengcindezi ngokushesha: izinhlelo ezihlukene zingandisa isidingo senqubomgomo ebikezelwayo namazinga obuchwepheshe.
Izinyanga eziyisithupha kuya kweziyi-12 ezizayo zibalulekile ngoba utshalomali kumele luguquke lube ukusetshenziswa kwansuku zonke. Uma abaqhubi besebenzisa izithuthuthu zikagesi emizileni esetshenziswa kakhulu, isidingo sikaphethiloli singaqala ukwehla. Uma izimoto zingasetshenziswa emsebenzini wezentengiselwano, ukwanda kokungeniswa kuzobukeka kukhulu kunoguquko uqobo.
Izimo Ezingase Zenzeke
Umbono wethu (ukuqagela okusekelwe olwazini) uthi ukungeniswa kuzoqhubeka nokukhula, kanti ukwehlukana kwezifunda kuzoqhubeka. INyakatho Afrika izohlala iyimakethe ikakhulukazi yezikuta zabathengi, kanti iMpumalanga ne-Afrika Ephakathi kuzothuthukisa uhlelo oluxubile lwezingxenye ezingeniswayo, ukuhlanganisa kwasendaweni nokushintshanisa amabhethri kwezentengiselwano. Ukwamukelwa kwalobu buchwepheshe kungenzeka kuqale emizileni ematasa, lapho izindleko eziphansi zokusebenza zingathethelela izindleko zokuxhasa ngezimali nezengqalasizinda.
Okungenzeka Kakhulu
Uma utshalomali nokuxhaswa ngezimali kuqhubeka, kanti ugesi namanethiwekhi okushintshanisa amabhethri kwanda ngokungalingani, abaqhubi bezohwebo bazokwamukela izithuthuthu zikagesi kuqala emizileni esetshenziswa kakhulu. Izinkampani zasendaweni zizokwandisa ukulungisa, ukuhlanganisa nokushintshanisa amabhethri, kodwa akukho zinga elilodwa elizobusa kulo lonke izwekazi.
Isimo Esihle
Uma ohulumeni nabaqhubi besekela amabhethri, izixhumi nesofthiwe ehambisanayo, abashayeli bangasebenzisa amanethiwekhi amaningi. Isikhathi esincane sokuma kanye nenani elingcono lapho amabhethri ephinda ethengiswa kungasheshisa ukushintshwa kwezithuthuthu zikaphethiloli, kuqinise ukuhlanganisa kwasendaweni futhi kwenze ukwehla kwesidingo sikaphethiloli kubonakale kakhulu.
Isimo Esibi
Uma izinhlelo eziphethwe yizinkampani ezithile ziqhubeka, kanti ukuxhaswa ngezimali, ugesi noma ingqalasizinda kungathembeki, ukungeniswa kuzokhula ngaphandle kokusetshenziswa okufanayo kwezentengiselwano. Abashayeli bazohlala beboshelwe kumanethiwekhi ahlukene angaxhumani, izingxenye eziyinhloko zizoqhubeka nokungeniswa kakhulu, kanti ukuncipha kokusetshenziswa kukaphethiloli kuzohlala kukuncane.
Okumele Kubhekwe Ngokulandelayo
- Ukuthi ukubhaliswa kwezithuthuthu zikagesi kanye nokusetshenziswa kwazo emisebenzini yezentengiselwano kuyakhuphuka yini kanye nokungeniswa kwazo e-Uganda naseKenya.
- Ukuthi abahlinzeki bezinsizakalo zokushintshanisa amabhethri bayawamukela yini amabhethri, izixhumi noma isofthiwe ehambisanayo.
- Ukuthi umthamo kaphethiloli ongeniswayo uyehla yini njengoba ukusetshenziswa kwezithuthuthu zikagesi kwezentengiselwano kukhula, hhayi ngenxa yokuncipha komsebenzi wezokuthutha uwonke.
Comments
No comments yet.