Àwókù ilé-ẹ̀kọ́ ní Iran fi ipa ikọlù AMẸRIKA tó pa àwọn ọmọ sílẹ̀ hàn

Ohun tí ó yí padà

Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn AP News ṣe sọ, àwọn fọ́tò tuntun láti ọjọ́ keje oṣù Kẹsàn-án fi ilé-ẹ̀kọ́ Shajareh Tayyebeh tó bàjẹ́ gidigidi ní Minab, Iran, hàn; Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà kọlù ú ní ọjọ́ 28 oṣù Kejì. AP ròyìn pé nǹkan bí ọmọ 120 ni wọ́n kú, pẹ̀lú olùkọ́ Nasim Neyestani; àwọn ìdílé ń ṣọ̀fọ̀ ní àwókù ilé náà àti ní àwọn ibojì ilé-ìsìnkú, nígbà tí àwọn olùyọ̀ǹda ń gba ìwé ìkọ̀wé àti ohun èlò ìyàwòrán kúrò nínú àwókù. A kò tíì fìdí iye gbogbo àwọn tó kú múlẹ̀.

Ìdí tí èyí fi ṣe pàtàkì

Ilé-ẹ̀kọ́ tí a parun kì í ṣe ibi ìpàdánù nìkan. Ó tún lè gba ààyè ojoojúmọ́ tí àwọn ọmọ ti ń kẹ́kọ̀ọ́, àwọn olùkọ́ ti ń ṣiṣẹ́, àti àwọn ìdílé ti ń gbé ìgbésí ayé wọn kúrò. Àwọn àga òfo àti àwọn tábìlì tí ó hàn síta ní Minab jẹ́ kí ìdàrú nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́ yẹn ṣòro láti fojú kọ.

Ìfojúsọ́nà wa (ìfojúrí tó dá lórí ohun tí a mọ̀): bí a kò bá ṣètò yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ aropò ní kíákíá, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n máa ń lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ náà lè ní ìdíwọ́ nínú iraye sí ẹ̀kọ́ ní agbègbè wọn láàárín àwọn ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀. Àwókù kan náà tó ti di ibi ìrántí lè má lè ṣiṣẹ́ fún ìkọ́ni, tí yóò sì mú kí a gbé ẹ̀kọ́ lọ sí ibòmíràn títí tí iṣẹ́ àtúnṣe, ìkọ́lé tuntun, tàbí ibi aropò yóò fi wà.

Àfiwé pẹ̀lú ìtàn

Ní 2015, ikọlù AMẸRIKA kan kọlu ilé-iwòsàn ìtọ́jú ìfarapa ti Médecins Sans Frontières ní Kunduz, Afghanistan, ó sì pa àwọn òṣìṣẹ́ àti aláìsàn, gẹ́gẹ́ bí ìròyìn the Guardian ṣe sọ. Ìfarajọ nínú ìṣẹ̀lẹ̀ méjèèjì hàn gbangba: a ròyìn pé ikọlù ojú ọ̀run AMẸRIKA fa ikú púpọ̀ fún àwọn aráàlú ní ilé-iṣẹ́ kan tó ń sin àwùjọ agbègbè.

Ìyàtọ̀ pàtàkì kan wà nínú ohun tó ṣẹlẹ̀. Kunduz jẹ́ ilé-iwòsàn nígbà ogun tó ń lọ, àwọn ìròyìn tó tẹ̀lé e sì ṣàlàyé ìṣòro pàtó nínú yíyan ibi-afẹ́, ìbánisọ̀rọ̀ àti ohun èlò. A kò tíì fìdí ohun tó fa ikọlù náà tàbí ọ̀nà tí a gbà yan ibi-afẹ́ múlẹ̀ ní Minab. Lẹ́yìn Kunduz, ìwádìí AMẸRIKA mú ìgbésẹ̀ ìbáwí wá sí ọmọ ẹgbẹ́ ọmọ ogun 12, ṣùgbọ́n kò sí ẹ̀sùn ọ̀daràn; nígbà náà, ìpè MSF fún ìwádìí olómìnira kò rí ìdáhùn, gẹ́gẹ́ bí the Guardian ṣe ròyìn. Èyí ń tọ́ka sí pé ohun pàtàkì láti máa wo ní Minab ni bóyá ìròyìn kankan nípa ikọlù náà yóò ṣàlàyé bí ilé-ẹ̀kọ́ ṣe di ibi-afẹ́ àti àwọn ìlànà ààbò wo ni yóò yí padà.

Bí ipa rẹ̀ ṣe lè tàn kálẹ̀

Bí ilé-ẹ̀kọ́ tó bàjẹ́ náà bá ń sin àwọn ọmọ tí wọ́n ṣì nílò yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ nítòsí, ìparun rẹ̀ lè mú kí a gbé ẹ̀kọ́ lọ sí àwọn ibi ìgbà díẹ̀ tàbí kí ìpadà sí ẹ̀kọ́ déédé pẹ́. Ìdàrú náà lè rọrùn bí àwọn aláṣẹ tàbí ẹgbẹ́ àwùjọ bá ṣí àwọn yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ mìíràn, tàbí bí iṣẹ́ àtúnṣe àti ìkọ́lé tuntun bá bẹ̀rẹ̀ ní kíákíá.

Ìṣàyẹ̀wò ipa

• Àwọn ìdílé tí wọ́n pàdánù ọmọ àti olùkọ́ ń kojú ẹrù ìbànújẹ́ tó bẹ̀rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí ó sì ń tẹ̀síwájú, ní pàtàkì ní àwókù ilé náà àti apá ilé-ìsìnkú.
• Àwọn ọmọ tí ilé-ẹ̀kọ́ náà ń sin tẹ́lẹ̀ lè pàdánù ààyè ìkẹ́kọ̀ọ́ ní agbègbè wọn láàárín àwọn ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀ bí a kò bá ṣí ààyè aropò.
• Àwọn aláṣẹ ẹ̀kọ́ ní Minab lè nílò láti darí ìsapá wọn sí yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ ìgbà díẹ̀, iṣẹ́ ìgbàlà nínú àwókù, tàbí àtúnkọ́lé.
• Àwọn olùyọ̀ǹda ń ṣàbójútó àwọn ohun-ìní, wọ́n sì ń tọ́jú ibi ìrántí kan; ìparun náà fúnra rẹ̀ ló mú kí iṣẹ́ yìí di dandan.

Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ṣeé ṣe

Èyí tó ṣeé ṣe jù lọ: Bí a kò bá tún ibi náà ṣe, ó ṣeé ṣe kí ó máa bá a lọ gẹ́gẹ́ bí ibi ìrántí àti ibi ìwá-kiri nínú àwókù fún ọ̀sẹ̀ sí oṣù, nígbà tí a ń ṣètò ẹ̀kọ́ sí ibòmíràn. Ìbẹ̀wò tó ń tẹ̀síwájú, ìwá-kiri nínú àwókù, àti pé a kò ṣí yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ padà yóò fi ọ̀nà yẹn hàn.

Ìhà rere: Bí àwọn aláṣẹ agbègbè, ẹgbẹ́ àwùjọ tàbí àwọn tó ń pèsè ìrànlọ́wọ́ bá rí yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ tó lè lò tàbí ohun àmúgbáradì fún àtúnkọ́lé, ẹ̀kọ́ déédé lè bẹ̀rẹ̀ padà ní ibi aropò láàárín oṣù mẹ́fà sí 12. Ibùdó ilé-ẹ̀kọ́ tí a ṣí, iṣẹ́ ìkọ́lé tí a ti ṣàkọsílẹ̀, tàbí ohun èlò ìkọ́ni tí a ti gbé lọ yóò jẹ́ àmì ìlọsíwájú.

Ìhà búburú: Bí ààyè aropò kò bá wà, tí ìṣírò àwọn tó kú sì ṣì jẹ́ ohun tí a kò tíì yanjú, ìdíwọ́ nínú ẹ̀kọ́ àti ìrántí pẹ̀lú iṣẹ́ ìwá-kiri nínú àwókù lè máa gùn fún ọ̀pọ̀ oṣù. Ìwá-kiri nínú àwókù tó ń tẹ̀síwájú láìsí yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ aropò tàbí àtúnkọ́lé yóò tọ́ka sí ìhà yẹn.

Ohun tó yẹ ká máa wo lẹ́yìn èyí

• Ìṣírò tó dájú ti àwọn tí wọ́n kú nínú ikọlù ọjọ́ 28 oṣù Kejì.
• Ibi ìkẹ́kọ̀ọ́ ìgbà díẹ̀, pípadà bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ní ibòmíràn, tàbí iṣẹ́ àtúnṣe àti àtúnkọ́lé tó hàn gbangba ní Shajareh Tayyebeh.
• Ìròyìn ìjọba láti ọ̀dọ̀ àwọn aláṣẹ AMẸRIKA tàbí Iran tó kan, tí ó ṣàlàyé iṣẹ́ náà, yíyan ibi-afẹ́, tàbí ojúṣe fún ikọlù náà.