Okwenzekile
Umlilo usabalale usuka endlini waya ezikoleni ezimbili eziseduze eBukavu, empumalanga yeCongo, wabulala okungenani abafundi abangu-26 walimaza inqwaba yabanye, ngokombiko we-NBC News ocaphuna ukubika kwe-Associated Press. Izikhulu zaseNingizimu Kivu zithe kushone amantombazane angu-19 nabafana abayisikhombisa esikoleni samabanga aphezulu iFuraha nasesikoleni samabanga aphansi i-Ujamaa, zaxwayisa ngokuthi isibalo sabashonile singase sikhuphuke; imbangela yomlilo ayikaziwa.
Kungani lokhu kubalulekile
Ingozi esheshayo ayizange iphele lapho amalangabi ecisha. Kubikwa ukuthi abafundi bafike esikhungweni sezempilo iNyamulagira BDOM besagqoke imifaniswano yabo, ngesikhathi abasebenzi bezabalaza ukulandelela abalimele. Indawo yokuphuma emincane yenza ukuphuma kwaba wukuminana: abanye abafundi bagxuma ngamafasitela, abanye badudulwa phansi noma banyathelwa.
Umbono wethu (ukuqagela okusekelwe olwazini) uthi ingcindezi elandelayo izoba semandleni okwamukela nokwelapha abantu, hhayi ezihlokweni zezindaba. Uma kufika abanye abafundi abalimele noma isibalo esisemthethweni sabashonile sikhuphuka, isikhungo sezempilo singase sidinge ukudlulisela iziguli kwezinye izindawo, abasebenzi abengeziwe nezinsiza eziphuthumayo ukuze kuqhubeke ukwelashwa nokuhlanganiswa kwemindeni. Uma isibalo sabalimele nabashonile sesizinza futhi iziguli sezidluliselwe kwezinye izindawo, leyo ngcindezi ingancipha.
Lezi zikole ezimbili nazo zingase zilahlekelwe amasonto amaningi okusebenza okujwayelekile. Uma izikhulu zithola ukuthi izindawo zokuphuma noma izakhiwo eziseduze azikaphephi, amakilasi angamiswa, athuthelwe kwenye indawo noma ahlelwe kabusha. Lokho kungaguqula umlilo wendawo eyodwa ube ukuphazamiseka okuthatha isikhathi eside kubafundi, abasebenzi nasemindenini.
Indlela imiphumela engasabalala ngayo
Ulandelana kanje:
- Umlilo uqale endlini endaweni enabantu abaningi, lapho amakhaya amaningi enziwe ngokhuni.
- Usabalalele ezikoleni ezimbili eziseduze, lapho indawo encane yokuphuma yenze ukukhishwa kwabantu kwaba nzima.
- Inqwaba yabantu abalimele ifike ezikhungweni zezokwelapha zasendaweni ngesikhathi esisodwa.
- Uma izikhungo zingenayo indawo eyanele yokwamukela abanye, ukwelashwa, amarekhodi eziguli nokuhlanganiswa kwemindeni kuba nzima.
- Uma iziphathimandla ziphendula ngokuhlola ukuphepha noma ngokushintsha izindlela zokuphuma, izikole eziseduze zingase ziguqule indlela ezisebenza ngayo emasontweni nasezinyangeni ezilandelayo.
Ukuhlolwa komthelela
Abafundi abalimele nemindeni yabo babhekene nokulahlekelwa okukhulu kakhulu okwamanje. Ubunzima bokulandelela iziguli bungabambezela ukwelashwa futhi benze kube nzima ngezihlobo ukutholana.
Isikhungo sezempilo iNyamulagira BDOM sibhekene nengcindezi ezinsukwini ezimbalwa ezizayo. Kumele samukele isidingo esiphuthumayo ngesikhathi abasebenzi besazabalaza ukuthola isibalo esiqondile sabalimele. Ukudluliselwa kweziguli kwezinye izindawo noma usizo oluphuthumayo oluvela ngaphandle kunganciphisa lo mthwalo; ukuqhubeka kokufika kweziguli kungawenza ube mkhulu.
Imiphakathi yezikole ibhekene nokuphazamiseka okungaqondile. Uma izakhiwo noma izindawo zokuphuma kutholakala ukuthi aziphephile, izikole zingase zivalwe, zithuthelwe kwenye indawo noma ziguqule izinqubo zokuphuma. Iziphathimandla zaseBukavu zibhekene nengcindezi exubile: kumele ziphenye imbangela engaziwa futhi zibhekane nenkinga yokufinyelela ezindaweni zokuphuma, ngesikhathi zisebenza endaweni eyakhiwe yacinana nasendaweni lapho izinsizakalo zezempilo sezicindezeleke kakhulu.
Izimo ezingase zenzeke
Okungenzeka kakhulu
Uma izibuyekezo ngesibalo sabashonile nabalimele ziqhubeka ezinsukwini ezimbalwa ezizayo, iziphathimandla zizobuyekeza izibalo ngesikhathi izikhungo zezokwelapha ziqhubeka nokwelapha nokulandelela abafundi abalimele. Ngemuva kwalokho izikole zingamisa noma ziguqule ukusebenza kwazo amasonto ambalwa ngesikhathi izikhulu zihlola umonakalo nokuphepha kokukhishwa kwabantu.
Isimo esingcono
Uma iziguli zidluliselwa kwezinye izindawo ngaphandle kwezinkinga futhi iziphathimandla ziguqula uphenyo lube yizinyathelo zokuphepha ezibonakalayo, ingcindezi esikhungweni sezempilo iNyamulagira BDOM iyehla. IFuraha ne-Ujamaa zingase ziqale futhi ukusebenza, sezinezindawo zokuphuma noma izinqubo zokukhishwa kwabantu ezingcono, emasontweni kuya ezinyangeni ezimbalwa.
Isimo esibi
Uma kuqinisekiswa okunye ukufa noma ukulimala futhi izikhungo zasendaweni zihlala zigcwele ngokweqile, ukwelashwa nokulandelelwa kweziguli kuzoqhubeka kunzima. Ngaphandle kokuthi iziphathimandla zikwazi ukuhlela ukudluliselwa kweziguli kanye nempendulo yesikole esebenzayo, amakilasi angase aqhubeke nokuphazamiseka izinyanga.
Okufanele kubhekwe ngokulandelayo
- Isibalo esibuyekeziwe sabashonile noma sabalimele esivela kuhulumeni wesifundazwe saseNingizimu Kivu phakathi kwamahora angu-24 kuya kwangu-72.
- Ukuthi isikhungo sezempilo iNyamulagira BDOM siyabika yini ukuthi siyaqhubeka nokwelapha, sidlulisela iziguli noma sibhekene nezinkinga zokwamukela iziguli.
- Ukuthi iziphathimandla ziyalumemezela yini uphenyo ngembangela yomlilo nezimo zokukhishwa kwabantu kulezi zikole.
- Ukuthi iFuraha ne-Ujamaa ziyawamisa yini amakilasi, zithuthele abafundi kwenye indawo noma ziqale futhi ukusebenza.
Comments
No comments yet.