Amerika ekubye emmeeri za Iran ezitwala amafuta oluvannyuma lw'okugezaako okukuba emmeeri yaayo ey'olutalo ne mizayiro

Ebipya ebibaddewo

Okusinziira ku mawulire ga AP News, omukungu wa Amerika yagambye nti amagye ga Amerika gaakubye emmeeri za Iran eziwerako ezitwala amafuta ku Lwokubiri. Kino kyaddiridde obulumbaganyi obulala obwagezezzaako okukuba emmeeri y'amagye ga Amerika ey'olutalo ne mizayiro.

Ttivvi ya gavumenti ya Iran yalangiridde nti emmeeri ezitwala amafuta zaakubiddwa okumpi ne Jask ne mu kifo emmeeri we zisibira ennanga ku kizinga kya Kharg. Yagambye nti abakozi baazo baaggyiddwa ku mmeeri. Tekinnategeerekeka mmeeri mmeka zennyini ezaakubiddwa, wadde obunene bw'ebyonooneddwa.

Obulumbaganyi buno buzze oluvannyuma lw'amawulire agaalaga nti Amerika yakubye emmeeri za Iran essatu ezitwala amafuta ku Lwomukaaga.

Iran erabudde abakozi b'emmeeri ezitwala amafuta eziri okumpi ne Kuwait ne Bahrain okuva ku mmeeri zaabwe. Ate gavumenti ya Trump etaddewo envumbo ku kkampuni z'ennyonyi za Iran ez'obusuubuzi n'ez'obwannannyini ezisukka mu 24, awamu n'abatambuza emigugu ab'omu mawanga amalala.

Amafuta agatannalongoosebwa aga Brent gaatuuse ku $99.46 okumala akaseera katono ku Lwokubiri.

Lwaki kino kikulu

Ebiriwo bikoma ku magye okulumbagana. Binyigiriza butereevu entambuza y'amafuta. Emmeeri, abakozi baazo n'amakubo mwe ziyita byonna bikosebwa. Bikosa n'ebisalibwawo nga emmeeri tennava ku mwalo.

Olutalo bwe lwali terunnatandika, omukutu gw'ennyanja ogwa Hormuz gwayisangamu amafuta agenkana nga kimu kya kutaano ku mafuta g'ensi yonna.

Amerika eyamba emmeeri ez'omuwendo omutono okuyita mu kkubo eriri mu nnyanja okumpi n'olubalama lwa Oman. Iran eyagala emmeeri ziyite mu kkubo ly'eronda. Era egambye nti ejja kulangirira ekitundu emmeeri mwe zinaagaanibwa okuyita.

Bwe kityo, okuyita mu mukutu guno kufuuse ng'okuyita ku kifo eky'okukebera emmeeri nga enjuyi zikaayanira obuyinza bw'okukifuga. Emmeeri tezikyayitawo mu ddembe nga bwe zandiyise ku nnyanja enzigule.

Abakozi n'abaddukanya emmeeri okumpi ne Kuwait ne Bahrain be basinga okwolekera obuzibu mu kiseera kino. Okulabulwa okuva ku mmeeri kuyinza okutegeeza nti enteekateeka z'engendo n'okutuuka ku myalo birina okukyusibwa okusobola okutaasa obulamu. N'enkola eza bulijjo ez'okwekuuma ziyinza okukyusibwa olw'ensonga eyo.

Abagula amafuta nabo bayinza okufuna ensaasaanya ezisingako singa emmeeri ezitambula zikendeera, okusimbula kulwa oba emigugu gitwala ekiseera ekiwanvu okutuuka. Naye ekyo si kya kubaawo mu buli mbeera. Emmeeri bwe zisobola okuyita nga zikuumibwa, n'amafuta ne gasobola okuva awalala, obuzibu buyinza okukendeera.

Engeri ebizibu gye biyinza okusaasaana

Amawulire g'okukubibwa kw'emmeeri ezitwala amafuta n'okulabula kwa Iran biyinza okuleetera abaddukanya emmeeri okwongezaayo okusimbula. Bayinza n'okuggya abakozi ku mmeeri oba okwewala amakubo ge balaba nga gali mu kabi.

Singa ebisalibwawo ebyo bikendeeza nnyo ku mmeeri eziyita mu mukutu gwa Hormuz, amafuta agatuusibwa gayinza okukendeera. Ensaasaanya y'okugula amafuta agatannalongoosebwa nayo eyinza okusigala nga eri waggulu.

Naye ebyo biyinza obutagobereragana bwe bityo singa ekkubo Amerika ly'eyambako okusobozesa emmeeri okuyitamu lisigala nga likozeseka. Emmeeri okusigala nga zitambula awatali kulwa kwa maanyi nakyo kiyinza okutangira obuzibu obwo. Entambula endala n'amafuta agava awalala nabyo biyinza okusasula ekibulawo.

Omuwendo gwa Brent okutuuka ku $99.46 okumala akaseera katono kulaga nti waliwo obuzibu obwetaaga okutunuulirwa. Tekikakasa nti emiwendo gy'amafuta agatannalongoosebwa gijja kusigala nga giri waggulu.

Abasinga okukosebwa n'engeri gye bakosebwamu

Abaddukanya emmeeri za Iran ezitwala amafuta be basinga okufiirwa butereevu mu kiseera kino. Obulumbaganyi obwongeddewo butataaganya emmeeri n'abakozi baazo. Era bukendeeza ku busobozi bwa Iran okutunda amafuta ebweru, obwabadde bumaze okukosebwa Amerika okuzingiza emyalo gya Iran n'egiziyiza okukozesebwa.

Emirimu gy'amagye ga Amerika ag'oku nnyanja egy'okuyisa emmeeri mu mukutu gyoolekedde akabi mu nnaku ezijja. Okugezaako okukuba emmeeri ey'olutalo ne mizayiro kwongera obuzibu ku mulimu gw'okuyamba emmeeri z'obusuubuzi okuyitamu. Enjuyi okwagala emmeeri zigoberere amakubo ag'enjawulo nakyo kyongera obuzibu obwo.

Abaddukanya emmeeri z'obusuubuzi okumpi ne Kuwait ne Bahrain balina okusalawo ku bukuumi mu bwangu. Engeri y'okukuuma abakozi eyinza okukyuka nga tewali bukwakkulizo butongole bulangiriddwa. N'ebiseera by'engendo n'emyalo emmeeri gye zinaayitako biyinza okukyuka.

Ku bagula amafuta, akabi kayinza okweyoleka mu bbanga lya wiiki, so si mu ssaawa ntono. Singa okutataaganyizibwa kw'entambula y'emmeeri kumala ekiseera, amafuta agatuusibwa gayinza okukendeera oba okubeera ag'ebbeeyi. Ekyo kiyinza obutabaawo singa amakubo amalala n'amafuta agava awalala bisasula ekibulawo.

Ebiyinza okubaawo

Ekisinga okusuubirwa. Mu kuteebereza kwaffe okwesigamye ku bimanyiddwa, mu wiiki eziwerako ezijja abaddukanya emmeeri bajja kweyongera okwegendereza. Bajja kukozesa amakubo agakuumibwa we ganaabaawo. Ate emiwendo gy'amafuta agatannalongoosebwa gijja kusigala nga gikyuka mangu olw'obulumbaganyi obupya.

Ekisuubirwa kino kikwatagana n'amawulire agalaga nti obulumbaganyi n'okulabula bikyagenda mu maaso. Amawulire ago era galaga nti emmeeri ntono ziyambibwa okuyitamu, naye tewali kukakasibwa nti entambula eyimiriziddwa ku kigero ekigazi.

Ekisuubirwa kino kyeyongera amaanyi singa okuggyibwa kw'abakozi ku mmeeri n'okulabula bigenda mu maaso, nga emmeeri zikyakozesa ekkubo Amerika ly'eyambako. Amaanyi gaakyo gakendeera singa obulumbaganyi n'obukwakkulizo ku makubo bikendeera. Era gakendeera singa okuggalawo ku kigero ekigazi kuyimiriza emmeeri nnyingi.

Ebintu bwe birongoooka. Engendo nnyingi ziyinza okugenda mu maaso singa ekkubo Amerika ly'eyambako lisigala nga likozeseka, abakozi ne bataddamu kulumbibwa. Kino era kisinziira ku kitundu Iran ky'eteekateeka okugaana emmeeri okuyitamu obutaziyiza mu butuufu ntambula ya mmeeri z'obusuubuzi.

Ekyo kyandikendeezezza ku buzibu obuliwo obw'okutuusa amafuta. Era kyandikendeezezza ku nsonga ezireetera emmeeri okuyimirizibwa nga tezikola. Emmeeri okweyongera okuyita nga ziyambibwa, awatali bulumbaganyi bulala oba kuggyayo bakozi, kyandiwagidde ekisuubirwa kino.

Ebintu bwe byeyongera okwonooneka. Singa obulumbaganyi busaasaana n'abaddukanya emmeeri ne basalawo nti amakubo si matebenkevu, engendo ziyinza okukendeera oba emmeeri ne zeetooloola mu makubo amawanvu. Ekyo kiyinza okukendeeza ku mafuta agatuusibwa. Kiyinza n'okwongera obuzibu ku Iran okutunda amafuta ebweru, era n'okulinnyisa ensaasaanya y'okugula amafuta.

Ekitundu ekigaana ennyo emmeeri okuyita n'okuggyayo abakozi enfunda eziwera byandibadde bubonero obulaga nti ebintu bigenda mu kkubo eryo. Emiwendo gya Brent okusigala nga giri waggulu ng'entambula y'emmeeri ekendeera nakyo kyandibadde kabonero.

Ekyandivuddemu y'entambuza y'amafuta ey'ebbeeyi era eteesigika nnyo. Ensaasaanya y'amasannyalaze n'amafuta yandiyongedde ku bunkenke bw'ebyobufuzi obwamaze okwogerwako ng'Amerika yeetegekera okulonda okw'omu makkati g'ekisanja kya pulezidenti.

Eby'okugoberera ebiddako

• Obukwakkulizo Iran bw'eneeteekawo ku kitundu ky'eteekateeka okugaana emmeeri okuyitamu, n'ensalo zaakyo.
• Oba okulabula okumpi ne Kuwait ne Bahrain kunaavaamu okwongera okuggya abakozi ku mmeeri, okulwawo okusimbula oba ebizibu ku mmeeri ezitwala amafuta.
• Oba ekkubo eriri okumpi n'olubalama lwa Oman, Amerika ly'eyambako okuyisa emmeeri ntono, linaasigala nga lisobola okukozesebwa emmeeri z'obusuubuzi.
• Oba Brent eneekuuma omuwendo gwe yatuuseeko ku Lwokubiri oba eneeyongera okulinnya, nga waliwo n'obubonero obulabika obw'okutataaganyizibwa kw'entambula y'emmeeri.