Iran Di Iye Petirolu Tó Ju Ààlà Oṣooṣu Lítà 110 Lọ Ní Ìlọ́po Méjì

Ohun tí ó yí padà

Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn AP Business, Iran ti gbé iye petirolu tí a rà ju lítà 110 lọ ní oṣù kan sókè ní ìlọ́po méjì, sí 100,000 rials fún lítà kan, tàbí nǹkan bí 7 cents. Keramat Veis Karami, olórí ìpínkiri epo ilẹ̀ náà, sọ pé ìpele tuntun yìí kan 15% àwọn oníbàárà; ìjọba sì sọ pé owó àfikún náà yóò lọ sí àwọn ìdílé.

Kí Ló Dé Tó Ṣe Pàtàkì

Ìgbéga iye yìí dojú kọ ẹgbẹ́ kan pàtó, ṣùgbọ́n iye owó epo lè kan ọ̀pọ̀ ibi. Awakọ̀ tó bá kọjá ààlà oṣooṣu náà máa ná owó púpọ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀; ẹni tó ń ṣiṣẹ́ takísì tàbí ìfìrànṣẹ́ lè gbìyànjú láti gba apá kan padà nípasẹ̀ owó ọkọ tàbí owó iṣẹ́. Èyí lè fi ìnira kún àwọn ìdílé tí wọ́n ti ń koju ìfẹ́sẹ̀mulẹ̀ iye owó lododun tó jẹ́ nǹkan bí 67%, gẹ́gẹ́ bí ìròyìn.

Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn náà, Iran lo lítà mílíọ̀nù 145 lójúmọ́ ní August, nígbà tí agbára ìṣelọpọ inú orílẹ̀-èdè náà jẹ́ lítà mílíọ̀nù 122 lójúmọ́. Bí iye tuntun tó ga fún petirolu tó ju ìpín lọ bá dín ìwakọ̀ tí kò ṣe pàtàkì kù, ó lè dín ìníláti wọ epo wọlé kù. Bí kò bá rí bẹ́ẹ̀, epo tí a wọ wọlé yóò ṣì jẹ́ apá kan nínú ìnáwó náà. Ohun tó ṣe pàtàkì níbí ni bóyá ìsanwó sí àwọn ìdílé yóò dé ní kíákíá, sí iye ènìyàn tó tó, láti dín ipa owó tuntun tí a rí gbangba náà kù.

Ìfojúsọ́nà wa (ìrònú tó dá lórí ìmọ̀): ní àwọn ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tó ń bọ̀, àwọn tó ń lo epo lọ́pọ̀ lè dín àwọn ìrìnàjò tí kò ṣe dandan kù, nígbà tí àwọn ilé iṣẹ́ tí ọkọ ìrìnnà ṣe pàtàkì fún lè dán bí wọ́n ṣe lè fi apá kan ìnáwó náà kún iye iṣẹ́ wò. Nítorí pé ẹgbẹ́ kékeré ni ìyípadà náà kan, ó dà bí ọ̀nà láti mú ìfúnpá rọrùn dípò àtúnṣe gbogbo ètò, àfi bí iye owó náà bá tàn sínú àwọn iṣẹ́ kí ìrànlọ́wọ́ tó dé ọ̀dọ̀ àwọn ìdílé.

Àfiwé ìtàn

Ìgbéga iye petirolu ní 2019 jẹ́ ẹ̀kọ́ líle nípa ìṣèlú tó wà nínú ìyípadà iye tí ó dà bí ọ̀ràn ìmọ̀ ẹ̀rọ lásán. Nínú ìṣẹ̀lẹ̀ méjèèjì, petirolu tí ìjọba ń ta ní owó ìrànwọ́ tó ju ìpín lọ di gbowó, wọ́n sì fi ìlérí ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ìdílé kún un.

Ìyàtọ̀ pàtàkì náà wà ní ìwọ̀n ìyípadà: ní 2019, àtúnṣe gbogbo ètò ṣẹlẹ̀ lójijì, ṣùgbọ́n ìgbéga yìí kan petirolu tó ju lítà 110 lọ, àwọn òṣìṣẹ́ sì sọ pé ó kan nǹkan bí 15% àwọn oníbàárà lẹ́yìn tí a ti gbé ètò ìpele kalẹ̀ ní December. Ìgbéga àkọ́kọ́ yẹn fa ìfẹ̀hónúhàn ní ju ìlú ńlá àti ìlú kékeré 100 lọ; ìfipá múlẹ̀ sì tẹ̀ lé e. AP ròyìn lẹ́yìn náà, ní fífi Amnesty International ṣe ìtọ́kasí, pé ó kéré tán ènìyàn 321 ni wọ́n pa, ẹgbẹẹgbẹ̀rún sì ni wọ́n dáwọ́lé. Ìtàn náà fi hàn pé ó yẹ kí a wo bóyá ìrànlọ́wọ́ náà ń dé ní kíákíá sí àwọn ènìyàn, àti bóyá iye owó tó ga yóò tàn láti ibi tí wọ́n ti ń ta epo sínú àwọn iṣẹ́ ojoojúmọ́.

Bí ipa náà ṣe lè tàn káàkiri

Ìjápọ̀ àkọ́kọ́ rọrùn: láti December, iye petirolu tó ju ìpín lọ ti di ìlọ́po méjì ohun tó jẹ́ tẹ́lẹ̀. Àwọn tó ń lo ọkọ fún ọ̀pọ̀ ìjìnnà lè rí ìnáwó iṣẹ́ wọn ń pọ̀ sí i láàárín ọ̀sẹ̀ díẹ̀.

Ìjápọ̀ kejì kò dájú tó bẹ́ẹ̀. Bí àwọn aláṣiṣẹ́ takísì àti ìfìrànṣẹ́ tó pọ̀ bá kọjá ààlà náà, tí wọ́n sì lè gbé iye wọn sókè láìpàdánù iṣẹ́ púpọ̀, àwọn oníbàárà lè dojú kọ owó takísì tàbí owó ìfìrànṣẹ́ tó ga. Ọ̀nà yẹn máa rẹ̀wẹ̀sì bí ọ̀pọ̀ àwọn aláṣiṣẹ́ bá wà lábẹ́ ìpín náà, bá fara gba ìnáwó náà, tàbí bá gba ìsanwó tó dín ipa rẹ̀ kù lọ́nà tó ṣe pàtàkì.

Ìṣàyẹ̀wò ipa

• Àwọn tó ń lo petirolu lọ́pọ̀ pàdánù agbára rira lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lórí epo tí wọ́n rà ju lítà 110 lọ.
• Àwọn aláṣiṣẹ́ takísì àti ìfìrànṣẹ́ dojú kọ ìnáwó iṣẹ́ àfikún tó ga, wọ́n sì lè ní láti yan láàárín èrè tó dín kù, àwọn ìrìnàjò díẹ̀ tí èrè wọn kéré, tàbí iye owó iṣẹ́ tó ga.
• Àwọn ìdílé tí a ṣèlérí ìsanwó fún ní àbájáde tó dàpọ̀: ìrànlọ́wọ́ lè dín ìnira ìnáwó wọn kù, ṣùgbọ́n àkókò, iye àti ẹni tó yẹ fún un kò tíì ṣàlàyé.
• Ètò Iran fún gbígbé epo wọlé lè jèrè bí ìbéèrè bá sún mọ́ agbára lítà mílíọ̀nù 122 lójúmọ́ tí a ròyìn; bí ìbéèrè kò bá yí padà, wọlé epo yóò ṣì jẹ́ dandan.

Àwọn ipò tó lè ṣẹlẹ̀

Èyí tó ṣeé ṣe jù

Bí ìṣirò 15% bá jẹ́ òtítọ́ ní gbogbogbò, tí ìsanwó sì kò bo gbogbo iye owó petirolu tí a rà ju ìpín lọ, àwọn tó kan lè dín lílo epo fún ìrìnàjò tí kò ṣe dandan kù tàbí kí wọ́n fara gba ìnáwó náà ní àwọn ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tó ń bọ̀. Àwọn aláṣiṣẹ́ ọkọ ìrìnnà lè dán ìgbéga díẹ̀ nínú owó ọkọ wò, nígbà tí wọlé epo yóò ṣì jẹ́ dandan nítorí pé àlàfo tó wà láàárín lílo àti agbára ìṣelọpọ tí a ròyìn pọ̀. Lílo tó dín kù láti ibi gíga tí ó dé ní August, ìdàgbàsókè ìbéèrè tó lọ́ra, tàbí owó tuntun lórí ọkọ ìrìnnà yóò ṣètìlẹ́yìn fún ọ̀nà yìí; bí ìbéèrè bá dúró ní ìwọ̀n August yẹn tàbí bá kọjá a, ó máa sọ ọ́ di aláìlágbára.

Àbájáde rere

Bí àwọn olùlò bá lè dín ìwakọ̀ tí kò ṣe dandan kù, tí ìsanwó sì dé ní kíákíá sí àwọn ìdílé tí a pinnu fún, ìbéèrè fún petirolu tó ju ìpín lọ lè dín kù tó bẹ́ẹ̀ láàárín oṣù mẹ́fà sí 12 tí ìníláti wọ epo wọlé yóò fi dín kù. Àwọn aláṣiṣẹ́ tó ń lo epo púpọ̀ lè fèsì nípa ṣíṣètò ọ̀nà ìrìnàjò wọn dáadáa tàbí dídín àwọn ìrìnàjò tí èrè wọn kéré kù, dípò gbígbé iye owó sókè káàkiri. Lílo tí ó ń sún mọ́ agbára inú orílẹ̀-èdè, ìsanwó tí a fìdí rẹ̀ múlẹ̀, àti iye owó ọkọ ìrìnnà tó dúró ṣinṣin yóò ṣètìlẹ́yìn fún àbájáde náà.

Àbájáde búburú

Bí àwọn aláṣiṣẹ́ tó ń wakọ̀ jìnnà púpọ̀ bá fi ìnáwó náà kún iye tí àwọn oníbàárà ń san, nígbà tí ìsanwó bá pẹ́, kò tó, tàbí kò ṣe kedere, owó takísì àti ìfìrànṣẹ́ lè ga, ó sì lè túbọ̀ fi ìdààmú kún ìnáwó àwọn ìdílé. Nínú ọrọ̀ ajé tí ìfẹ́sẹ̀mulẹ̀ iye owó lododun rẹ̀ jẹ́ 67% gẹ́gẹ́ bí ìròyìn, ìyípadà iye epo náà lè di ohun tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ń ní ìrírí ju ìwọ̀n 15% tí ó kan tààrà lọ. Iye ọkọ ìrìnnà tó ń ga, ìsanwó tó pẹ́, tàbí àtakò tí a ṣètò sí iye tuntun náà yóò ṣètìlẹ́yìn fún ọ̀nà yìí; ìsanwó tó dé ní kíákíá tí ó sì hàn gbangba, pẹ̀lú lílo epo tó dín kù láìsí ìgbéga iye iṣẹ́ káàkiri, yóò sọ ọ́ di aláìlágbára.

Ohun tí a yẹ kí a wo lẹ́yìn náà

• Lílo petirolu lójúmọ́ ní ìfiwéra pẹ̀lú ìwọ̀n gíga lítà mílíọ̀nù 145 ti August.
• Ẹni tó yẹ fún ìsanwó sí ìdílé, àkókò rẹ̀, àti bóyá ó dé ní tòótọ́.
• Ìyípadà nínú owó takísì, ìfìrànṣẹ́ àti ọkọ ìrìnnà, tàbí owó àfikún.
• Ìwọ̀n epo tí a wọ wọlé àti ìfihàn ìpèsè ìjọba ní ìfiwéra pẹ̀lú agbára lítà mílíọ̀nù 122 lójúmọ́ nínú orílẹ̀-èdè.