Iye Epo Brent Kọjá $100 Fún Ìgbọ̀nwọ́ Kan Lẹ́yìn Ìkọlù ní Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn

Ohun tó yí padà

Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn AP Business, Brent parí ọjọ́ ní $97.89 kí ó tó gòkè 2.4% sí $100.29 ní kùtùkùtù Ọjọ́rú; èyí ni ìgbà àkọ́kọ́ tí ó kọjá $100 ní nǹkan bí ọ̀sẹ̀ mẹ́fà. Epo robi ilẹ̀ Amẹ́ríkà náà gòkè 1.9% sí $94.77. Ìgòkè náà tẹ̀ lé ìkọlù Amẹ́ríkà sí àwọn tanker ilẹ̀ Iran márùn-ún, ìkọlù àwọn Houthi tó mú kí àwọn ilé-iṣẹ́ epo Saudi jó, àti ìhalẹ̀ sí ọ̀nà mìíràn tí Saudi Arabia fi ń kó epo rẹ̀ jáde, nígbà tí ọ̀pọ̀ ìrìnàjò ọkọ̀ ojú omi ní Òpópónà Hormuz ṣì dúró.

Èéṣe tí èyí fi ṣe pàtàkì

Èyí kò kàn jẹ́ ìròyìn nípa àwòrán iye epo robi mọ́. Ó tún jẹ́ ọ̀ràn owó ìrìnàjò ẹrù, tó lè wọ inú ìnáwó ìṣiṣẹ́ kíákíá: epo ọkọ̀ òfuurufú, díésẹ́lì, àdéhùn gbígbé ẹrù, ọkọ̀ òfuurufú, ìfìṣẹ́ oúnjẹ tuntun, aga àti ohun èlò ilé.

AP ròyìn pé iye apapọ̀ petirolu deede ní Amẹ́ríkà jẹ́ $4.15 fún galọ̀nù kan ní Ọjọ́ Ìṣẹ́gun, tó ga 26% ju ọdún kan ṣáájú lọ; díésẹ́lì jẹ́ $5.90, tó ga 59%. Àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú ti dín iye àwọn ìrìnàjò afẹ́fẹ́ kù, wọ́n sì ti gbé owó ọkọ̀ àti àwọn owó àfikún sókè. Èyí mú kí ààyè ìrìnàjò dínkù, ó sì fi àwọn ilé iṣẹ́ tó ń gbé ẹrù tí ó gbọ́dọ̀ dé ní àkókò tàbí ẹrù tó pọ̀ sínú ipò tó nira: kí wọ́n gba owó ìfìṣẹ́ tó ga síra wọn, kí wọ́n yí ìṣètò gbígbé ẹrù wọn padà, tàbí kí wọ́n jẹ́ kí àwọn oníbàárà pin ináwó náà.

Ìwòye wa (ìfojúsọ́nà tí ó dá lórí ìmọ̀): ní àwọn ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀, owó epo lè ṣì jẹ́ ìdènà bí ìrìnàjò tanker kò bá di ohun tó ní ààbò tí a sì lè fọkàn tán. Ìbéèrè pàtàkì kì í ṣe bóyá epo lè kọjá iye kan tó yí ká fún ìgbà díẹ̀. Ó jẹ́ bóyá a lè gbé epo gidi kọjá Hormuz àti nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà Saudi mìíràn láìsí ìdádúró mìíràn. Èyí ló máa pinnu bóyá owó tó ga náà yóò jẹ́ ìṣòro ìgbà díẹ̀ tàbí apá kan nínú ìnáwó tó máa yí iye owó, ọ̀nà ìrìnàjò àti ìpinnu nípa ohun tí a máa fi pamọ́ sí ilé padà.

Àfiwé láti inú ìtàn

Ìròyìn U.S. Energy Information Administration nípa ìkọlù Saudi ní Oṣù Kẹsàn-án 2019 fún wa ní àfiwé tó wúlò. Ìkọlù ba ilé-iṣẹ́ ìṣiṣẹ́ epo Abqaiq ti Saudi Aramco àti pápá epo Khurais jẹ́, Brent àti WTI sì ní ìgòkè ọjọ́ kan tó ga jù lọ nínú ọdún mẹ́wàá tó ṣáájú rẹ̀.

Ọ̀nà tí ohun náà fi ń ṣẹlẹ̀ jọ hàn gbangba: ìkọlù kan ń halẹ̀ mọ́ ìpèsè epo gidi, iye epo robi a sì fo, owó epo sì tàn kálẹ̀ sí àwọn apá mìíràn. Ìyàtọ̀ pàtàkì náà sì lágbára ju báyìí lọ. Ní 2019, Saudi Arabia tún ìmújáde àti ìkójọpọ̀ epo fún ìtajà padà ní ọ̀sẹ̀ díẹ̀. Ìròyìn AP ṣàpèjúwe ọ̀pọ̀ oṣù tí ìrìnàjò Hormuz ti ní ìdènà, iye epo tó wà nínú àpamọ́ tó ń dínkù, ìjà tó ń lọ àti ìkọlù sí ọ̀nà Saudi mìíràn.

EIA sọ pé iye epo padà sí ìpele tó wà kí ìkọlù tó ṣẹlẹ̀ ní ìparí oṣù náà ní 2019, nígbà tí ìmújáde Saudi padà bọ̀ sípò, tí àníyàn nípa ìdàgbàsókè ìbéèrè sì ń tẹ iye náà mọ́lẹ̀. Èyí fi hàn pé ìmúpadàbọ̀ tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé nínú ìpèsè àti ìṣètò fífi epo ránṣẹ́ sí òkè òkun lè mú ìjìyà iye epo rọlẹ̀. Ní ìgbà yìí, ohun pàtàkì láti máa wo ni ìrìnàjò tanker tó lè tẹ̀síwájú láìsí ìdènà.

Bí ipa rẹ̀ ṣe lè tàn kálẹ̀

Iye epo robi tó ga ń gbé owó epo ọkọ̀ òfuurufú sókè, èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìnáwó tó ga jù lọ fún ilé iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú. Àwọn ilé iṣẹ́ wọ̀nyí ti dáhùn pẹ̀lú dídín iye ìrìnàjò afẹ́fẹ́ kù àti gbígbé owó ọkọ̀ àti owó àfikún sókè; èyí lè mú kí àwọn arìnrìn-àjò san owó púpọ̀ fún àwọn àṣàyàn tó dínkù láàárín ọ̀sẹ̀ díẹ̀.

Díésẹ́lì ń ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ ọ̀nà mìíràn: ọkọ̀ akẹ́rù, ìfìṣẹ́ kíákíá àti ọkọ̀ ojú omi tó ń rìn jìnà. Àwọn olùtajà àti olùpèsè lè gba apá kan ìdààmú náà síra wọn fún ìgbà díẹ̀, ṣùgbọ́n owó tó bá ń tẹ̀síwájú yóò mú kí wọ́n yí ọ̀nà padà, kí wọ́n dín ohun tí wọ́n ń fi pamọ́ sí ilé kù tàbí kí wọ́n gbé iye owó sókè. Ìsàlẹ̀ nínú iye epo robi àti epo ọkọ̀ òfuurufú, tàbí ìpadàbọ̀ agbára àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú, yóò dá ìtẹ̀síwájú wọ̀nyí dúró.

Àyẹ̀wò ipa

Àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú ló farahàn sí ewu lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nítorí epo jẹ́ ìnáwó ìṣiṣẹ́ pàtàkì. Ọ̀nà tó wà lọ́wọ́ wọn ni agbára iṣẹ́: dídín iye ìrìnàjò afẹ́fẹ́ kù àti gbígbé owó sókè lè dáàbò bo èrè wọn, ṣùgbọ́n ó tún lè mú kí ìrìnàjò má rọrùn fún ọ̀pọ̀ ènìyàn.

Àwọn ilé iṣẹ́ tó gbẹ́kẹ̀ lé gbígbé ẹrù ń dojú kọ ìdààmú tó ń wá díẹ̀díẹ̀ ṣùgbọ́n tó gbòòrò. Agbára wọn láti fi ináwó náà kàn àwọn olùra da lórí bóyá owó ìrìnàjò náà máa wà pẹ́ tó. Àwọn ohun èlò tó ń rìn jìnà tàbí tí ó nílò kí wọ́n dé ní kíákíá ní ààyè díẹ̀ láti yàgò fún ipa díésẹ́lì.

Àwọn olùtajà epo Saudi ń dojú kọ ìṣòro ìṣètò fífi ẹrù ránṣẹ́ tó taara jù. Pẹ̀lú ìrìnàjò Hormuz tó di ìdènà àti ọ̀nà mìíràn tó wà lábẹ́ ìkọlù, níní epo lówó kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú agbára láti fi ránṣẹ́.

Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ṣeé ṣe

Èyí tó ṣeé ṣe jù lọ. Bí ìrìnàjò Hormuz bá bẹ̀rẹ̀ sí í padà bọ̀ sípò díẹ̀díẹ̀, ṣùgbọ́n ìkọlù àti àríyànjiyàn nípa ìkọjá bá ń tẹ̀síwájú, iye epo robi lè máa yí padà gidigidi ní àwọn ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀. Owó epo lè mú kí àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú ṣọ́ra nípa iye ìrìnàjò tí wọ́n ń ṣe, nígbà tí ìdààmú owó gbígbé ẹrù yóò máa wà. Èyí ni ìpìlẹ̀ ìwòye nítorí AP ròyìn pé àwọn atúpalẹ̀ ń retí ìmúpadàbọ̀ díẹ̀díẹ̀, síbẹ̀ ọ̀nà náà ṣì ní ìdènà, ìbánisọ̀rọ̀ sì ti bàjẹ́. Ìrìnàjò tanker tó ń lọ déédéé, iṣẹ́ ọ̀nà Saudi tó dúró ṣinṣin àti Brent tó ń wà nísàlẹ̀ ìpele ìbàjẹ́ amáyédẹrùn tó burú jù lọ yóò fìdí èyí múlẹ̀.

Ìrètí rere. Bí ilẹ̀ Amẹ́ríkà àti Iran bá fohùn ṣọ̀kan lórí ìlànà tó ṣeé ṣiṣẹ́ fún ìkọjá tó ní ààbò, tí ìkọlù kò sì ba àwọn ọ̀nà Saudi tàbí àwọn ilé-iṣẹ́ pàtàkì jẹ́ síi, ìrìnàjò tanker lè padà sípò tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé ní ọ̀sẹ̀ tàbí oṣù. Iye epo robi àti epo fún ìrìnàjò lè rọlẹ̀, èyí tó lè jẹ́ kí àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú tún fi díẹ̀ lára àwọn ìrìnàjò wọn kún ìtòlẹ́sẹẹsẹ, tí ìdààmú owó ìfìṣẹ́ sì lè rọrùn. Iye epo robi tó ń sọ̀kalẹ̀ pẹ̀lú ìrìnàjò ọkọ̀ ojú omi tó ń tẹ̀síwájú yóò túbọ̀ fìdí ọ̀ràn yìí múlẹ̀.

Èyí tó burú jù. Bí ìkọlù bá ń jẹ́ kí ìrìnàjò ní ìdènà tàbí bá ba amáyédẹrùn agbára pàtàkì jẹ́, ìpèsè epo gidi tó túbọ̀ di díẹ̀ lè gbé owó epo sókè láàárín ọjọ́ díẹ̀ sí oṣù. Àwọn ilé iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú lè dín iye ìrìnàjò afẹ́fẹ́ kù síi, nígbà tí àwọn olùtajà tó gbẹ́kẹ̀ lé gbígbé ẹrù yóò ní ìdí tó lágbára síi láti fi ináwó náà kàn àwọn olùra. AP ròyìn pé àwọn atúpalẹ̀ rí iye epo $95 sí $120 bí ìdènà náà bá ń tẹ̀síwájú, àti ìgòkè tó lè dé $150 bí amáyédẹrùn pàtàkì bá bajẹ́. Ìkọlù ọkọ̀ ojú omi tó ń tẹ̀síwájú, ìfọwọ́sí ìbàjẹ́ amáyédẹrùn àti ìyípadà síi nínú owó tàbí agbára iṣẹ́ ọkọ̀ òfuurufú yóò tọ́ka sí ọ̀nà yìí.

Ohun tó yẹ ká máa wo lọ́wọ́lọ́wọ́

• Ìrìnàjò tanker tó ní ààbò, tó sì ń tẹ̀síwájú nípasẹ̀ Òpópónà Hormuz.
• Bóyá Amẹ́ríkà àti Iran lè fohùn ṣọ̀kan lórí ìlànà ìkọjá lẹ́yìn tí ìbánisọ̀rọ̀ bàjẹ́ nítorí àríyànjiyàn lórí ìṣàkóso àti owó.
• Ìbàjẹ́ míì sí amáyédẹrùn epo tàbí àwọn ọ̀nà Saudi tí a fi ń kó epo jáde.
• Dídín ìtòlẹ́sẹẹsẹ ọkọ̀ òfuurufú kù, ìgòkè iye owó ọkọ̀ àti owó àfikún tó ní í ṣe pẹ̀lú epo.