Benjamin Netanyahu Gọnarịrị na UAE Dọrọ Ya Aka ná Ntị Tupu Mwakpo Ọktoba 7

Ihe gbanwere

Dị ka DW si kọọ, ụlọ ọrụ Benjamin Netanyahu gọnarịrị na United Arab Emirates dọrọ ya aka ná ntị tupu mwakpo Hamas mere n’Ọktoba 7, 2023. Haaretz kọrọ na Onye isi UAE, Mohammed bin Zayed, welitere okwu banyere ọrụ Hamas zubere n’oku ekwentị ya na Netanyahu ụbọchị iri tupu nke ahụ; UAE kwuru na ha na-ekekọrịta ozi ọgụgụ isi dị mkpa mgbe ọ dị mkpa, ma ha akwadoghị kpọmkwem akụkọ ahụ.

Ebubo a pụtara tupu ntuli aka Izrel nke ọnwa na-abịa. Mwakpo Ọktoba 7 gburu ihe dị ka mmadụ 1,200 n’Izrel, a kpọrọkwa mmadụ 251 gaa Gaza dị ka ndị eji.

Ihe kpatara nke a ji dị mkpa

Nke a na-eme ka ajụjụ sie ike n’ime ntuli aka nke ihe mgbu Ọktoba 7 akpụziworị: ọ bụghị naanị ihe dara ada, kama ma ịdọ aka ná ntị sitere n’aka onye mmekọ mpaghara ruru n’ụlọ ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị kachasị elu nke mba ahụ, na otu e si mesoo ya.

Ọdịiche ahụ dị mkpa. Nchegbu izugbe gbasara ihe ize ndụ dị na mpaghara bụ otu ihe; ịdọ aka ná ntị a kapịrị ọnụ nke a pụrụ ime ihe gbasara ya bụ ihe ọzọ. Ọgọnarị Netanyahu doro anya na nkwupụta UAE nke e kpachapụrụ anya hapụrụ isi ajụjụ ahụ n’enweghị azịza. Ma ebubo a na-enye ndị na-emegide ya ụzọ doro anya ha ga-eji chọọ nyocha gọọmenti, ma mee ka mgbanwe ozi ọgụgụ isi n’ọdịnihu na ndị mmekọ mpaghara bịakwute nlebara anya ọha karịa, nke na-adịghịkwa ha mfe.

Echiche anyị banyere ihe nwere ike ime, dabere n’amụma sitere n’ihe a maara: mmetụta ozugbo yikarịrị ka ọ ga-adị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ọ bụghị n’ihe akaebe. Ọ bụrụ na enweghị nkọwa ọhaneze ga-egosi ọdịnaya ịdọ aka ná ntị ahụ, onye natara ya na otu e si mesoo ya tupu ntuli aka, esemokwu a ka nwere ike ime ka ego na arụmụka mkpọsa lekwasị anya n’ịdị njikere na ịza ajụjụ. Ọ bụrụ na e nwetakwuo ihe akaebe na-akwado ya, nrụgide nwere ike isi n’okwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị kwaga n’inyocha n’ụzọ iwu kwadoro otu e si anata, nyochaa ma bugoo ịdọ aka ná ntị si mba ọzọ n’ọkwa kwesịrị ekwesị.

Ntụnyere akụkọ ihe mere eme

Akụkọ The Guardian kọwara ịdọ aka ná ntị e kwuru na e nyere Izrel tupu Agha Yom Kippur nke Ọktoba 1973, nke si n’ụzọ jikọtara na Egypt bịa. Myirịta dị n’usoro ha bụ otu ajụjụ siri ike gbasara ụlọ ọrụ: mgbe ịdọ aka ná ntị banyere nnukwu mwakpo rutere, onye na-ekpebi ma ọ̀ bụ nke a pụrụ ịtụkwasị obi nke ga-eme ka a gbanwee nkwadebe?

Ọdịiche ahụ dị mkpa. Okwu 1973 metụtara ndị agha steeti Egypt na Syria na mmekọrịta e nwere arụmụka gbasara isi iyi ozi ọgụgụ isi; ebubo ugbu a metụtara ịdọ aka ná ntị UAE kọrọ na e nyere gbasara Hamas, nke Netanyahu kwuru na ọ nataghị. A kọrọ na ịdọ aka ná ntị akụkọ ihe mere eme ahụ bịara naanị ụbọchị ole na ole tupu mwakpo ahụ, ebe ebubo a metụtara oku e mere ụbọchị iri tupu ya.

Ndị agha Egypt na Syria wakporo n’Ọktoba 6, 1973, agha ahụ gbanweekwara ndọrọ ndọrọ ọchịchị Izrel; Golda Meir na kabinet ya mechara gbaa arụkwaghịm. Akụkọ ahụ na-atụ aro na ihe kacha mkpa a ga-elele ugbu a bụ ma esemokwu a ọ ga-anọgide bụrụ ngwa agha mkpọsa, ma ọ bụ ghọọ ule doro anya nke ọrụ ụlọ ọrụ.

Nyocha mmetụta

Netanyahu na Likud nọ n’ọnọdụ siri ike n’izu ndị fọdụrụ tupu ntuli aka, n’ihi na ndị na-asọrịta mpi nwere ike ijikọta ịdọ aka ná ntị a boro ebubo kpọmkwem na ajụjụ sara mbara gbasara nkwadebe maka Ọktoba 7. Ọgọnarị ụlọ ọrụ ya na-ebelata ike ebubo a nwere ugbu a, ma ọ naghị ewepụ uru ọ bara dị ka arịrịọ maka ịza ajụjụ.

Ndị otu mmegide enwetala arụmụka doro anya karị maka nyocha gọọmenti. Ọ bụrụ na ebubo a anọgide n’ihu, ha nwere ike ime ka ịdị njikere bụrụ isi okwu ka ukwuu n’ozi mkpọsa ha, na-amanye Likud itinyekwu mgbalị n’ịgbachitere ndekọ ọchịchị ya.

Ezinụlọ ndị Ọktoba 7 metụtara nwere ike ịhụ nrụgide ọhụrụ ka e nweta azịza. Nrụgide ahụ nwere ike ịgbasa gafee ndọrọ ndọrọ ọchịchị otu ma ọ bụrụ na ozi a pụrụ ịtụkwasị obi apụta gbasara ụzọ ịdọ aka ná ntị si gafere n’ụlọ ọrụ gọọmenti.

Ụzọ UAE na Izrel si agbanweta ozi ọgụgụ isi nwere ike ịkawanye nlezianya n’ime ọnwa isii ruo iri na abụọ na-abịa. Ọ bụrụ na arụmụka ọhaneze eme ka nkwurịta okwu nchekwa nzuzo ghọọ ngwa agha ndọrọ ndọrọ ọchịchị n’ime obodo, ndị ọrụ nwere ike ịkpachapụ anya karịa n’otú e si akọwa ma jikwaa mgbanwe ndị dị otú ahụ.

Ọnọdụ ndị nwere ike ime

Nke kacha yie: Ọ bụrụ na enweghị ihe akaebe ọhaneze na-egosi ọdịnaya ịdọ aka ná ntị ahụ, onye natara ya na otu e si mesoo ya tupu ntuli aka, ebubo a ga-anọgide bụrụ okwu mkpọsa a na-arụrịta ụka n’ime izu ndị na-abịa. Ndị otu mmegide ga-anọgide na-eji ya kpọọ maka nyocha, ebe ụlọ ọrụ Netanyahu ga-anọgide n’ọgọnarị ya. Mgbanwe pụtara ìhè ga-abụ itinyekwu uche n’ime ntuli aka n’ịza ajụjụ, ọ bụghị mgbanwe e kwubiri ekwubi n’ihe a maara gbasara Ọktoba 7. Arịrịọ mmegide a na-eme ugboro ugboro, ọgọnarị na-aga n’ihu na enweghị azịza ọhaneze ga-eme ka ọnọdụ a sikwuo ike.

Ihe ga-aka mma: Ọ bụrụ na ndekọ ma ọ bụ akaebe e nwere ike ịmata onye nyere ya kewapụta ịdọ aka ná ntị a kapịrị ọnụ na nchegbu mpaghara sara mbara, ma gosi otu o si gafere n’ụlọ ọrụ Izrel, nrụgide nwere ike ịpụta maka nyocha a kpaara ókè gbasara usoro e si ekpebi ma ịdọ aka ná ntị dị irè, na otu e si ebugo ozi ọgụgụ isi si mba ọzọ n’ọkwa kwesịrị ekwesị n’ime ọnwa isii ruo iri na abụọ. Nke ahụ nwere ike ịgbanwe arụmụka otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị ghọọ iwu doro anya karị maka ibugo ozi ọgụgụ isi si mba ọzọ. Nkọwa ọhaneze kwekọrọ ekwekọ sitere n’aka ndị ọrụ UAE na Izrel, ma ọ bụ nyocha nwere ọrụ a kọwara nke ọma, ga-akwado nsonaazụ a.

Ihe ga-aka njọ: Ọ bụrụ na ihe akaebe ọzọ egosi na ịdọ aka ná ntị a kapịrị ọnụ nke zuru ezu rutere ndị na-eme mkpebi kwesịrị ekwesị, ma ha emeghị ihe banyere ya, enweghị ntụkwasị obi n’otú gọọmenti si mesoo Ọktoba 7 nwere ike ịka njọ n’ime ọnwa isii ruo iri na abụọ. Oku maka kọmishọọnụ steeti nyocha nwere ike ịgbasa, mee ka nlekọta ozi ọgụgụ isi bụrụ ule ka ukwuu nke ntụkwasị obi n’ụlọ ọrụ steeti. Nkwado gbasara oge, nkọwa doro anya na usoro e si mee mkpebi ga-abụ ihe dị mkpa ga-akpalite nke a.

Ihe a ga-elele na-esote

• Nkọwa sitere n’aka UAE ma ọ bụ Izrel nke a pụrụ ịmata onye nyere ya, nke ga-akọwa ma e bufere ịdọ aka ná ntị, mgbe e bufere ya, onye e bufere ya na nkọwa ole o nwere.
• Ma ụlọ ọrụ Izrel ọ bụla ga-ekwupụta nyocha ma ọ bụ kọwaa ọrụ nyocha gụnyere otu e si mesoo ịdọ aka ná ntị tupu Ọktoba 7.
• Ma ndị isi na-asọ mpi ga-anọgide na-ejikọta ebubo a na ịdị njikere, ịza ajụjụ na arịrịọ maka nyocha.