Abazikiza omuliro mu Bufalansa batandise akeediimo ka wiiki mukaaga

Ebigenda mu maaso

Abazikiza omuliro mu Bufalansa batandise akeediimo akagenda okumala wiiki mukaaga, okusinziira ku lipoota ya France 24 eyafulumye nga 8 Ssebutemba.

Ebyogerwako wano byesigamye ku mawulire ga France 24. Tebinnyonnyola abali mu keediimo bye basaba, obungi bw’abakeediimye, ebitundu ebikosebwa oba enteekateeka ezikoleddwa okusigazaawo obuyambi obw’amangu. Lipoota era egamba nti n’abakozi abalala abaweereza abantu bayita bannaabwe okwekalakaasa ku nsonga z’omulimu.

Lwaki kino kikulu

Akeediimo ka wiiki mukaaga kayinza okuva ku nkaayana wakati w’abakozi n’abakozesa ne kafuuka ekizibu mu kutambuza emirimu. Abakulira eby’okuzikiza omuliro bayinza okwetaaga okusigazaawo abakozi n’ebikozesebwa ebisobola okudduukirira abantu, nga tebannakakasa bakozi bameka abanaabaawo. Singa abakeediima baba bangi ne bakendeeza nnyo ku bibinja ebikola bulijjo, ate enteekateeka z’okusigaza emirimu nga gitambula ne zitamala, obuyambi obw’amangu buyinza obutakyafunika nga bwe busuubirwa.

Mu kwekenneenya kwaffe, nga kuno kwe kuteebereza okwesigamye ku biriwo, obuyambi obusinga okwetaagisa bwandisigaddewo. Kyokka enkaayana zandimaze ekiseera nga zigezesa obusobozi bw’okufuna abakozi abamala n’okutuuka ku nzikiriziganya. Obuzibu bweyongera singa akeediimo kakwata ku mirimu emirala, oba singa kagendera wamu n’enkaayana ezibuna mu bakozi abaweereza abantu.

Eri omuntu yenna ayinza okwetaaga obuyambi obw’amangu, ekibuuzo ekikulu si bya bufuzi ebiri mu keediimo. Kwe kumanya oba obuweereza busigazza abakozi n’ebikozesebwa ebimala era ebisobola okukola ng’obwetaavu buzze nga tebutegekeddwa.

Ekifaanagana n’ebyaliwo emabega

Mu 2002, ekibiina ky’abazikiza omuliro ekya Fire Brigades Union mu Bungereza kyatandika akeediimo mu ggwanga lyonna olw’enkaayana ku musaala n’okuzza obuweereza ku mulembe. Kino kiri mu biwandiiko bya Palamenti y’Obwakabaka Obwegatte ebya Hansard.

Embeera zombi zirina kye zifaanaganya: abazikiza omuliro baali beekalakaasa mu mulimu ogw’okudduukirira abantu mu mbeera ez’amangu, ne kirekera ab’obuyinza omulimu gw’okusigazaawo obuyambi ng’enteeseganya zigenda mu maaso.

Kyokka enjawulo wakati waazo nkulu. Enkaayana z’omu Bungereza zaabuna eggwanga era ne zimala emyaka egisukka mu gumu. Mu byawandiikibwa mwalimu okusaba omusaala gwongezebweko 40%, era amagye gaateekebwateekebwa okuwa obuyambi obw’ekiseera. France 24 eyogera ku keediimo ka wiiki mukaaga mu Bufalansa, naye tennyonnyola bye basaba wadde enteekateeka yonna ey’obuyambi obw’ekiseera efaanana eyo.

Enkaayana z’omu Bungereza zaaggwa mu Agusito 2004, oluvannyuma lw’enjuyi zombi okukkiriziganya nga ziyambibwako ekibiina ekigatta ebibiina by’abakozi ekya TUC. Okwekalakaasa okwali kutegekeddwa kwawummuzibwa, abasirikale ne bakomezebwa okuwa obuyambi obwo. Abazikiza omuliro ne bafuna ebitundu ebyali bisigaddeyo ku nyongeza ya 16% eyali esasulwa mu mitendera, nga nabo bakkirizza enkola empya ez’emirimu, okusinziira ku byawandiikibwa The Guardian.

Ebyo biraga nti ekikulu okulondoola kati kwe kulaba oba enkaayana z’omu Bufalansa zisigala ku kuyimiriza emirimu, oba zituuka n’okukwata ku nsonga ezigazi ez’obungi bw’abakozi n’engeri obuweereza gye butegekebwamu.

Engeri ebiva mu keediimo gye biyinza okubuna

Abakulira eby’okuzikiza omuliro be basooka okwolekera obuzibu. Singa abakozi abakola bulijjo bakendeera, abakulu bayinza okwetaaga okubakyusa gye bakolera oba okukola enteekateeka endala okusobozesa emirimu gy’okudduukirira abantu okugenda mu maaso.

Ekyo kiyinza okutuuka ku batuuze amangu. Singa obusobozi obusigaddewo buba butono ku bwetaavu, ate obuyambi obw’amangu obutegekeddwa ne butasobola kuziba bbanga eryo, abantu bayinza obutakyafuna kudduukirirwa mu budde. Kino kiyinza obutabaawo singa obuyambi obuteekwa okusigala nga buliwo bumala, oba singa abakeediima baba batono ekisobozesa obuweereza okusindika ebibinja by’abakozi gye byetaagibwa.

N’abakozesa abalala mu buweereza bw’abantu bayinza okusanga enteeseganya enzibu mu wiiki ezijja, kubanga France 24 egamba nti abakozi abalala nabo bayita bannaabwe okwekalakaasa ku nsonga z’omulimu. Ekyo kyongera obuzibu, naye si bukakafu nti okwekalakaasa kutegekebwa wamu.

Okwekenneenya ebiyinza okuvaamu

| Abakwatibwako | Ebiyinza okubatuukako mu kiseera ekimpi | Ebiyinza okukyusa embeera | |---|---|---| | Abazikiza omuliro mu Bufalansa | Birimu ebibagasa n’ebibakosa: akeediimo akamala ekiseera kayinza okubongerera amaanyi mu nteeseganya | Obungi bw’abakeediima, bye basaba n’amateeka agafuga okusigaza emirimu nga gitambula | | Abakulira eby’okuzikiza omuliro | Bayinza okukosebwa: okutegeka abakozi n’engeri emirimu gye gisigala nga gitambula kiyinza okufuuka omulimu gwa buli lunaku | Emirimu akeediimo gye kakosa ddala n’ekigero kye kagikosamu | | Abatuuze abeetaaga okudduukirirwa amangu | Bayinza okukosebwa okusinziira ku mbeera: engeri gye bafunamu obuweereza eyinza okukyuka | Oba obuyambi obw’amangu obutegekeddwa busobola okusasulira obusobozi obukendedde | | Abakozesa abalala mu buweereza bw’abantu | Ebivaamu biyinza okwawukana: enkaayana ziyinza okweyongera obuzibu okuzifuga | Oba okuyita abakozi abalala okwekalakaasa kuvaamu ebikolwa ebisingawo |

Ebiyinza okuddako

Ekisinga okusuubirwa. Singa obungi bw’abakeediima n’obuyambi obw’amangu obuteekwa okusigala nga buliwo bisobozesa emirimu emikulu okugenda mu maaso, abakulu basigaza obusobozi obw’okudduukirira abantu okumala wiiki omukaaga. Akeediimo kasigala nga kasinga kuba nkaayana wakati w’abakozi n’abakozesa, wadde nga okutegeka engeri emirimu gye gisigala nga gitambula kuba kwetaagisa buli lunaku. Okudduukirira abantu okugenda mu maaso nga tewali bukwakkulizo bukendeeza ku mirimu obuloopeddwa kyandiwagidde ekisuubizo kino. Okulangirira mu butongole nti obuweereza obumu bukomezeddwa oba bukendeezeddwa, oba amawulire g’okulwawo okudduukirira abantu, byandikikendeezezza amaanyi.

Embeera ennungi esoboka. Singa enteeseganya zivaamu enkyukakyuka ekkirizibwa ku nteekateeka z’emirimu oba ku nsasula nga wiiki omukaaga tezinnaggwaako, akeediimo kayinza okukoma nga bukyali oba okuwummuzibwa, obuzibu bw’okutambuza emirimu ne bukendeera. Enteeseganya, ekiteeso ky’endagaano oba akeediimo okukoma nga bukyali byandiwagidde ekisuubizo kino. Obutabaawo nteeseganya ezirabika oba okwekalakaasa okwongerwako byandikikendeezezza amaanyi.

Embeera embi esoboka. Singa abakozi beeyongera okwetaba mu keediimo ne bakendeeza ku busobozi obwa bulijjo, ate obuyambi obutegekeddwa okusigaza emirimu nga gitambula ne butamala, abakulu bayinza okwetaaga okwongera ku nteekateeka ez’okudduukirira mu kiseera ekyo. Abatuuze nabo bayinza okusanga obutaataaganyizibwa mu kufuna obuyambi obw’amangu. Akeediimo okwongezebwayo, amawulire agalaga nti obusobozi tebuky’amala, oba okwekalakaasa okw’amaanyi mu bakozi abalala byandiraze nti embeera egenda eyo. Okusigaza obusobozi obw’okukola emirimu emikulu mu keediimo konna, oba okutuuka ku nzikiriziganya mu budde obutegekeddwa, byandikendeezezza ku kusuubira embeera eno.

Eby’okulondoola ebiddako

• Amawulire ku bungi bw’abakeediima n’ebitundu ebikosebwa mu wiiki omukaaga ez’akeediimo.
• Enteekateeka zonna abakulira eby’okuzikiza omuliro ze balangirira ku bakozi, okubakyusa gye bakolera oba okusigazaawo obuyambi obw’amangu.
• Enteeseganya, ekiteeso ky’endagaano, oba okuwummuza akeediimo, okukakomekkereza oba okukongerayo.