Bungereza egenda kuwera ebyamaguzi ebiva mu bitundu Abayisirayiri bye beesenzaamu mu West Bank

Kiki ekikyuse?

Bungereza egenda kuwera ebyamaguzi ebiva mu bitundu Abayisirayiri bye beesenzaamu mu West Bank eri wansi w’obuwambe bwa Yisirayiri. Emabegako, Bungereza yassa envumbo ku bamwe ku beesenzaayo ne ku bifo ebirala bye baatandikawo awatali mateeka. Kati ekigendererwa kwe kubuna obusuubuzi obukwata ku bitundu byonna Abayisirayiri bye beesenzaamu mu West Bank.

Minisita w’ensonga z’ebweru Ed Miliband asuubirwa okwanjulira olukiiko lw’ababaka mu Palamenti ebiragiro ebisembayo. Okuwera kuyinza n’okukwata ku buweereza obumu.

AP News

Minisita avunaanyizibwa ku mirimu n’ensimbi z’akasiimo ak’abakozi abawummudde, Pat McFadden, yagambye nti kino si kulekera awo kugula byamaguzi byonna ebiva mu Yisirayiri. Yagambye nti kigendereddwamu okuziyiza okugaziya ebitundu Abayisirayiri bye beesenzaamu. Bungereza etwala okugaziya ebitundu ebyo ng’okumenya amateeka g’ensi yonna.

Bungereza egamba nti enkola eno egendereddwamu okukuuma omukisa gw’okufuna emirembe nga Yisirayiri ne Palesitayini buli emu ggwanga eryetongodde.

AP News

Lwaki kino kikulu?

Enkola eno yandiggyewo akatale ka Bungereza eri ebyamaguzi ebiva mu bitundu ebyo ebinaakwatibwako okuwera. Obusuubuzi obulala ne Yisirayiri tebuli mu kigendererwa ekirangiriddwa.

Bungereza egambye nti enteekateeka ya E1, Yisirayiri gye yayisa ey’okuzimba ebifo eby’okwesenzaamu, etiisa omukisa gw’okufuna eggwanga lya Palesitayini mu biseera eby’omu maaso. Enteekateeka eyo eyinza okwawula West Bank mu ngeri egisalamu ddala.

AP News

Gavumenti ya Yisirayiri ekulemberwa Benjamin Netanyahu ewakanya okutondebwawo kw’eggwanga lya Palesitayini. Mu kiseera ky’efugidde, okuzimba mu bitundu Abayisirayiri bye beesenzaamu kweyongedde.

Minisita w’ensonga z’ebweru Gideon Saar yalabudde nti Yisirayiri yandikoze ku Bungereza singa Bungereza ebaako ky’ekola ku Yisirayiri. Minisita avunaanyizibwa ku bukuumi bw’abantu Itamar Ben-Gvir yasabye Netanyahu okukkiriza nti ebizinga bya Falkland bya Argentina, nga Argentina bw’egamba.

Omubaka wa Amerika Mike Huckabee naye yalabudde nti Amerika eyinza okubaako ky’ekola ng’eddamu ekikolwa kya Bungereza.

AP News

Ebiva mu kuwera biyinza bitya okusaasaana?

Singa ebiragiro ebisembayo birambika ebyamaguzi ebikwatibwako era nga bisobola okussibwa mu nkola, abatunda ebyamaguzi ebyo ebweru okuva mu bitundu ebyesenzeddwamu bandifiiriddwa akatale ka Bungereza.

Abayingiza ebyamaguzi n’ababitunda mu maduuka bandibadde balina okukakasa gye byasibuka. Bandibadde balina okulekera awo okutunda ebikwatibwako, oba okunoonya abalala ababisuubula. Abo bayinza okuba mu Yisirayiri wabweru w’ebitundu ebyesenzeddwamu oba awalala.

Ekyo kiyinza okukendeeza ku byamaguzi ebikwatibwako ebisangibwa mu maduuka ga Bungereza mu wiiki ezijja. Kyokka sitooko eriwo n’okufuna abasuubuzi abalala abaleeta eby’okubidda mu kifo biyinza okukendeeza ku nkyukakyuka eyo.

Ebiva mu nkola eno byandibadde bitono singa okuwera kulwawo, kukwata ku byamaguzi bitono, oba kiba kizibu okukussa mu nkola ku byamaguzi ebimu.

Baani abayinza okukwatibwako?

• Abatunda ebweru ebyamaguzi ebiva mu bitundu ebyesenzeddwamu: Bayinza okufiirwa akatale ka Bungereza eri ebyamaguzi ebikwatibwako mu wiiki ntono.
• Abayingiza ebyamaguzi mu Bungereza n’ababitunda mu maduuka: Bayinza okusaasaanya ensimbi okukakasa ebyamaguzi gye byasibuka n’okunoonya gye babiggya. Kino kyandibakubirizza okwawula ebiva mu bitundu ebyesenzeddwamu ku byamaguzi ebirala ebiva mu Yisirayiri.
• Gavumenti ya Yisirayiri: Kino kyandizibuwazza enkolagana yaayo ne Bungereza. Wadde kiri kityo, enkola erangiriddwa ekwata ku kitundu ky’obusuubuzi kitono okusinga okuwera obusuubuzi bwonna ne Yisirayiri.
• Abapalesitayini abaagala eggwanga lyabwe mu biseera eby’omu maaso: Bungereza egenderera okuziyiza okugaziya ebitundu ebyesenzeddwamu. Kyokka tekinnategeerekeka oba okukugira obusuubuzi kunaakyusa enkola y’okuzimba mu bitundu ebyo.

Ebiyinza okubaawo

Bino bye tusuubira okusinziira ku biriwo. Tebinnakakasibwa.

Ekisinga okusuubirwa

Singa Miliband alangirira okuwera okurambika obulungi ebyamaguzi ebitono bye kukwatako, nga kuliko n’ebiragiro ebisoboka okugoberera ku kukakasa gye byasibuka, abayingiza ebyamaguzi bajja kukyusa gye babiggya n’engeri gye babikebera. Enkyukakyuka ezo zijja kubaawo mu bbanga eriva ku wiiki ntono okutuuka ku myezi 6–12. Obusuubuzi obulala wakati wa Bungereza ne Yisirayiri bujja kugenda mu maaso.

Kino kye kisinga okusuubirwa kubanga baminisita baagambye butereevu nti ekigendererwa kikwata ku bitundu ebyesenzeddwamu, so si ku byamaguzi byonna ebiva mu Yisirayiri.

Olukalala lw’ebyamaguzi ebitono ebikwatibwako n’abatunda mu maduuka okukyusa gye basuubulira byandinywezezza okusuubira kuno. Okuzingiramu obuweereza, ebiragiro ebizibu okugoberera ku kukakasa ensibuko y’ebyamaguzi, oba okulwawo byandikukendeezezza.

Ebintu bwe bitambula obulungi

Singa okuwera kusigala ku ebyo ebigendereddwamu era nga kusobola okussibwa mu nkola, abasuubuzi bayinza okufuna ebyamaguzi ebirala ebidda mu kifo ky’ebikwatibwako mu myezi 6–12. Kino kyandisobose awatali kutabangula nnyo obusuubuzi obulala singa Yisirayiri oba Amerika tebeesasuza mu ngeri ya maanyi.

Ekyo kyandyongedde ku puleesa y’ebyobufuzi olw’okugaziya ebitundu ebyesenzeddwamu. Mu kiseera kye kimu, abasuubuzi bandisobodde okusigala nga bagula ku basuubuzi abalala mu Yisirayiri.

Ebiragiro ebitegeerekeka ku ngeri y’okussa okuwera mu nkola n’okufuna abasuubuzi abalala abandizze mu kifo ky’abo abakwatibwako byandiyambye kino okubaawo.

Ebintu bwe byonooneka

Singa obuweereza buzingirwamu, okulabula kwa Yisirayiri oba Amerika kuyinza okuvaamu ebikolwa eby’okwesasuza. Kino era kiyinza okubaawo singa enkola etwalibwa ng’esukka ku bitundu ebyesenzeddwamu byokka, Bungereza by’egamba nti by’egenderera.

Mu bbanga eriva ku wiiki ntono okutuuka ku myezi 6–12, abasuubuzi bayinza okugaziya okukebera emirimu gyabwe okukakasa nti bagoberera ebiragiro. Era bayinza okukendeeza ku nteekateeka zaabwe ez’obusuubuzi wakati wa Bungereza ne Yisirayiri n’okusukka ku byamaguzi ebyasooka okukwatibwako. Kino kiyinza okubaawo awatali kukyusa kuzimba mu bitundu ebyesenzeddwamu.

Ebikolwa ebirambikiddwa eby’okwesasuza mu by’obusuubuzi byandyongedde ku mukisa gw’ebyo okubaawo.

Eby’okutunuulira ebiddako

• Ebigambo bya Miliband mu lukiiko lw’ababaka: ebyamaguzi ebikwatibwako, olunaku okuwera lwe kutandika, ebiragiro ku kukakasa ensibuko y’ebyamaguzi, n’oba obuweereza buzingirwamu.
• Ebikolwa bya Yisirayiri oluvannyuma lw’okulabula kwa Saar, so si kwongera kuvumirira kwokka.
• Amerika ky’eddamu mu butongole oluvannyuma lw’okulabula kwa Huckabee.
• Abatunda mu maduuka n’abayingiza ebyamaguzi bye basalawo ku byamaguzi ebikwatibwako, engeri y’okukakasa gye byasibuka, n’abasuubuzi abalala be banaagulaako.