Moto ya Misitu nchini Indonesia Yapeleka Moshi Wenye Sumu Kote Kusini-Mashariki mwa Asia

Nini kimebadilika

Maelezo haya yanatokana na taarifa za sasa za BBC News. Inasema kwamba moto uliodumu kwa majuma kadhaa huko Sumatra na Borneo ya Indonesia umepeleka moshi wenye sumu hadi Malaysia, Singapore na Ufilipino, huku uchafuzi wa hewa katika baadhi ya maeneo ukiwa zaidi ya mara 15 ya kiwango kinachopendekezwa na Shirika la Afya Duniani.

Wizara ya Afya ya Indonesia ilirekodi zaidi ya visa 50,000 vya maambukizi ya mfumo wa upumuaji vilivyohusishwa na moto ya ardhi na misitu kati ya Julai na Agosti, vikiwemo zaidi ya visa 12,000 vya watoto walio chini ya miaka mitano, inaripoti BBC.

Kwa nini jambo hili ni muhimu

Mtazamo wetu: hili si jambo la hali ya hewa ya mbali tu. Kwa wasomaji wanaosawazisha kazi, familia na safari katika uchumi unaounganisha maeneo haya, ni ukumbusho kwamba janga la kikanda linaweza kuingia katika maisha ya kila siku kupitia jambo la msingi kabisa: hewa. Safari ya ndege, kuwapeleka watoto shuleni, kwenda au kurudi kazini, au kuwatembelea ndugu kunaweza kugeuka kuwa uamuzi wa kiafya moshi unapovuka mipaka.

Jambo la kuhuzunisha zaidi katika ripoti hii ni jinsi hali hiyo ilivyo ya kawaida. Mwalimu anaeleza kwamba moshi ulikuwa mzito darasani kiasi cha kutoweza kuona miguu yake. Mama mmoja anaeleza kuhusu mtoto mdogo anayekohoa. Hilo linafanya “ubora wa hewa” usiwe tena tahadhari ya programu yenye rangi mbalimbali, bali jambo linalogusa maisha moja kwa moja: ikiwa utafungua dirisha, kuwaacha watoto wacheze nje, au kuamua kusafiri kabisa.

Ripoti hiyo pia inaonyesha kwamba tatizo hili linazidi El Niño. Maelezo yake yanaunganisha ukubwa wa moshi huo na mabadiliko ya matumizi ya ardhi, maeneo ya mboji yaliyokaushwa na maendeleo makubwa ya kibiashara. Kwa mtazamo wetu, ukame unaweza kuwa kichocheo, lakini hauwezi kueleza kila kitu. Hili ni muhimu kwa sababu janga linalolaumiwa kwa hali ya hewa pekee linaweza kuonekana kuwa jambo lisiloepukika. Lakini janga linalohusishwa na maamuzi kuhusu matumizi ya ardhi, angalau kinadharia, ni jambo ambalo watu na serikali wanaweza kulipinga.

Cha kufuatilia baadaye

• Vipimo rasmi vya ubora wa hewa nchini Indonesia, Malaysia, Singapore na Ufilipino. Viwango hatari vinavyoendelea kwa muda mrefu vingemaanisha kwamba usumbufu huo unageuka kuwa tatizo la maisha ya kila siku katika eneo lote, wala si tukio la moshi la muda mfupi.

• Takwimu mpya za afya nchini Indonesia, hasa visa vya matatizo ya mfumo wa upumuaji miongoni mwa watoto wadogo. Kuendelea kuongezeka kwa visa hivyo kungeonyesha kwamba moshi mzito unabadilika kutoka usumbufu na kuwa mzigo unaoongezeka kwa afya ya umma.

• Ikiwa moto huko Sumatra na Borneo ya Indonesia utadhibitiwa huku hali ya ukame ikiendelea. Kudhibitiwa kwa moto kungesaidia hoja ya kuchukua hatua za haraka; moto kujirudia katika maeneo hayo hayo kungeimarisha onyo la ripoti kwamba udhaifu wa eneo hili una mizizi ya kina zaidi kuliko msimu mmoja mkali.