Marekani Yapiga Marufuku Uagizaji wa Pombe, Pikipiki na Bidhaa za Maziwa kutoka Kanada

Kilichobadilika

Kwa mujibu wa ripoti ya The Citizen Tanzania, Marekani imetangaza marufuku kwa makundi mapana ya pombe, pikipiki na bidhaa za maziwa zinazoagizwa kutoka Kanada, kuanzia Septemba 29. Hatua hizi zinafuatia ushuru wa kulipiza kisasi wa Kanada kwa bidhaa za Marekani na zinaongeza marufuku kamili juu ya ushuru wa awali wa Marekani wa 50% kwa bidhaa za Kanada zenye thamani ya takriban dola bilioni 20; baadhi ya aina za jibini sasa zinatozwa ushuru wa 50%, huku tishio la kuongeza ushuru wa Marekani kwa magari kutoka Kanada kutoka 25% hadi 50% mnamo Januari 1 likiendelea kuwapo.

Kwa nini hili ni muhimu

Hili ni tatizo la mnyororo wa ugavi linalojificha nyuma ya lebo ya chupa. Msambazaji wa whisky ya Kanada, muuzaji anayehifadhi pikipiki za Kanada, au biashara ya chakula inayotumia bidhaa za maziwa zilizoathiriwa huenda ikahitaji kubadilisha bidhaa, kurekebisha oda na kuwaeleza wateja kwa nini baadhi ya bidhaa hazipatikani.

Mabadiliko muhimu ni kuondoka kwenye ongezeko la gharama na kufikia kuzuiwa kabisa kuingia sokoni. Ushuru unaweza kubebwa, kugawanywa au kujadiliwa katika mkataba. Marufuku ya uagizaji huacha nafasi ndogo ya kutatua tatizo kwa hesabu za karatasi. Hatua hizi zikianza kutumika, wasambazaji wasio katika mkondo wa Kanada wanaweza kunufaika na mahitaji ya bidhaa mbadala, huku waagizaji waliopo wakipoteza nguvu ya kujadiliana na wauzaji nje wa Kanada wakilazimika kuelekeza upya bidhaa zilizopo au kupunguza usafirishaji unaoelekezwa Marekani.

Mtazamo wetu (makadirio yaliyozingatia taarifa zilizopo): shinikizo la haraka litaelekezwa kwenye safu za bidhaa na maamuzi ya ununuzi kabla halijafikia mikakati mikubwa zaidi ya kampuni. Ikiwa bidhaa mbadala zitachelewa kupatikana au zitapatikana kwa masharti mabaya zaidi, aina za bidhaa zinaweza kupungua na masharti ya kibiashara yakabadilika. Akiba ya kutosha, urahisi wa kubadilisha bidhaa, au njia mbadala iliyokubaliwa inaweza kupunguza athari hiyo.

Ulinganisho wa kihistoria

Katika maelezo ya AP kuhusu Smoot-Hawley, Marekani iliongeza ushuru mwaka 1930 na washirika wa biashara wakalipiza kisasi. Ufanano wa kimuundo ni mzunguko wa vikwazo: kizuizi kimoja huzalisha hatua za kujibu, ambazo hupunguza fursa ya soko kwa pande zote mbili.

Tofauti ni muhimu. Smoot-Hawley ilikuwa kipindi cha ushuru mpana wa pande nyingi wakati wa mgogoro wa kifedha; huu ni mzozo mahsusi kati ya Marekani na Kanada unaohusu mipango ya kisasa ya biashara na marufuku kamili. Hata hivyo, maelezo ya kihistoria ya Federal Reserve yanasema vita vya ushuru vilikuwa na athari kubwa hasi na vilizidisha na kurefusha Mdororo Mkuu wa Uchumi. Hilo halitabiri kushuka kwa kiwango kinacholingana sasa. Linaonyesha umuhimu wa kufuatilia iwapo vikwazo mahsusi vitabaki hivyo au vitaanza kupanga upya biashara ya kuvuka mipaka kwa upana zaidi.

Jinsi athari zinavyoweza kusambaa

Wauzaji nje wa Kanada wa bidhaa zinazohusika watapata pigo la kwanza fursa ya kuingia Marekani itakapofungwa Septemba 29. Wasambazaji wao wa Marekani wanaweza kisha kutafuta bidhaa mbadala, na wauzaji wa rejareja au biashara za hoteli na migahawa zinazouza bidhaa hizo zinaweza kubadilisha uteuzi wao kadri mikataba inavyohuishwa na bidhaa zilizopo kuisha.

Mnyororo huo unaweza kukatika ikiwa wasambazaji wana bidhaa za kutosha, wanaweza kubadilisha bidhaa bila usumbufu mkubwa, au ikiwa Jamieson Greer na Dominic LeBlanc watafikia mpangilio mbadala kabla ya tarehe ya mwisho. Ikiwa sivyo, mzozo huo unawafikia zaidi ya kampuni ambazo hazijatajwa popote kwenye tangazo: wanunuzi na wauzaji katika mkondo mzima wa bidhaa wa Marekani watafanya maamuzi tofauti ya ununuzi.

Katika taarifa zetu nyingine

Ripoti yetu ya awali, takriban siku mbili zilizopita, ilihusu makundi ya utalii ya Marekani yanayotaka kuwashawishi wageni wa Kanada warudi. Vita vya biashara vyenye msuguano havisaidii. Habari hiyo ilihusu juhudi za kuvutia wageni wa Kanada; hii inahusu biashara ya bidhaa. Jambo linalofanana ni kuongezeka kwa msuguano wa kuvuka mipaka, sasa ukiwa na vikwazo halisi vinavyopima iwapo mzozo wa kibiashara utaenea hadi kwenye usafiri na chaguo za watumiaji.

Tathmini ya athari

• Wauzaji nje wa Kanada wa pombe, pikipiki na bidhaa za maziwa: Wanapoteza fursa ya soko la Marekani kwa bidhaa zinazohusika ndani ya wiki chache, na kulazimika kuelekeza upya bidhaa, kujadiliana upya au kupunguza usafirishaji.
• Waagizaji, wasambazaji na wauzaji wa rejareja wa Marekani: Wanakabiliwa na mipango ya ugavi iliyovurugika na wanaweza kuwa na haraka zaidi, lakini si lazima wawe na nguvu zaidi, katika kutafuta bidhaa mbadala.
• Wasambazaji wa bidhaa mbadala wasio wa Kanada: Wanaweza kushindania mahitaji ikiwa wanunuzi watabadilisha bidhaa zilizozuiwa badala ya kusitisha ununuzi.
• Biashara za magari za Amerika Kaskazini zenye shughuli nchini Kanada: Zinakabiliwa na hatari tofauti ya kupanga shughuli ikiwa Marekani itaongeza ushuru wa magari kutoka Kanada hadi 50% mnamo Januari 1.

Hali zinazowezekana

Inawezekana zaidi: Ikiwa marufuku yataanza kutumika Septemba 29 na mazungumzo hayatazalisha mpangilio mbadala, wauzaji nje na wasambazaji wataanza kuelekeza upya usafirishaji na kubadilisha safu za bidhaa katika wiki zinazofuata. Huu ndio msingi kwa sababu hatua hizo zimetangazwa huku maafisa wakiendelea kujadili, si kutangaza, suluhu. Kuendelea kwa marufuku, kuondolewa kwa safu za bidhaa za Kanada na matangazo ya bidhaa mbadala kutaimarisha hali hii; kuondolewa au kupunguzwa kwa kiwango kikubwa kwa marufuku kungeibatilisha.

Upande chanya: Ikiwa Greer na LeBlanc watafikia makubaliano kabla ya Septemba 29, vikwazo vinaweza kupunguzwa au kubadilishwa, na kuhifadhi zaidi njia zilizopo za usambazaji. Hatua ya White House iliyobadilishwa au kusimamishwa, pamoja na ulipizaji kisasi wa Kanada uliorekebishwa, ingeonyesha kuwa upangaji upya wa mnyororo wa ugavi unaweza kubaki wa muda.

Upande hasi: Ikiwa ulipizaji kisasi utaendelea, mazungumzo yatashindwa na Marekani itaendelea na ongezeko la ushuru wa magari Januari 1, kampuni zenye uzalishaji, ununuzi wa bidhaa au mauzo yanayohusiana na Kanada zinaweza kugawa upya shughuli za kuvuka mipaka. Makundi mengine ya bidhaa yaliyowekewa vikwazo na mabadiliko yaliyotangazwa katika ununuzi wa bidhaa au uzalishaji yataashiria kuwa mzozo umehama kutoka usumbufu wa bidhaa hadi kizuizi cha kudumu zaidi katika shughuli.

Cha kufuatilia baadaye

• Iwapo White House itatekeleza marufuku ya Septemba 29 bila mabadiliko.
• Iwapo Greer na LeBlanc watatangaza njia mbadala inayoathiri marufuku, ushuru wa kulipiza kisasi wa Kanada, au vyote viwili.
• Iwapo ushuru uliotishiwa wa magari kutoka Kanada utaongezeka kutoka 25% hadi 50% kufikia Januari 1, 2027.