Tanzánìà Rọ àwọn Yunifásítì Láti Fi Didára Ẹ̀kọ́ Ṣáájú Ìgbàwọlé

Ohun tó yí padà

Ìjọba Tanzánìà ti sọ fún àwọn yunifásítì pé kí iye akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ń gbà wọlé bá agbára wọn láti kọ́ni àti láti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mu, dípò kí wọ́n máa lépa iye ìgbàwọlé tó pọ̀ sí i tí yóò mú ìpele ẹ̀kọ́ rẹlẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ìròyìn The Citizen Tanzania. Ní ìpàdé ọjọ́ 5 Oṣù Kẹsán ní Dodoma, Minisita Ẹ̀kọ́, Prof Adolf Mkenda, Tanzania Commission for Universities, àwọn igbákejì olórí yunifásítì àti àwọn alága ìgbìmọ̀ olùdarí yunifásítì fohùn ṣọ̀kan pé ilé-ẹ̀kọ́ kọ̀ọ̀kan gbọ́dọ̀ gba ojúṣe fún didára àti ìlànà tó bá àwọn ìwọ̀n àgbáyé mu; yunifásítì méjì kò sí níbẹ̀, iṣẹ́ òjíṣẹ́ náà sì ní ètò láti bá wọn ṣiṣẹ́ kí ìpàdé tó kàn tó wáyé.

Kí nìdí tí èyí fi ṣe pàtàkì

Èyí ń rán wa létí pé bí nǹkan ṣe tóbi kò túmọ̀ sí pé agbára rẹ pọ̀ tó. Ní ti ìṣiṣẹ́ gidi, yunifásítì jẹ́ ètò kan: àwọn olùkọ́, yàrá ìkẹ́kọ̀ọ́, yàrá ìdánwò, ìtọ́sọ́nà, àtìlẹ́yìn akẹ́kọ̀ọ́ àti ìdánwò, gbogbo wọn ní ààlà wọn. Fífi àwọn olùlò kún ètò kan láìfẹ̀sì ohun tó ń jẹ́ kó lè ṣiṣẹ́ dáadáa kò ṣẹ̀dá iye tó pọ̀ sí i. Ó máa ń ṣẹ̀dá ìlà ìdúró nìkan.

Fún ẹnikẹ́ni tó ń dá ẹgbẹ́ iṣẹ́ sílẹ̀ tàbí tó ń ra agbára ìmọ̀ ẹ̀rọ, ìyípadà pàtàkì náà ni pé ìwé-ẹ̀rí lè di àmì tó túbọ̀ ní ìtumọ̀. Tí àwọn yunifásítì bá ní láti ṣàlàyé ìdí tí ohun tó ń ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn ìgbàwọlé fi ní ìpele tó dára, ìyàtọ̀ láàárín àwọn ilé-ẹ̀kọ́ lè túbọ̀ ṣe pàtàkì nínú ìfẹ̀wánsíṣẹ́. Èyí yóò ṣe ojúlówó fún àwọn ilé-ẹ̀kọ́ tó ń náwó sínú ìkọ́ni àti àtìlẹ́yìn, nígbà tí ìdàgbàsókè tí ó da lórí iye akẹ́kọ̀ọ́ nìkan yóò di ọ̀nà tí kò rọrùn mọ́.

Ìwòye wa (àsọtẹ́lẹ̀ tó dá lórí ìmọ̀): àkókò ìgbàwọlé tó ń bọ̀ lè mú kí ìtọ́nisọ́nà gbooro yìí nípa didára di ìdíwọ́ gidi nínú iṣẹ́. Tí ó bá rí bẹ́ẹ̀, àwọn olùfẹ́fẹ́ẹ́lé lè rí ibi tó kéré sí i ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ tí agbára ìkọ́ni wọn ti ń ṣiṣẹ́ ju bí ó ṣe yẹ lọ, nígbà tí àwọn agbanisíṣẹ́ lè ní ìdí tó lágbára sí i níkẹyìn láti wo ohun tó ju wíwà ìwé-ẹ̀rí lọ, kí wọ́n sì béèrè ohun tí ìwé-ẹ̀rí náà dúró fún.

Àyẹ̀wò ipa

Àwọn yunifásítì ló dojú kọ́ ìpinnu líle lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ìgbàwọlé tó so mọ́ agbára lè fa ìdàgbàsókè iye akẹ́kọ̀ọ́ sẹ́yìn, ṣùgbọ́n àwọn ilé-ẹ̀kọ́ tó lè fi ìkọ́ni àti àtìlẹ́yìn tó lágbára hàn lè dije dáadáa sí i lórí ìpìlẹ̀ didára ní oṣù mẹ́fà sí 12 tó ń bọ̀.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ dojú kọ́ àbájáde tó ní ojú méjì. Tí wọ́n bá fi ààlà sí ìgbàwọlé níbi tí ohun èlò kò ti tó, ìwọlé sí àwọn yunifásítì kan lè le sí i. Ṣùgbọ́n àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ti forúkọsílẹ̀ lè gba ìkọ́ni àti àtìlẹ́yìn tí kò ní ìnira púpọ̀. Ọ̀nà náà kò ní ṣiṣẹ́ tí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ bá dín iye àwọn tí wọ́n ń gbà wọlé kù láìfẹ̀sì àwọn ohun èlò tí ó mú kí àìtó agbára di ìṣòro ní ìbẹ̀rẹ̀.

Àwọn agbanisíṣẹ́ wà ní apá tó jìnnà sí i nínú ọ̀ràn náà, ṣùgbọ́n wọn kò wà níta rẹ̀. Tí àwọn ìlànà bá di èyí tí a lè fi wé ara wọn, tí wọ́n sì hàn gbangba, ìpele àwọn tó parí ẹ̀kọ́ lè di ohun tó wúlò sí i nínú ìpinnu ìfẹ̀wánsíṣẹ́ ní ìgbà pípẹ́. Èyí dá lórí bí àwọn yunifásítì ṣe ń yí àdéhùn náà padà sí ìṣe ẹ̀kọ́ gidi, kì í ṣe pé kí wọ́n kan kọ gbolóhùn tó dára sínú ìwé ìpolówó wọn.

Àwọn ipò tó lè ṣẹlẹ̀

Èyí tó ṣeé ṣe jù lọ: Tí iṣẹ́ òjíṣẹ́, TCU àti àwọn yunifásítì bá tẹ̀síwájú nínú ìbáṣepọ̀ tí wọ́n fohùn ṣọ̀kan sí, títí kan pẹ̀lú yunifásítì méjì tí kò sí níbẹ̀, àwọn yunifásítì yóò bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàyẹ̀wò ìgbàwọlé ní ìfiwéra pẹ̀lú agbára ìkọ́ni àti àtìlẹ́yìn ní àkókò ìgbàwọlé tó ń bọ̀. Abájáde tó ṣeé ṣe ni ìṣètò ìgbàwọlé tó máa ṣọ́ra sí i ní oṣù 12 tó tẹ̀ lé e, níbi tí didára yóò ti di ọ̀rọ̀ ìdíje tó ṣe kedere sí i. Ipò yìí máa lágbára sí i tí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ bá sọ àwọn ètò tó so ìgbàwọlé mọ́ agbára di mímọ̀, tí wọ́n sì tẹnu mọ́ ìkọ́ni tàbí àtìlẹ́yìn akẹ́kọ̀ọ́ nínú ìpinnu ìgbàwọlé; ó máa rẹ̀wẹ̀sì tí ìforúkọsílẹ̀ bá ń pọ̀ sí i láìsí ìjápọ̀ tó hàn gbangba pẹ̀lú agbára.

Àǹfààní tó lè pọ̀: Nígbà tí àwọn yunifásítì bá lè fi agbára ìkọ́ni àti ẹ̀kọ́ tó lágbára ṣe ìtìlẹ́yìn fún iye àwọn tí wọ́n gbà wọlé, wọ́n lè ní ànfàní lọ́dọ̀ àwọn olùfẹ́fẹ́ẹ́lé àti àwọn agbanisíṣẹ́ ní oṣù mẹ́fà sí 12 tó ń bọ̀ àti lẹ́yìn náà. Ìdíje yóò yí padà, ó kéré tán ní apá kan, kúrò nínú iye akẹ́kọ̀ọ́ tí ilé-ẹ̀kọ́ lè gbà wọlé sí ohun tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lè rí níbẹ̀ lọ́nà tó dájú. Èyí máa lágbára sí i tí àwọn yunifásítì bá ń dije ní gbangba lórí àwọn ìwọ̀n didára, tí àwọn agbanisíṣẹ́ sì ń ya àwọn ilé-ẹ̀kọ́ sọ́tọ̀ nípa ìpele àwọn tó parí ẹ̀kọ́; ó máa rẹ̀wẹ̀sì bí àwọn ìkéde didára wọ̀nyẹn kò bá ní ipa lórí àwọn àṣàyàn gidi.

Ìpalára tó lè ṣẹlẹ̀: Tí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ bá ń lo ìtọ́nisọ́nà náà lọ́nà tí kò dọ́gba, tàbí tí wọ́n kò bá ní ohun èlò láti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nígbà tí ìbéèrè ń pọ̀ sí i, àwọn yunifásítì kan lè dín ìgbàwọlé kù láìmú ìmúgbòòrò tó bá a mu wá nínú ìkọ́ni àti àtìlẹ́yìn. Èyí yóò fi ìwọlé di èyí tó le sí i ní àkókò ìgbàwọlé tó ń bọ̀, ó sì lè fa àríyànjiyàn lórí àwọn ìpinnu ìgbàwọlé. Ẹ̀wu náà máa dín kù tí àwọn ilé-ẹ̀kọ́ bá lè ṣètọ́jú ìwọlé nígbà tí wọ́n ń fi agbára tó pé hàn, tí wọ́n sì ń so ìmúgbòòrò didára pọ̀ mọ́ ìṣètò ìgbàwọlé.

Ohun tó yẹ ká máa wo lẹ́yìn èyí

• Bóyá iṣẹ́ òjíṣẹ́ yóò bá yunifásítì méjì tó pàdánù ìpàdé ọjọ́ 5 Oṣù Kẹsán ṣiṣẹ́ kí ìpàdé àpapọ̀ tó kàn tó wáyé.
• Bóyá àwọn yunifásítì tàbí TCU yóò ṣàlàyé ọ̀nà pàtó tí ìgbàwọlé yóò fi so mọ́ agbára ìkọ́ni àti àtìlẹ́yìn akẹ́kọ̀ọ́ ní àkókò ìgbàwọlé tó ń bọ̀.
• Bóyá àwọn yunifásítì àti àwọn agbanisíṣẹ́ yóò bẹ̀rẹ̀ sí í lo didára ẹ̀kọ́ tàbí ìpele àwọn tó parí ẹ̀kọ́ ní gbangba láti ya àwọn ilé-ẹ̀kọ́ sọ́tọ̀, dípò kí wọ́n ka iye ìforúkọsílẹ̀ sí ìwọ̀n ìdíje pàtàkì jù lọ.