Deɛ asesa
Associated Press bɔ amanneɛ sɛ, wɔhwɛ kwan sɛ mmoa sika a wɔate so wɔ wiase afanan nyinaa no bɛma wɔato ayaresabea ne ayaresa adwumayɛbea 36 mu wɔ Sudan afe yi. International Rescue Committee (IRC) na ɛboa mmeaeɛ yi. Wɔbu akontaa sɛ nnipa 473,700 bɛhwere ayaresa a ɛho hia wɔn.
Mmeaeɛ yi bi anya sika a wɔde bɛtoa adwuma so berɛ tiawa bi. Nanso wɔhwɛ kwan sɛ ɛbɛso akɔsi Ɛbɔ bosome no awieeɛ nko ara.
Deɛ enti a ɛho hia
Sudan asraafoɔ ne Rapid Support Forces akofoɔ kuo no ntam ko firii aseɛ wɔ Oforisuo 2023. Ɔko no asɛe ɔman no ayaresa adwuma no paa. Ayaresabea yi a wɔbɛto mu no bɛma ɔhaw no mu ayɛ den bio.
Ɛduruu Ɛbɔ 2024 no, Wiase Apɔmuden Ahyehyɛdeɛ no kaa sɛ, wɔ mmeaeɛ a ɔko no aka hɔ paa no, ayaresabea a ɛduru 70–80% ato mu anaa ɛreyɛ adwuma kakra bi pɛ. Ayarefoɔ a wɔrennya ayaresa wɔ wɔn nkyɛn bio no bɛtumi atu kwan akɔpɛ ayaresa wɔ baabi foforɔ. Saa akwantuo no bɛtumi ayɛ nea ɛho ka yɛ den na asiane wom. AP News
Doctors Without Borders, a wɔsan frɛ no MSF no, ka sɛ nyarewa a emu yɛ den agu nnipa mu dedaw. Kuo no ka sɛ ntoburo atrɛ paa wɔ Darfur. Ɛka sɛ ntoburo ayarefoɔ no bɛyɛ 75% annya yareɛ no ho paneɛ. Kolera ne atiridii nso agu nnipa mu wɔ Sudan.
Ɛnna adi pefee sɛ ayaresabea a wɔbɛto mu no bɛma nyarewa yi atrɛ akɔsi he. AP News
Sɛdeɛ ɔhaw no bɛtumi atrɛ
Sɛ ayarefoɔ tumi kɔ ayaresabea foforɔ a, nnapɛn kakra ntam no, wɔn a wɔhwehwɛ ayaresa no bɛtumi adɔɔso wɔ ayaresabea kakraa bi a ɛda so yɛ adwuma no. Saa mmeaeɛ no bɛtumi anya ayarefoɔ pii berɛ a nnuro ne adwumayɛfoɔ sua. Ayaresa a wɔde ma aduannibea ho nyarewa nso bɛtumi ayɛ den sɛ wɔbɛnya.
Sɛ wɔnya sika foforɔ de si deɛ wɔayi afiri hɔ no ananmu a, ɛbɛtumi asi ɔhaw yi ano. Sɛ wɔtoa berɛ tiawa mu mmoa no so, wɔsan de nneɛma a wɔhia ma wɔn, anaa akwantuo mu asiane so te a, ɛno nso bɛtumi ama ɔhaw no agyae atrɛ.
Wɔn a ɛbɛka wɔn
Nnipa a wɔnya ayaresa wɔ mmeaeɛ a wɔbɛto mu no bɛhwere ayaresa a ɛho hia wɔn ntɛm ara. Wɔn akwantuo ho ɔhaw nso bɛyɛ kɛseɛ.
Sɛ wɔto ayaresabea no mu a, apɔmuden adwumayɛfoɔ bɛtumi ahwere wɔn nnwuma. Ɛno bɛtumi ate ayaresa a wɔtumi de ma wɔ mpɔtam hɔ no so wɔ nna kakra ntam.
Ayaresabea a ɛbɛka no bɛtumi anya nnipa pii a wɔhwehwɛ ayaresa, titire wɔ mmeaeɛ a nyarewa agu nnipa mu no. Sɛ wɔkora wɔn adwumayɛfoɔ, nnuro ne baabi a wɔbɛgye ayarefoɔ no a, wɔbɛtumi agyina saa ɔhaw no ano.
Deɛ ɛbɛtumi asi
Yɛn nkɔmhyɛ a ɛgyina nsɛm a yɛwɔ so:
Deɛ ɛbɛtumi asi paa: Sɛ wɔannya sika foforɔ ansa na berɛ tiawa mu mmoa no aba awieeɛ a, ayarefoɔ pii bɛkɔhwehwɛ ayaresa wɔ mmeaeɛ a ɛda so yɛ adwuma no akɔsi Ɛbɔ awieeɛ. Eyi bɛma ayarefoɔ no aboaboa wɔn ho ano wɔ mmeaeɛ a adwumayɛfoɔ ne nneɛma a wɔde yɛ adwuma da so wɔ hɔ no.
Yei ne deɛ yɛhwɛ kwan paa, ɛfiri sɛ wɔayɛ nhyehyɛeɛ dedaw sɛ wɔbɛto mmeaeɛ no mu. Mmoa a wɔanya no nso yɛ berɛ tiawa bi deɛ.
Sɛ ayarefoɔ dɔɔso, ayaresa a wɔtumi de ma no so te, na nnuro ho ayɛ den ara a, ɛbɛkyerɛ sɛ nsɛm no rekɔ saa kwan yi so. Sɛ wɔtoa sika mmoa no so anaa wɔsan de ayaresa ba a, ɛbɛte sɛdeɛ eyi bɛtumi asi no so.
Sɛ ɛkɔ yie a: Sɛ wɔn a wɔma mmoa anaa mmoa ahyehyɛdeɛ no nya sika ne nneɛma a wɔhia ansa na berɛ tiawa mu mmoa no asa a, ayaresabea a ɛda hɔ sɛ wɔbɛto mu no bi bɛtumi akɔ so ayɛ adwuma wɔ Ɛbɔ akyi.
Ɛno bɛma mpɔtam hɔfoɔ akɔ so anya ayaresa, paneɛbɔ ne aduannibea ho ayaresa. Ɛbɛte adwuma a ɛbɛda ayaresabea foforɔ no so nso.
Sɛ wɔtoa sika mmoa no so, mmeaeɛ no kɔ so yɛ adwuma wɔ Ɛbɔ akyi, na wɔsan de nneɛma a ɛho ahia no ma wɔn a, ɛbɛkyerɛ sɛ nsɛm no rekɔ saa kwan yi so.
Sɛ ɛsɛe a: Sɛ wɔkɔ so te mmoa sika no so, akwantuo mu asiane kɔ so anaa ɛho ka boro ayarefoɔ ahoɔden so, na nyarewa no nso kɔ so trɛ a, ayaresabea a ɛbɛka no bɛtumi ate ayaresa ahodoɔ a wɔde ma no so. Eyi bɛtumi asi wɔ nnapɛn a ɛreba no mu akɔsi abosome 6–12. Ɛbɛma ayarefoɔ pii anya ayaresa akyɛ.
Sɛ wɔto mmeaeɛ foforɔ mu, wɔn a nyarewa a agu nnipa mu no ayɛ wɔn dɔɔso, na adanseɛ kyerɛ sɛ ayarefoɔ ntumi nkɔnya ayaresa a, ɛbɛkyerɛ sɛ nsɛm no rekɔ saa kwan yi so. Sɛ ayaresabea no san tumi gye ayarefoɔ pii na nnipa pii nya paneɛbɔ anaa ayaresa a, ɛbɛte sɛdeɛ eyi bɛtumi asi no so.
Deɛ ɛsɛ sɛ yɛhwɛ
Ɛsɛ sɛ yɛhwɛ sɛ mmeaeɛ a IRC boa no bɛto mu anaa wɔbɛnya sika de ayɛ adwuma wɔ Ɛbɔ akyi. Afei, sɛ wɔn a wɔma mmoa ne mmoa ahyehyɛdeɛ no bɛnya sika foforɔ de asi apɔmuden sika a wɔayi afiri hɔ no ananmu, na wɔanya nnuro nso.
Ɛsɛ sɛ yɛhwɛ nea ayaresabea no bɛka afa ntoburo, kolera ne atiridii ayaresa ho. Saa ara nso na ɛsɛ sɛ yɛhwɛ paneɛbɔ ne aduannibea ho ayaresa. Asɛm no ne sɛ, wɔn ahoɔden a wɔde yɛ saa nnwuma yi ate so anaa ɛyɛ kɛseɛ.
Comments
No comments yet.