← All stories

Venezuelamanfoɔ a wɔwɔ Amerika kɔ so boa mmusua a asaasewosoɔ aka wɔn

Abosome mmienu ne akyire atwam fi asaasewosoɔ a ɛsii Venezuela mfinimfini atifi fam June 24 no. Venezuelamanfoɔ a wɔwɔ Amerika da so redi awerɛhoɔ na wɔrehwehwɛ wɔn abusuafoɔ a wɔayera. Wɔrehyehyɛ wɔn ankasa mmoa nso. Saa bere yi ara na Amerika rete mmara akwan a Venezuelamanfoɔ bɛtumi afa so atena hɔ no so.

Nea enti a eyi ho hia

Abusuafoɔ a wɔwɔ Amerika da so rehwehwɛ wɔn a wɔayera, redi awerɛhoɔ na wɔreboaboa sika ano. Wɔrebɔ mmɔden nso sɛ wɔne nnipa a wɔwɔ Venezuela bɛbom ahyehyɛ mmoa no.

Trends Today publication

Deɛ asesa

Sɛdeɛ AP News amanneɛbɔ kyerɛ no, asaasewosoɔ a ɛsii Venezuela mfinimfini atifi fam June 24 no kumm nnipa bɛboro 6,500. Adan mpempem pii sɛee, na 190 dwiri guu fam koraa.

Bɛboro abosome mmienu akyi no, Kelly Granado Montano huu n’awofoɔ afunu nkaeɛ. Ná wahwehwɛ wɔn nna 57. Ɔdanee n’adidibea Full Arepas a ɛwɔ Los Angeles no baabi a wɔboaboa mmoa ano de mena. Saa bere yi ara na Amerika regyae nhyehyɛeɛ a ɛma Venezuelamanfoɔ bɛboro 700,000 kwan ma wɔtena ɔman no mu yɛ adwuma wɔ mmara kwan so no.

Deɛ enti a ɛho hia

Saa amanehunu yi ama asɛm bi asɔre: sɛ Venezuela hia mmoa ntɛm a, mmusua a wɔwɔ amannɔne no bɛtumi akɔ so aboa wɔn anaa?

Wɔnam adidibea aduanehyɛbea, sika a wɔboaboa ano ne nnipa a wɔatu wɔn ho ama so de mmoa no mena. Nanso saa akwan yi bɛtumi atwitwa. Ɛgyina so sɛ wɔn a wɔreboa no wɔ adwuma, wɔn tena wɔ ɔman no mu wɔ mmara kwan so no yɛ pintinn, na wɔnya berɛ hyehyɛ mmoa no bere a wɔredi awerɛhoɔ nyinaa.

Sɛ yɛhwɛ deɛ yɛnim na yɛde bu deɛ ɛbɛtumi asi a, ɛbɛyɛ sɛ mmoa a abusua biara de ma n’abusuafoɔ no bɛtoa so wɔ berɛ a ɛbɛn yi mu. Efisɛ ɛreboa ama wɔanya nneɛma bi a wɔhia no ntɛm dada.

Sɛ Amerika te akwan a mmara ma wɔfa so tena hɔ no so, na ɛka wɔn adwumayɛ anaa wɔn tena wɔ hɔ a, ɛbɛtumi aka sika ne nneɛma a wɔde mena no. Ɛbɛtumi nso ama ayɛ den sɛ wɔbɛhyehyɛ mmoa no. Ɛba saa a, wɔn abusuafoɔ a wɔresan ahyehyɛ wɔn asetena wɔ Venezuela no rentumi mfa wɔn ho nto mmoa no so sɛ kane no. Ɛno bɛma adwuma no mu pii aka wɔn a wɔreboa wɔ Venezuela ne mmoakuo foforɔ no.

Deɛ ɛsii tete a ɛte sɛ yei

Wiase Sikakorabea no amanneɛbɔ a ɛfa Haiti asaasewosoɔ a ɛsii 2010 ho kyerɛ ɔhaw a ɛte sɛ yei. Haitimanfoɔ a wɔwɔ Amerika bɔɔ mmɔden sɛ wɔbɛboa wɔn abusuafoɔ wɔ asaasewosoɔ kɛseɛ no akyi. Saa bere no, ná ɔman no mu ahyehyɛdeɛ a ɛboa ma wɔsan si nneɛma a asɛe no ntumi nni ahiadeɛ no nyinaa ho dwuma.

Nsonsonoeɛ a ɛwɔ nsɛm mmienu yi mu no ho hia. Nneɛma a ɛsɛee wɔ Haiti ne nnipa a wɔfirii wɔn afie mu no dɔɔso sen Venezuela deɛ no koraa. Asaasewosoɔ no akyi no, wɔmaa Haitimanfoɔ bere tiaa bi ho banbɔ a ɛma wɔtumi tena Amerika wɔ mmara kwan so. Amanaman pii nso de wɔn ho hyɛɛ Haiti a wɔresan asi no mu.

Nanso deɛ wɔbɛhunuu akyiri yi no maa dadwene. AP bɔɔ amanneɛ wɔ 2023 mu sɛ ná Haiti da so ara resan ahyehyɛ ne ho. Ná adansiɛ nnwuma akɛseɛ a USAID de sika boa ma wɔsan yɛ no mu dodoɔ no ara aka akyi anaa wɔate nea wɔpɛɛ sɛ wɔyɛ no so. Ná wɔawie bɛyɛ emu fa pɛ.

Asuadeɛ no da adi. Mmoa a ɔmanfoɔ a wɔwɔ amannɔne de mena no bɛtumi aboa mmusua ma wɔanya deɛ wɔde bɛtena ase. Nanso sɛ wɔbɛsan asi nneɛma ama akyɛ a, ɛhia sɛ wɔn a wɔreyɛ adwuma no bom hyehyɛ wɔn adwuma yie. Nneɛma a wɔde gu ahyɛn mu adaka mu mena nko ara rentumi nyɛ saa.

Sɛdeɛ ɔhaw no bɛtumi atrɛ

Sɛ Venezuelamanfoɔ adwuma anaa wɔn tena wɔ Amerika yɛ basabasa a, ɛbɛtumi ayɛ den ama wɔn sɛ wɔbɛmena sika na wɔahyehyɛ mmoa a ɛba daa.

Sɛ mmusua a amanehunu no aka wɔn wɔ Venezuela de wɔn ho to saa mmoa no so seesei a, nneɛma a wɔde mena no so teɛ bɛtumi ama wɔn ahia mmoa foforɔ kɛse. Saa ara nso na sɛ wɔrentumi nhunu berɛ a mmoa no bɛba a, ɛbɛtumi ama wɔde wɔn ho ato wɔn a wɔresan ahyehyɛ nneɛma wɔ mpɔtam hɔ ne mmoa foforɔ so kɛse.

Nanso ebia ɔhaw no rentoa so saa. Ɛbɛtumi aba sɛ wɔbɛnya mmara kwan foforɔ a ɛbɛma wɔakɔ so anya adwumayɛ ho kwan. Mpɔtam hɔ akuo nso bɛtumi de mmoa asi deɛ mmusua no ahwere no anan. Anaasɛ mmoa foforɔ bɛtumi akɔ akɔduru mpɔtam a asɛe no daa.

Sɛdeɛ ɛka nnipa

  • Venezuelamanfoɔ mmusua a wɔwɔ Amerika redi awerɛhoɔ, rehwehwɛ wɔn abusuafoɔ na wɔreboaboa sika ano seesei. Saa bere no ara nso, wɔnnim sɛ wɔbɛtumi akɔ so atena hɔ ayɛ adwuma anaa.
  • Mmusua a wɔwɔ mmeaeɛ a asaasewosoɔ no kaa hɔ no bɛtumi anya mmoa a wɔhia afiri mmeaeɛ a wɔn manfoɔ a wɔwɔ amannɔne ahyehyɛ no. Nanso ɛgyina sɛdeɛ wɔn a wɔatu wɔn ho ama no hyehyɛ nneɛma no so, ne sɛ nneɛma no bɛduru mmusua no nkyɛn.
  • Mmeaeɛ a wɔboaboa mmoa ano, te sɛ Full Arepas, bɛtumi afa nnipa a wɔne wɔn wɔ ayɔnkofa so anya nneɛma ntɛm de aboa.

Wɔabosome nsia kɔsi 12 a ɛdi anim no mu, wɔn ahoɔden bɛtumi akɔ fam. Saa na ɛbɛyɛ sɛ wɔn a wɔhyehyɛ mmoa no de wɔn berɛ ne wɔn sika kɔdi wɔn ankasa adwuma ne mmara kwan a wɔbɛfa so atena hɔ ho nsɛm a.

Deɛ ɛbɛtumi asi

Deɛ ɛbɛyɛ sɛ ɛbɛsi paa: Sɛ mpɔtam hɔ nnwuma ne wɔn a wɔatu wɔn ho ama no tumi kɔ so gye ntoboa de mena, nanso wɔannya nhyehyɛeɛ a ɛbɛboa ma wɔasan ahyehyɛ nneɛma wɔ mmeaeɛ pii a, mmoa a ɛkɔ mmusua pɔtee bi nkyɛn no bɛtoa so abosome pii. Nanso ɛrenkɔ obiara nkyɛn pɛpɛɛpɛ.

Yei na ɛbɛyɛ sɛ ɛbɛsi paa, ɛfiri sɛ amanneɛbɔ no kyerɛ sɛ wɔreboaboa mmoa ano ama abusua biara dada. Sɛ nneɛma a wɔde mena no toa so, na mmusua no kɔ so de wɔn ho to wɔn abusuafoɔ so a, ɛbɛhyɛ saa adwene yi mu den. Sɛ wɔnya nhyehyɛeɛ a ɛka wɔn a wɔresan ahyehyɛ nneɛma no bom a, ɛbɛte saa adwene no mu ahoɔden so.

Sɛ nneɛma kɔ yie a: Sɛ wɔn a wɔhyehyɛ mmoa no kɔ so nya adwumayɛ ho kwan, na wɔn a wɔne wɔn yɛ adwuma wɔ Venezuela tumi gye mmoa no kyekyɛ no daa a, akuo a ɛwɔ amannɔne no bɛtumi abom ahyehyɛ sɛdeɛ wɔde nneɛma bɛmena. Ɛno bɛtumi ama wɔaduru mmusua pii nkyɛn.

Ɛno bɛte adesoa a ɛda abusua biara so sɛ ɛno nko ara bɛtua sika de ahwehwɛ wɔn a wɔayera na wɔatɔ nneɛma a wɔhia no so. Sɛ mmoa duru mpɔtam hɔ daa, na akuo pii bom yɛ adwuma a, ɛbɛkyerɛ sɛ saa nsakraeɛ no reba.

Sɛ nneɛma sɛe a: Sɛ nsakraeɛ a wɔyɛ wɔ nhyehyɛeɛ no mu sɛe nnipa no adwuma anaa wɔn tena wɔ Amerika, na kuo foforɔ biara amfa mmoa ansi deɛ ayera no anan a, wɔn a wɔhyehyɛ mmoa no bɛtumi de wɔn sika ne nneɛma akɔhwɛ wɔn ankasa mmusua.

Ɛba saa a, ebia ankorankoro mmoa a mmusua a wɔwɔ Venezuela nya no remma sɛdeɛ ɛba kane no. Sɛ nneɛma a wɔde mena no so te, sika a wɔboaboa ano no so te, na amanneɛbɔ nso kyerɛ sɛ nnipa adwuma anaa wɔn tena wɔ Amerika ahyia ɔhaw a, ɛbɛkyerɛ sɛ nneɛma rekɔ saa kwan no so.

Deɛ ɛsɛ sɛ yɛhwɛ bundan

Ɛsɛ sɛ yɛhwɛ sɛ mmeaeɛ a Venezuelamanfoɔ a wɔwɔ amannɔne hyehyɛ de boaboa mmoa ano no bɛkɔ so agye nneɛma de amena anaa. Afei, yɛnhwɛ sɛ Amerika mmara kwan a wɔrete so no bɛka Venezuelamanfoɔ tena ne wɔn adwumayɛ wɔ hɔ anaa. Ɛsɛ sɛ yɛhwɛ nso sɛ Venezuela aban anaa mmoakuo bɛhyehyɛ ɔkwan a wɔafa so atwerɛ de bɛkyekyɛ mmoa, asan asi nneɛma anaa aboa ama nnipa asan ahyehyɛ wɔn asetena. Saa nhyehyɛeɛ no bɛma adwuma no atrɛ asen mmoa a wɔn a wɔatu wɔn ho ama hyehyɛ berɛ biara a ahiadeɛ bi ba no.

Sources (3)
  1. AP NewsFor these Venezuelans living in the US, June's earthquakes still reverberate across daily life
  2. worldbank.orgStrengthening Disaster Risk Management and Transport Infrastructure after a Disaster: The 2010 Haiti Post-Earthquake Experience
  3. apnews.comGarcelle Beauvais teams with Kellogg Foundation for a $90M plan to expand 'Pockets of Hope' in Haiti

Comments

No comments yet.