Mokonzi ya Emirats arabes unis akebisaki Netanyahu mpo na etumba ya Hamas liboso ya 7 Oktɔbɛ, ndenge Haaretz elobi

Likambo ya sika

Na kolanda sango ya France 24, Haaretz elobi ete Mohamed bin Zayed Al Nahyan, mokonzi ya Emirats arabes unis, akebisaki Benjamin Netanyahu, ministre-mokonzi ya Israel. Likebisi yango etalaki etumba monene oyo Hamas ezalaki kobongisa. Haaretz elobi ete apesaki yango pene na pɔsɔ moko na ndambo liboso ya 7 Oktɔbɛ 2023.

Biro ya Netanyahu ebengi lisolo yango “lokuta mobimba”. Ewanganisi ete bakonzi yango mibale basololaki na ntango wana. Likambo yango epesi Gadi Eisenkot mpe Naftali Bennett ntina ya kotyola lisusu ndenge Netanyahu atambwisaki makambo. Yango ezali kosalema liboso ya maponami ya Israel ya 27 Oktɔbɛ.

Mpo na nini likambo oyo ezali na ntina

Ntembe ezali sikoyo kokende mosika koleka koyeba soki Israel ezwaki makebisi. Etali mpe nini esalemaki nsima ya likebisi oyo ekoki kozala ete ekomaki epai ya bakonzi ya ekolo.

Yango etie motuna ya politiki na polele koleka. Ezali kaka te kozanga koyeba malamu esika misala ya konɔnga sango ya sekele elongaki te. Ekoki mpe kozala ete baoyo basengelaki kozwa mikano basalaki mosala na bango malamu te. Mituna ezali soki bandimaki likebisi yango, soki batindelaki yango bato oyo basengelaki koyeba, mpe soki bamibongisaki.

Sango yango endimisi te ete lisolo yango esalemaki na telefone. Endimisi mpe te ete Netanyahu andimaki likebisi moko, to ete ekateli moko ekokaki kobongola makambo ya 7 Oktɔbɛ. Kasi epesi batɛmɛli na ye likambo ya sikisiki mpo na kotalela ndenge azali kokamba ekolo, na ntango oyo mikano ya politiki ezali na ntina monene koleka momeseno.

Soki bilembeteli mosusu endimisi lisolo yango, ntembe ekoki koleka kowelana ya maponami. Bato bakoki mpe kosɛnga biyano epai ya bibongiseli oyo mosala na yango ezali kotuna soki makanisi oyo endimami ezali solo, ntango likebisi euti na libanda.

Kokokanisa na makambo ya kala

Na lisolo ya AP na ntina na Zvi Zamir, mokonzi wana ya kala ya Mossad azwaki likebisi ete Ezipito mpe Siri balingaki kobundisa Israel. Apesaki yango epai ya bakonzi mosusu liboso ya Etumba ya Yom Kippur ya Oktɔbɛ 1973.

Ndenge makambo yango ekokani ezali kotungisa. Likebisi ya likama monene ezalaki liboso ete etumba monene ebanda. Motuna ya ntina ekomaki koyeba soki bakonzi bandimaki yango mpe basalaki oyo esengelaki mpo na komibongisa.

Kasi bokeseni ezali na ntina. Na 1973, likebisi elekaki na misala ya konɔnga sango ya sekele. Etikalaki kaka mwa bangonga liboso ete bikolo yango bibanda etumba oyo bibongisaki elongo. Lisolo ya lelo ezali nde likambo oyo bato bazali kowela bosolo na yango. Etali kosolola ya bakonzi na nzela ya Emirats arabes unis, mwa mikolo liboso ya etumba oyo Hamas ezalaki kobongisa.

Na kolanda the Guardian, etumba ya 1973 ezwaki Israel na mbalakaka mpe ebimisaki bobungisi monene. Bolukiluki oyo elandaki esalisaki mpe mpo Golda Meir alongwa na bokonzi.

Makambo wana ya kala epesi biso te eyano ya kokata ntembe ya lelo. Ezali nde komonisa ete makebisi ekoki kobimisa matata makasi ya politiki ntango ezali kaka polele te ndenge bakonzi batalelaki yango mpe oyo basalaki nsima.

Makambo oyo ekoki kolanda

Na bapɔsɔ oyo ezali koya, esika ya Netanyahu na bokonzi ekoki kotyama na mikakatano. Eisenkot mpe Bennett bazali sikoyo na likambo ya pɛtɛ mpo na kotɛmɛla ye, oyo bakoki kokangisa na 7 Oktɔbɛ. Nguya na yango na maponami ekotalela baponi. Bakosɛnga ndimbola ya mobimba, to bakondima ete biro na ye ewanganisi lisolo yango?

Bakandida ya botɛmɛli na Israel bazwi likambo oyo bakoki kosalela na kampanye liboso ya 27 Oktɔbɛ. Soki bakobi kotya likebi na likebisi oyo Haaretz elobeli, bakoki kotya mokumba ya bakonzi mpo na bokengi na katikati ya kowelana mpo na bokonzi. Na ndenge yango, ntembe ekotikala kaka te mosika, na ndenge misala ya konɔnga sango ya sekele etambolaka.

Soki bilembeteli oyo ebongi kotyelama motema endimisi lisolo yango, misala ya bokengi mpe ya konɔnga sango ya sekele ekoki kotalelama malamumalamu na boumeli ya ntango molai. Motuna ekozala ndenge basalaka na makebisi oyo euti na libanda. Batindaka yango epai ya bato oyo basengeli koyeba? Batunaka soki ezali solo? Bakomisaka yango epai ya bakonzi oyo bazali na nguya ya kozwa mikano liboso ete makanisi oyo esilaki kondimama ekanga nzela ya kotalela yango lisusu?

Ndenge makambo ekoki kokende

Oyo emonani lokola ekoki kosalema mingi koleka: Tala ndenge tokanisi ete makambo ekoki kokende, na kotalela oyo eyebani, kasi ezali kaka kokanisa. Soki elembo moko te oyo emonisi ete lisolo yango esalemaki na telefone endimisami na bato oyo bazali na ngambo moko te mpe emonisami na bato nyonso, ntembe yango ekotikala likambo ya maponami tii na 27 Oktɔbɛ.

Batɛmɛli bakokoba kokangisa yango na ndenge Netanyahu atambwisaki makambo ya 7 Oktɔbɛ. Biro na ye ekokoba kowanganisa yango. Na ntango wana, mbuma ya liboso ekozala mingimingi kobakisa mitungisi ya kampanye. Ekozala naino te likambo oyo bolukiluki ya bibongiseli endimisi.

Soki makambo ebongi: Ntembe yango ekoki komema botali oyo ebongi kotyelama motema mpe oyo bato bakoki koyeba ndenge esalemi. Botali yango ekotala ndenge bakonzi bamekaka bosolo ya makebisi oyo euti na libanda mpe bakomiselaka yango baoyo bazali na nguya ya kozwa mikano. Soki esalemi bongo, na sanza motoba kino 12 oyo ezali koya, bato oyo bazwaka mikano bakoki komesana koleka kotuna soki makanisi oyo ekoki komema likama monene ezali solo.

Yango ekoki kobongola efundeli ya politiki mpe komema mbongwana na ndenge ya kosala. Bakotalela likebisi malamumalamu koleka liboso ya komona ete ezali na ntina te.

Soki makambo ebebi: Soki bilembeteli esimbi lisolo yango mpe eyano oyo bato batyelaka motema elandi te, mokumba ya kopesa biyano mpo na 7 Oktɔbɛ ekoki kokoma mokakatano monene koleka mpo na esika ya Netanyahu na politiki nsima ya maponami.

Ntembe ekoki koumela mpo na koyeba soki bakonzi ya politiki basalaki oyo esengelaki ntango bazwaki makebisi. Bato bakoki mpe kosɛnga biyano epai ya misala ya bokengi oyo ekoki kozala ete ezwaki to etalelaki makebisi yango.

Makambo ya kolanda sikoyo

• Soki bolukiluki ya bato oyo bazali na ngambo moko te ekondimisa to ekowanganisa lisolo oyo balobeli kati na Mohamed bin Zayed mpe Netanyahu.
• Soki bakandida ya botɛmɛli bakokoba kosalela likambo yango na kampanye liboso ya 27 Oktɔbɛ, mpe soki biro ya Netanyahu ekobongola eyano na yango to ekobakisa ndimbola.
• Soki bakosakola botali ya ndenge bakonzi ya politiki mpe ya bokengi ya Israel batalelaka makebisi oyo euti na libanda mpe bakomiselaka yango baoyo bazali na nguya ya kozwa mikano.