← All stories

Ndodana Tshuma akkirizza emisango gy’emmundu mu South Africa

Ndodana Mkhanyisi Tshuma akkirizza emisango gy’okuba n’emmundu n’amasasi mu South Africa mu ngeri emenya amateeka, n’okumenya amateeka agafuga okuyingira mu ggwanga. Mu kiseera kye kimu, abawaabi ba Bungereza bagamba nti bagenderera okumuvunaana emisango esatu egy’obutemu.

Lwaki kino kikulu

Okukkiriza emisango kukendeezezza ku bintu ebikyetaaga okusalibwawo mu musango gw’omu South Africa. Kyokka ab’obuyinza bagamba nti bajja kutandika enkola ey’okumuwaayo eri Bungereza ng’omusango ogwo guwedde. N’olwekyo, eby’amateeka ebikyagenda mu maaso mu South Africa bye birina okusooka okuggwa nga tannaba kutwalibwa.

Trends Today publication

Ebipya ku musango

Ndodana Mkhanyisi Tshuma akkirizza nti yalina emmundu n’amasasi mu South Africa mu ngeri emenya amateeka. Akkirizza n’omusango gw’okumenya amateeka agafuga okuyingira mu ggwanga. Yali ayingidde mu South Africa ng’anoonyezebwa ab’amateeka. Emisango gino yagikkirizza mu ndagaano gye yakola n’oluwaabi.

Ab’obuyinza mu South Africa bagamba nti omusango ogwo bwe gunaaggwa, bajja kutandika enkola ey’amateeka ey’okumuwaayo eri Bungereza. Abawaabi ba Bungereza bagamba nti bagenderera okumuvunaana emisango esatu egy’obutemu. AP News

Emisango gye bateekateeka okumuvunaana gikwata ku kufa kwa mukyala we, Nothabo Zandile Tshuma, ne bawala baabwe babiri. Natalie yalina emyaka 15, ate Nala yalina emyaka 5. Baabasanga nga bafudde mu maka gaabwe okumpi ne Bedford nga July 6. Baalina ebisago ku mitwe.

Poliisi ya Bungereza egamba nti ekkiririza nti Tshuma yava mu Bungereza nga July 4, n’ayita mu Zimbabwe. Egamba nti yatuuka mu South Africa emirambo nga teginnazuulibwa. Yakwatibwa mu Johannesburg nga July 10 ng’alina emmundu n’amasasi. Kino kyaliwo oluvannyuma lwa Interpol okufulumya ekirango eky’okumunoonya. AP News

Lwaki kino kikulu

Endagaano ey’okukkiriza emisango ekola ku misango egyo egy’omu South Africa. Kyokka tekakasa nti Tshuma yavaako okufa kw’abantu abo. Era tekakasa nti ajja kuwozesebwa mu Bungereza.

Eby’amateeka ebikyasigadde mu musango gw’omu South Africa bye birina okusooka okukolebwako nga tannaba kuweebwayo. N’okutuusa kati tekinnakakasibwa nti ajja kuweebwayo eri Bungereza. Abawaabi ba Bungereza basobola okumutwala mu kkooti yaayo ku misango gy’obutemu gye baalangirira singa omusango gw’omu South Africa guggwa era n’aweebwayo.

Eri ab’omu maka g’abagenzi abakyaliwo, okusingisibwa kwa Tshuma emisango mu South Africa kwandisigadde kwa njawulo mu mateeka ku ebyo ebimuteeberezebwako ku kufa kw’abantu abo okumpi ne Bedford, singa enkola eyo tekolebwako.

Omusango ogw’emabega ogufaananako n’oguno

South Africa nayo yafuba okufuna Shrien Dewani okuva mu Bungereza olw’ebigambibwa ebyali bimugatta ku kutemulwa kwa mukyala we mu Cape Town. Mu musango ogwo, okumuwaayo nakwo kwali mutendera gwa njawulo ogwalina okusooka okuwozesa omusango gw’obutemu.

Dewani yaweebwayo mu 2014, naye oluvannyuma omulamuzi mu Cape Town yagoba omusango gw’oluwaabi n’amwejjeereza. Omulamuzi yasanga ng’obujulizi tebbumala era nga bukontana. The Guardian

Ku luno, Tshuma ye yandivudde mu South Africa n’aweebwayo eri Bungereza. Omusango gwe ogw’omu South Africa gulina okusooka okuggwa. Okugeraageranya kuno kulaga nti okuwaayo omuntu kusalawo wa omusango we guyinza okuwulirwa. Tekusalawo oba obujulizi bunaamala okuwagira oluwaabi olunaagoberera.

Ebiyinza okuvaamu

Ab’obuyinza mu South Africa bafunye Tshuma okukkiriza emisango. Kino kiyinza okukendeeza ku bintu ebinaaba bikyetaaga okusalibwawo mu musango mu wiiki oba emyezi egijja. Mu kiseera ekyo ajja kusigala mu mikono gyabwe ng’eby’amateeka ebyo bikyagenda mu maaso.

Kyokka enkola eyo erwisa okumuweereza mu Bungereza, ng’ab’obuyinza bwe bagamba nti bateekateeka okukola. Abawaabi ba Bungereza balina okulinda omusango gw’omu South Africa guggwe era n’okumuwaayo eri Bungereza kutuukirire balyoke bamutwale mu kkooti yaayo. Kino kiyinza okulwisa okumuvunaana emisango gye baalangirira okumala emyezi 6 okutuuka ku 12 oba n’okusingawo.

Omusango guno era gulaga nti okuvunaana omuntu emisango gy’azizza mu ggwanga mwe yakwatirwa kisobola okuleetawo amangu ekikolwa ky’amateeka. Mu kiseera kye kimu, okumuvunaana obutemu obugambibwa nti yabuzza mu ggwanga eddala kusigala kulindirira enkola ey’enjawulo ey’okumuwaayo.

Okusinziira ku biriwo, tuteebereza nti okukkiriza emisango kwongedde ku mikisa gy’okutandika enkola ey’okumuwaayo eri Bungereza ng’omusango gw’omu South Africa guwedde. Naye ensonga y’amateeka eyetongodde mu musango guno, oba embeera ye etamusobozesa kutwalibwa, eyinza okumuyimiriza. Ekyo kyandirese okusingisibwa kwe emisango mu South Africa nga kwa njawulo ku kuwozesebwa kwonna okw’obutemu mu Bungereza.

Ebiyinza okuddako

Ekisinga okusuubirwa: Singa omusango gw’omu South Africa guggwa nga tewali kizibu kya maanyi, ab’obuyinza bajja kutandika enkola gye baalangirira ey’okumuwaayo mu myezi 6 okutuuka ku 12. Ekyo kyandimuggye mu kuwozesebwa emisango gy’omu South Africa n’ayolekera enkola ya kkooti mu Bungereza, abawaabi gye bandigoberedde emisango gye baalangirira.

Kino kye kisinga okulabika nti kiyinza okubaawo kubanga endagaano ey’okukkiriza emisango ekendeezezza ku bintu ebikyetaaga okusalibwawo mu musango oguliwo. Omusango gw’omu South Africa okusalibwawo mu bujjuvu, okutandika mu butongole enkola ey’okumuwaayo n’okuteekateeka okumutwala mu Bungereza byandiwagidde ekisuubirwa kino. Omusango ogwo okulwawo, okumuwaayo okuyimirizibwa oba enteekateeka y’okumuvunaana okukyuka byandikendeezezza ku mikisa gyakyo.

Singa ebintu byanguwa: Singa eby’amateeka mu South Africa biggwa mangu era nga tewali nsonga ya mateeka oba mbeera ye emulemesa kutwalibwa, Tshuma ayinza okuweebwayo eri ab’obuyinza ba Bungereza amangu okusinga bwe kisuubirwa. Ekyo kyandisobozesezza abawaabi ba Bungereza okumutwala mu kkooti yaayo ku misango gye baalangirira.

Omusango gwandivudde ku kuwozesebwa olw’emisango gy’omu Johannesburg ne gudda mu kkooti ya Bungereza olw’obutemu obumuteeberezebwako. Okusalawo okw’enkomerero okw’amangu, okukakasa nti okusaba okumuwaayo kuweereddwayo mu butongole n’okumutwala mu Bungereza byandiwagidde ekivaamu kino.

Singa ebintu birwawo: Singa omusango gw’omu South Africa teguggwa, oba okumuwaayo ne kusanga ekizibu ky’amateeka, obulwadde oba embeera endala emulemesa okutwalibwa, abawaabi ba Bungereza bayinza okumala ekiseera kiwanvu nga tebasobola kumuvunaana misango gye baalangirira.

Okusingisibwa kwe emisango mu South Africa kwandisigadde kwa njawulo ku ebyo ebimuteeberezebwako ku kufa kw’abantu abo okumpi ne Bedford. Omusango okwongezebwayo, kkooti okuyimiriza okumala ekiseera okumutwala mu Bungereza oba okukakasa nti waliwo ekiremesa okumuwaayo byandiraze nti ebintu byolekedde awo.

Eby’okugoberera

  • Ekibonerezo kkooti ya South Africa ky’eneewa oba engeri gy’eneemalirizaamu omusango gw’emmundu, amasasi n’okumenya amateeka agafuga okuyingira mu ggwanga.
  • Ebikolebwa mu butongole okumuwaayo eri Bungereza ng’eby’amateeka mu South Africa biwedde.
  • Oba anaayisibwa mu mikono gy’ab’obuyinza ba Bungereza, n’ebinaakolebwa mu kkooti oluvannyuma ku misango esatu egy’obutemu egyalangirirwa.
Sources (4)
  1. AP NewsMan wanted over killings of wife and daughters in UK pleads guilty to gun offenses in South Africa
  2. theguardian.comHoneymoon murder: South African authorities request extradition of Shrien Dewani
  3. theguardian.comShrien Dewani cleared of honeymoon murder of wife Anni Dewani
  4. theguardian.comShrien Dewani: judges halt extradition on mental health ground

Comments

No comments yet.