Bokonzi ya Bomoko, France mpe Canada ekopekisa bokɔtisi biloko oyo euti na bisika oyo Bayisraele bakendá kofanda

Nini ebongwani

Na kolanda sango ya France 24, Bokonzi ya Bomoko, France mpe Canada elobaki na mokolo ya 8 Sɛtɛmbɛ ete ekopekisa bokɔtisi biloko oyo euti na bisika oyo Bayisraele bakendá kofanda na Cisjordanie oyo ezwami na makasi.

Yisraele ezongisaki eyano na mikano oyo etali Bokonzi ya Bomoko. Mikano yango ezali kokanga konsila ya Bokonzi ya Bomoko na Yerusaleme mpe kopekisa bato na yango 12 kokɔta na Yisraele. Ezali mpe kobengana badiplomate na yango na esika oyo balandelaka botosi ya boyokani ya kotika kobunda na Gaza. Yisraele epekisi lisusu Bokonzi ya Bomoko kopesa mampinga ya Bokonzi ya Palestine mateya.

Mpo na nini yango ezali na ntina

Mikano oyo etali mombongo ya biloko mosusu kaka. Ezali te kokata mombongo nyonso. Biloko oyo ekoki kozwama na epekiseli yango ezali badati, bambuma ya vinyo, baavoka, bambuma lokola malala mpe balemɔ, masanga ya vinyo, biloko ya kobongisa nzoto oyo euti na Mbu Ekufá mpe biloko ya baizini.

Na ebandeli, mikakatano ya mombongo ekoki kosuka na eteni moke, kasi ekomonana. Bateki ya biloko yango na mikili ya bapaya bakoki kosengela koluka basombi mosusu. Baoyo bakɔtisaka yango bakosengela koluka koyeba malamu epai biloko yango eutá.

Mbongwana ya monene koleka etali boyokani kati na bikólo. Bakoki kobongisa bipekiseli ya mombongo mpo na kokanga kaka mombongo ya bisika yango ya kofanda. Kasi eyano ya Yisraele etali makoki ya Bokonzi ya Bomoko ya kosala na Yerusaleme mpe na misala oyo etali Gaza. Ezali banzela mibale ekeseni ya kotya mpanzi mosusu na mpasi. Yango wana, ekoki kozala mpasi kopekisa matata yango ekola, ata soki motuya ya mombongo oyo etaleli yango ezali moke.

Guvɛrnɛma ya Bokonzi ya Bomoko elobi ete mombongo kati na yango mpe bateritware ya Palestine oyo ezwami na makasi ezalaki pene na £38 million na 2025.

Na kotalela makambo oyo toyebi, tokanisi ete likambo ya liboso ya ntina ekozala komona soki bipekiseli oyo esakolami ekokóma mibeko oyo bakoki kosalela mpe kosɛnga ete etosama. Ekosɛnga mpe komona soki Yisraele ekokokisa mikano na yango. Oyo ezali ndenge tomoni makambo ekoki kokende; ezali naino likambo ya solo te.

Ndenge makambo ekoki kopalangana

Soki bipekiseli ya bikólo yango misato ebandi mpe bakɛngɛli botosi na yango, bateki oyo bafandi na bisika yango bakoki kotinda biloko na bango ya bilanga, ya kobongisa nzoto mpe ya baizini na bazando mosusu. Bakoki mpe kokitisa motángo ya biloko oyo batekaka na Bokonzi ya Bomoko, na France mpe na Canada.

Soki basombi ya sika basombi biloko yango nyonso te, bakompanyi yango ekoki kokitisa biloko oyo esombaka epai ya bapesi na yango. Mposa na yango ya basali ekoki mpe kokita na basanza motoba kino 12 oyo ekolanda.

Makambo ekoki kokende ndenge mosusu soki bipekiseli yango etali kaka biloko moke to etiki mitindo mosusu etɛkama. Ekoki mpe kozala bongo soki bipekiseli ebandi nsima ya kotɛkama ya biloko oyo ebombami mpe kokokisama ya bakontra oyo ezali. Soki bateki bazwi bazando mosusu kozanga mpasi, yango mpe ekoki kopekisa mikakatano yango ekoba.

Nani akoki kozwa mbano nini

• Bateki oyo bafandi na bisika yango ya kofanda bakoki kozwa mpasi: Bipekiseli oyo ekanami ekoki kokitisa makoki na bango ya kotɛka na bazando ya bikólo misato na kati ya mwa bapɔsɔ.
• Mpo na guvɛrnɛma ya Yisraele mpe misala ya diplomasi ya Bokonzi ya Bomoko, mbano ekeseni: Yisraele ezwi mbala moko nzela ya kozongisa eyano. Kasi matata kati na bikólo mibale ekómi makasi koleka. Makoki ya Bokonzi ya Bomoko ya kosala kuna ekoki kokita na kati ya mwa mikolo.
• Mampinga ya Bokonzi ya Palestine ekoki kozwa mpasi: Soki Yisraele ekokisi epekiseli ya mateya oyo esakolaki, lolenge moko ya lisalisi ya Bokonzi ya Bomoko ekoki kokatana na bapɔsɔ oyo ezali koya.

Makambo oyo ekoki kosalema

Oyo ekoki mpenza kosalema

Soki Bokonzi ya Bomoko, France mpe Canada ebimisi mibeko ya biloko oyo bakoki kosalela, bipekiseli oyo etali biloko ya bisika yango ya kofanda ekoki kobanda nsima ya mwa bapɔsɔ kino basanza 12. Na ntango yango, Yisraele ekoki kobatela ata ndambo ya mikano na yango mpo na Bokonzi ya Bomoko.

Bateki bakoluka nde basombi mosusu na esika ya kotika mbala moko kobimisa biloko. Oyo nde ekoki mpenza kosalema mpo ngámbo nyonso mibale esakoli mikano ya sikisiki oyo ezali na ndelo. Esakoli te ete ekokata boyokani nyonso ya nkita.

Likoki yango ekokóma makasi soki batye mikolo ya kobanda mpe bamonisi biloko oyo bipekiseli etali. Ekozala mpe bongo soki bipekiseli ya mibembo to mikano ya diplomasi esalelami, mpe soki bansango emonisi ete basombi babongoli bisika oyo bazwaka biloko.

Likoki yango ekokita soki bazongisi bipekiseli nsima, bakitisi biloko oyo etali to balongoli yango. Ekokita mpe soki Yisraele elongoli mikano na yango.

Soki makambo ekende malamu koleka

Soki bikólo mosusu kati na libwa oyo etyaki mpe mabɔkɔ na liyebisi ezwi bipekiseli ya ndenge moko, mpe Yisraele epekisi eyano na yango eleka ndelo, bikólo yango ekoki koyokanisa mikano na yango ya mombongo mpe kobatela yango na ndelo.

Yango ekoki kotya mombongo oyo etali bisika yango ya kofanda na mpasi koleka. Ekoki kosalema kozanga kokata banzela ya boyokani oyo etali mwango ya kotika kobunda na Gaza, oyo États-Unis esalisaki mpo báyokana na yango.

Mpo makambo ekende bongo, bato oyo babongisaka elongo misala ya kotika kobunda basengeli kokoba kozala na makoki ya kosala. Likoki yango ekokóma makasi soki bikólo mosusu ezwi bipekiseli, mpe soki Yisraele esaleli na ndelo mikano oyo esakolaki mpo na esika ya kolandela botosi ya boyokani.

Soki makambo ebebi koleka

Soki bipekiseli ebandi, bikólo mosusu elandi mpe Yisraele ekokisi to ebakisi mikano na yango, bopanzani ya misala ya diplomasi ekoki koumela.

Bokonzi ya Bomoko ekoki kobungisa makoki na yango ya kosala na Yerusaleme. Mampinga ya Bokonzi ya Palestine ekoki kozanga mateya ya Bokonzi ya Bomoko. Biloko ya bisika yango ya kofanda ekoki mpe kokutana na bipekiseli na bazando mosusu.

Likoki yango ekokóma makasi soki konsila ekangami mpenza, badiplomate babengani mpe mateya etɛlɛmi. Mikano mosusu ya bikólo mpo na kopekisa mombongo ekolendisa mpe likoki yango.

Oyo tosengeli kolandela sikoyo

• Soki Bokonzi ya Bomoko, France mpe Canada ebimisi mikolo ya kobanda bipekiseli mpe emonisi polele biloko oyo etali, na mibeko oyo bakoki kosalela mpe kosɛnga ete etosama.
• Soki Yisraele ekangi konsila, epekisi mibembo, ebengani badiplomate mpe epekisi mateya ndenge esakolaki.
• Soki Danemark, Finlande, Islande, Irlande, Norvège, Pologne, Portugal, Espagne to Suède ezwi bipekiseli ya ndenge moko.