Tanzania Yahimiza Vyuo Vikuu Kutanguliza Ubora Kuliko Idadi ya Wanaodahiliwa

Kilichobadilika

Serikali ya Tanzania imeagiza vyuo vikuu viwiane idadi ya wanafunzi wanaodahiliwa na uwezo wao wa kufundisha na kuwasaidia wanafunzi, badala ya kutafuta udahili mkubwa unaoshusha viwango, kwa mujibu wa ripoti ya The Citizen Tanzania. Katika mkutano wa Septemba 5 mjini Dodoma, Waziri wa Elimu Prof Adolf Mkenda, Tume ya Vyuo Vikuu Tanzania, makamu wakuu wa vyuo vikuu na wenyeviti wa mabaraza ya vyuo walikubaliana kwamba kila taasisi iwajibikie ubora na viwango vinavyolingana na vigezo vya kimataifa; vyuo vikuu viwili havikuhudhuria, na wizara inapanga kuvishirikisha kabla ya mkutano unaofuata.

Kwa Nini Hili Ni Muhimu

Hili ni ukumbusho kwamba ukubwa si sawa na uwezo. Kwa uhalisia, vyuo vikuu ni mifumo yenye wahadhiri, madarasa, maabara, usimamizi wa wanafunzi, huduma za msaada na tathmini, na kila kipengele kina ukomo wake. Kuongeza watumiaji kwenye mfumo bila kupanua uwezo unaouendesha hakuongezi thamani. Huongeza foleni.

Kwa yeyote anayejenga timu au kununua uwezo wa kiufundi, mabadiliko muhimu ni uwezekano wa shahada kuwa kigezo chenye maana zaidi, badala ya ishara ya jumla tu. Vyuo vikuu vikilazimika kuthibitisha ubora wa yanayotokea baada ya udahili, tofauti kati ya taasisi zinaweza kuwa na uzito zaidi katika uajiri. Hilo linaweza kuzituza taasisi zinazowekeza katika ufundishaji na huduma za msaada, huku mkakati wa kukuza idadi ya wanafunzi pekee ukipoteza mvuto.

Mtazamo wetu (makisio yenye msingi): mzunguko unaofuata wa udahili unaweza kuyageuza maelekezo haya ya jumla kuhusu ubora kuwa kizuizi halisi cha kiutendaji. Hilo likitokea, waombaji wanaweza kupata nafasi chache katika taasisi ambazo uwezo wake wa kufundisha umeelemewa, huku waajiri wakipata sababu zaidi ya kuangalia zaidi ya uwepo wa sifa na kujiuliza inawakilisha nini.

Tathmini ya athari

Vyuo vikuu vinakabiliwa na uchaguzi wa haraka kati ya mambo mawili. Udahili unaofungamanishwa na uwezo unaweza kupunguza kasi ya ongezeko la idadi ya wanafunzi, lakini taasisi zinazoweza kuonyesha ufundishaji na huduma za msaada zilizo imara zaidi zinaweza kushindana kwa ufanisi zaidi kwa misingi ya ubora katika miezi 6 hadi 12 ijayo.

Wanafunzi wanakabiliwa na matokeo mchanganyiko. Udahili ukipunguzwa mahali ambapo rasilimali ni chache, kupata nafasi katika vyuo vikuu fulani kunaweza kuwa kugumu zaidi. Hata hivyo, wanafunzi ambao tayari wamedahiliwa wanaweza kufundishwa na kusaidiwa bila shinikizo kubwa. Mantiki hiyo haitatimia ikiwa taasisi zitapunguza idadi ya wanaodahiliwa bila kuboresha rasilimali zilizofanya uwezo kuwa tatizo tangu mwanzo.

Waajiri wako mbali zaidi katika mnyororo huu, lakini bado wanahusika. Viwango vikilinganishwa na kuonekana wazi, ubora wa wahitimu unaweza kuwa kigezo muhimu zaidi katika maamuzi ya uajiri kwa muda mrefu. Hilo linategemea vyuo vikuu kutekeleza makubaliano hayo katika utendaji halisi wa kitaaluma, badala ya kuyaweka tu kama kauli nzuri kwenye kijitabu cha kozi.

Matukio yanayowezekana

Yanayowezekana zaidi: Wizara, TCU na vyuo vikuu zikiendelea na ushirikiano uliokubaliwa, ikiwemo kuvishirikisha vyuo viwili ambavyo havikuhudhuria, vyuo vikuu vitaanza kupima udahili kwa kuzingatia uwezo wa kufundisha na kutoa msaada kwa wanafunzi katika mzunguko unaofuata wa udahili. Matokeo yanayotarajiwa ni upangaji wa tahadhari zaidi wa idadi ya wanaodahiliwa katika miezi 12 inayofuata, huku ubora ukiwa hoja yenye uzito zaidi katika ushindani. Hali hii itaimarika taasisi zikitoa wazi mipango inayofungamanisha udahili na uwezo, na zikisisitiza ufundishaji au msaada kwa wanafunzi katika maamuzi ya udahili; itadhoofika ikiwa udahili utaongezeka bila uhusiano wa wazi na uwezo.

Upande chanya: Vyuo vikuu vitakapoweza kuhimili idadi ya wanafunzi wanaodahiliwa kwa uwezo mkubwa zaidi wa kufundisha na kujifunza, vinaweza kuvutia zaidi waombaji na waajiri katika miezi 6 hadi 12 ijayo na baadaye. Ushindani utahama, angalau kwa kiasi, kutoka idadi ya wanafunzi ambao taasisi inaweza kudahili hadi kile ambacho wanafunzi wanaweza kunufaika nacho kwa uhakika katika taasisi hiyo. Hali hii itaimarika vyuo vikuu vikishindana hadharani kwa vigezo vya ubora na waajiri wakitofautisha taasisi kwa viwango vya wahitimu; itadhoofika ikiwa madai hayo ya ubora hayataathiri maamuzi halisi.

Upande hasi: Taasisi zikitumia maelekezo haya kwa viwango tofauti au zikikosa rasilimali za kuwasaidia wanafunzi huku mahitaji yakiendelea kukua, baadhi ya vyuo vikuu vinaweza kupunguza udahili bila kuboresha ufundishaji na msaada kwa kiwango kinacholingana. Hilo litapunguza upatikanaji wa nafasi katika mzunguko unaofuata wa udahili na linaweza kuzua migogoro kuhusu maamuzi ya udahili. Hatari hii itapungua taasisi zikiweza kudumisha upatikanaji wa nafasi huku zikionyesha uwezo wa kutosha na kuratibu maboresho ya ubora pamoja na upangaji wa udahili.

Cha kufuatilia baadaye

• Ikiwa wizara itavishirikisha vyuo vikuu viwili vilivyokosa mkutano wa Septemba 5 kabla ya mkutano unaofuata wa pamoja.
• Ikiwa vyuo vikuu au TCU vitaeleza mbinu mahususi za kufungamanisha udahili na uwezo wa kufundisha na kuwasaidia wanafunzi katika mzunguko unaofuata wa udahili.
• Ikiwa vyuo vikuu na waajiri wataanza kutumia hadharani ubora wa elimu au viwango vya wahitimu kutofautisha taasisi, badala ya kuichukulia idadi ya wanaodahiliwa kuwa kipimo kikuu cha ushindani.