Nea asesa
Bhutan ahyɛ adwuma a wɔyɛ awia ne anadwo wɔ Wangdue Phodrang nsuyiri ho kɔkɔbɔ adwumayɛbea no mu den. Eyi di amanneɛbɔ a ɛfa nsuyiri a ekunkum nnipa wɔ Nepal ne Tibet hye so ɔsram a etwaam no awiei no akyi. Saa nsuyiri no fi nsukyenee bepɔw bi a ebu guu mu; na ɛnyɛ nsukyenee atare mu nsu a ɛbuu ano yii ne ho adi no, a wɔfrɛ no GLOF.
France 24 English
Wɔde adwumayɛbea no fii ase wɔ 2011, bere a GLOF bi kunkum nnipa 21 wɔ Punatsangchhu asubɔnten no ho wɔ 1994 akyi. Wɔhwɛ baabi a nsukyenee atare ne nsubɔnten a ɛwɔ atare no ase fam no mu nsu adu. Nsukyenee mmepɔw ne nsukyenee atare a ɛwɔ Bhutan no dodow boro 600; wobu atare no mu 17 sɛ ebetumi de asiane aba.
France 24 English
Atare anan aba wɔ baabi a asubɔnten bi a ɛkɔfra Punatsangchhu no fi ase. Asase ne abo a aboaboa ano ayɛ nsu ano ban a ɛnyɛ den na ɛda atare no mu abien ntam. Sɛ saa ban no bu a, tebea a ɛbɛyɛ hu paa mu no, nsu a wobu akontaa sɛ ɛyɛ kubik mita ɔpepem 53 betumi asen akɔ asase a ɛwɔ ase fam so. Nanso wonnim sɛ nsu no bɛbu ano saa anaa, na sɛ ɛbɛba nso a, bere bɛn na ɛbɛba.
France 24 English
Nea enti a ɛho hia
Ebia nkuro a ɛbɛn atare a asiane wɔ ho paa no benya simma kakraa bi pɛ de afi hɔ akɔ baabi a ahobammɔ wɔ. Sɛ nsu no kɔ soro anaa ɛkɔ fam ma ɛkyerɛ sɛ GLOF betumi aba a, wɔn kɔkɔbɔ mfiri no ankasa fi ase su. Nanso adwumayɛfo a wɔwɔ baabi a wɔhwɛ mfiri no so no na ɛsɛ sɛ wɔde kɔkɔbɔ kɔma nkuro a ɛwɔ asubɔnten no ase fam akyirikyiri no.
France 24 English
Saa nhyehyɛe yi betumi atew asiane a nnipa bɛhyia no so, nanso gye sɛ mfiri a ɛsusuw nsu no ne nkitahodi no yɛ adwuma, adwumayɛfo no hu nsakrae a asiane wom no ntɛm, na ɛhɔfo no nso te kɔkɔbɔ no ase na wotumi fi hɔ ntɛm. Adebɔne ano adwumayɛbea no ntetee a wɔde sua sɛnea wobeguan ne nhyiam a wɔde ma nkurɔfo nim nea wɔnyɛ no betumi aboa wɔn ma wɔasiesie wɔn ho. Nanso amanneɛbɔ no kyerɛ sɛ ɛnyɛ obiara na wasiesie ne ho pɛ.
France 24 English
Sɛnea ɛka a ɛbɛka nkurɔfo no betumi atrɛw
Sɛ mfiri no susuw nsu no na ɛkyerɛ sɛ asiane wɔ hɔ a, etumi ma kɔkɔbɔ mfiri a ɛwɔ mpɔtam hɔ no su wɔn ankasa, ma nnipa a wɔbɛn hɔ no nya hokwan fi hɔ. Sɛ adwumayɛfo no hwɛ nsakrae no na wohu sɛ emu yɛ den ara a ɛsɛ sɛ wɔde kɔkɔbɔ ma nkuro a ɛwɔ ase fam no, na wɔyɛ saa a, nkuro a ɛwɔ Punatsangchhu ho no betumi anya kɔkɔbɔ foforo ansa na nsuyiri no adu wɔn nkyɛn.
Nanso sɛ nea ɛrebubu no bu ntɛm dodo, kɔkɔbɔ mfiri anaa nkitahodi no sɛe, anaa ɛhɔfo no nsiesiei sɛ wɔbɛyɛ nea ɛsɛ sɛ wɔyɛ a, nhyehyɛe no betumi adi nkogu. Ebia ɛhɔ nnwuma nso bɛhia sɛ wogyae wɔn daa adwuma bere tiaa bi de kɔ ntetee no, anaa sɛ ɛsɛ sɛ wɔdan hɔ a, wɔafi hɔ.
Sɛnea asiane no betumi aka obiara
Nnipa a wɔte bɛn atare no paa na asiane no da wɔn so kɛse, efisɛ bere a wɔwɔ de afi hɔ no sua sen obiara de. Kɔkɔbɔ mfiri a ɛsu wɔn ankasa no botae ne sɛ ɛbɛma wɔate asɛm no ntɛm ara.
Asiane da nkuro a ɛwɔ Punatsangchhu ase fam no nso so. Nanso kɔkɔbɔ a adwumayɛfo a wɔyɛ adwuma dɔnhwere 24 no de bɛma wɔn no betumi ama wɔanya bere foforo de afi hɔ. Bhutan adebɔne ano adwumayɛbea no adwuma a ɛho hia seesei ne sɛ ɛbɛma nnipa no de nea wɔasua wɔ ntetee ne nhyiam no ase no ayɛ adwuma ntɛm, na wɔahu nea ɛsɛ sɛ wɔyɛ bere a wɔte kɔkɔbɔ no.
Sɛ ɛhɔfo ne nnwuma de wɔn ho hyɛ ntetee no mu kɛse a, kɔkɔbɔ nhyehyɛe no betumi ayɛ adwuma yiye. Sɛ nkurɔfo pii kɔ so a wonsiesiee wɔn ho a, mfaso a nhyehyɛe no betumi de aba no so bɛtew.
Nea ebetumi asi
Sɛnea yehu nea ɛda anim: yɛde nsɛm a ɛwɔ hɔ na ɛresusuw ho
Nea ɛda adi sɛ ɛbɛba paa: Sɛ GLOF bi ansi a, ɛda adi sɛ kɔkɔbɔ adwumayɛbea no ne adebɔne ano adwumayɛbea no bɛkɔ so ahwɛ atare 17 a ebetumi de asiane aba no so, na wɔde wɔn adwene asi ntetee a ɛma nnipa sua sɛnea wofi baabi a asiane wɔ kɔ ahobammɔ mu no so kɛse, fi nnawɔtwe a ɛreba no mu kosi asram 12 a ɛda anim no mu.
Adebɔne a asi wɔ ɔman a ɛbɛn Bhutan no ne adwumayɛfo no dadwen a ayɛ kɛse no nti, nea yɛhwɛ kwan ne sɛ wɔbɛkɔ so asiesie wɔn ho. Sɛ wɔyɛ ntetee pii, wɔkɔ so hwɛ nsu no so dɔnhwere 24, na nnipa pii de wɔn ho hyɛ mu a, ɛbɛma saa nea yɛhwɛ kwan yi ayɛ nea ɛda adi kɛse. Sɛ mmeae a wɔhwɛ so no so tew, mfiri no gyae adwuma, anaa wɔankɔ so ankyerɛkyerɛ nkurɔfo a, ɛbɛma saa anidaso no ayɛ mmerɛw.
Nea ebetumi ama nneɛma akɔ yiye: Sɛ ntetee no ma ɛhɔfo ne nnwuma te kɔkɔbɔ mfiri no nne ase na wofi hɔ ntɛm a, mfiri a ɛsusuw nsu no ne nea ɛbɔ kɔkɔ no a ɛwɔ hɔ dedaw no betumi atew asiane a nkuro a wɔwɔ simma kakraa bi pɛ de aguan no hyia no so wɔ ɔkwan a wobetumi de wɔn ho ato so kɛse so.
Sɛ wɔsɔ kɔkɔbɔ mfiri a ɛsu wɔn ankasa ne nea adwumayɛfo hyɛ da ma ɛsu no hwɛ na ne nyinaa yɛ adwuma yiye, nnipa pii ba ntetee no, na adanse kyerɛ sɛ ɛhɔfo nim sɛnea ɛsɛ sɛ wofi hɔ a, ɛbɛma saa anidaso yi anya nnyinaso. Sɛ nnipa kakraa bi na wɔba, anaa amanneɛbɔ taa kyerɛ sɛ ɛhɔfo nsiesiei wɔn ho a, ɛbɛma anidaso no ayɛ mmerɛw.
Nea ebetumi ama nneɛma asɛe: Sɛ asase ne abo a ayɛ nsu ano ban no bu, anaa asɛm foforo bi a efi nsukyenee mu si, bere a mfiri no ntumi nhu asiane no yiye, kɔkɔbɔ no ntumi nkɔdu nnipa nkyɛn yiye, anaa ɛhɔfo nsiesiei wɔn ho sɛ wobefi hɔ a, ebia ɛbɛhia sɛ nkuro a ɛwɔ Punatsangchhu ho no fi hɔ ntɛm ara, na wɔn asetena ne nnwuma ayɛ basaa. Mmeae a ɛbɛn atare no na asiane no bɛyɛ kɛse paa.
Sɛ nsu no susuw kyerɛ asiane, kɔkɔbɔ mfiri su de bɔ asiane a aba ho dawuru, wɔhyɛ sɛ nnipa mfi hɔ, anaa amanneɛbɔ ba sɛ ɔtare bi abu ano anaa asase ne abo ban bi abu a, ɛbɛkyerɛ sɛ nneɛma rekɔ saa ɔkwan yi so. Sɛ wɔsɔ nhyehyɛe no hwɛ mpɛn pii na ɛyɛ adwuma yiye, na wɔda no adi sɛ nkurɔfo tumi fi hɔ ntɛm a, ɛbɛtew nea enti a yɛbɛhwɛ saa tebea bɔne yi kwan no so.
Nea ɛsɛ sɛ yɛhwɛ no akyi
- Sɛ wɔresɔ kɔkɔbɔ mfiri a ɛsu wɔn ankasa a ɛwɔ atare a asiane wɔ ho kɛse no nkyɛn ahwɛ, anaa sɛ mfiri no afi ase resu.
- Sɛ adwumayɛfo de kɔkɔbɔ ma nkuro a ɛwɔ asubɔnten no ase fam bere a nsu no sesa ma ɛkyerɛ asiane no.
- Sɛnea ɛhɔfo ne nnwuma de wɔn ho hyɛ Bhutan adebɔne ano adwumayɛbea no ntetee ne nhyiam a wɔde ma nkurɔfo nim nea wɔnyɛ no mu.
Comments
No comments yet.