← All stories

Amerika tow hyɛɛ Iran ngo ahyɛn so wɔ mmɔden foforɔ a wɔbɔe sɛ wɔde misail bɛto ne nsraadɔm hyɛn akyi

Amerika tow hyɛɛ Iran ngo ahyɛn bi so wɔ mmɔden foforɔ a wɔbɔe sɛ wɔde misail bɛto ne po so nsraadɔm ko hyɛn bi no akyi. Amerika san de anohyetoɔ kaa Iran wimhyɛn adwuma no afã foforɔ ho.

Nea enti a eyi ho hia

Iran abɔ kɔkɔ sɛ ɛbɛtumi atow ahyɛ ahyɛn a wɔato sɛkyɛ agyina nsuo mu ne deɛ ɛgyina hyɛn gyinabea no so. Wei de asiane ba adwuma no mu ntɛm ara. Ɛbɛtumi ama ahyɛn mu adwumayɛfoɔ anaa wɔn sohwɛfoɔ akwati gyinabea ne akwan a ntua bɛtumi asi wɔ hɔ no.

Trends Today publication

Deɛ asi foforɔ

Sɛdeɛ NBC News World bɔɔ amanneɛ no, Amerika aban panyin bi kaa sɛ Amerika tow hyɛɛ Iran ahyɛn a ɛsoa ngo no bi so Benada. Wei dii mmɔden foforɔ a wɔbɔe sɛ wɔde misail bɛto Amerika po so nsraadɔm ko hyɛn bi no akyi. Wɔankyerɛ ahyɛn dodoɔ a wɔtow hyɛɛ so.

Ɛno akyi no, Iran Ɔman Anidan Ahwɛfoɔ no po so nsraadɔm bɔɔ ngo ahyɛn a ɛbɛn Kuwait ne Bahrain no mu adwumayɛfoɔ kɔkɔ sɛ wɔmfiri wɔn ahyɛn no mu. Saa bere no ara, Trump aban de anohyetoɔ kaa aguadi ne ankorankoro wimhyɛn nnwumakuo ne amannɔne nneɛma-soa nnwumakuo bɛboro 24 a wɔne Iran wimhyɛn adwuma wɔ abusuabɔ no ho.

Brent ngoɔ a wɔnnya nyɛɛ ho adwuma no boɔ kɔduruu $99.46 bere tiawa bi.

Adɛn nti na asɛm yi ho hia

Ɔko yi nnya nnyina ahyɛn nko ara so bio. Afei asɛm no ne sɛ ngo bɛtumi afa ɛpo no fa ketewa no anaa. Ɛgyina sɛ ahyɛn mu adwumayɛfoɔ, wɔn a wɔhwɛ hyɛn gyinabea so ne ngo adetɔfoɔ bɛbu asiane no sɛ ɛboro so anaa.

Amanneɛbɔ no kyerɛ sɛ, ansa na ɔko no reba no, wiase ngo a wɔde di dwa no bɛyɛ nkyekyɛmu 5 mu baako faa Hormuz nsuo kwan teateaa no so. Ɛho nhia sɛ wɔbɛmem ngo hyɛn bi ansa na saa ngo no akwantuo asɛe.

Sɛ wɔn a wɔde ahyɛn yɛ adwuma no twentwɛn wɔn nan ase wɔ hyɛn gyinabea a wɔbɛkɔ ho, sesa wɔn akwan, anaa wɔmma wɔn adwumayɛfoɔ nkɔ ahyɛn gyinabea a asiane wɔ hɔ wɔ Kuwait ne Bahrain mpɔtam a, ebia ngo a ɛbɛduru ne berɛ ano no so bɛte. Wei bɛtumi ama ngo anya ayɛ den na ne tɔ nso ayɛ den wɔ mmeaeɛ a ɛwɔ akyirikyiri firi Gulf mpo.

Amerika reboa ahyɛn kakra bi pɛ ma wɔfa nsuo kwan bi a ɛbɛn Oman mpoano. Iran deɛ, ɛpɛ sɛ ahyɛn no fa ɔkwan a ɛno ara bɛkyerɛ. Ɛno ma wɔn a wɔde ahyɛn di dwa no wɔ gyinaeɛ a emu yɛ den sɛ wɔbɛsi. Wɔbɛfa ɔkwan a anohyetoɔ wɔ so no, wɔbɛtwɛn, anaa wɔbɛhwehwɛ ɔkwan foforɔ? Emu biara wɔ ne haw.

Yɛn adwene wɔ deɛ ɛbɛtumi asi ho, a yɛde nsɛm a yɛwɔ na ɛreyɛ saa akontaa yi, ne sɛ ahyɛn no bi bɛkɔ so anya mmoa atwa kwan no wɔ adapɛn a ɛreba no mu. Nanso ahwɛyie a wɔbɛyɛ wɔ Kuwait ne Bahrain mpɔtam no bɛtumi ama ɛka a wɔbɔ wɔ po so nneɛma-soa mu asiane ho no akɔ so ayɛ kɛseɛ. Sɛ ahyɛn pii nya kwan fa hɔ dwoodwoo ntɛm, anaa Iran kɔkɔbɔ no ansɛe adwuma biara a, saa akontaa yi renya nnyinasoɔ kɛseɛ bio.

Deɛ ɛte sɛ wei a asi pɛn

Asɛm a atwam a ɛbɛn wei paa ne Iran ne Iraq ntam “Ngo Ahyɛn Ko” a ɛsii 1987–88 no. AP abakɔsɛm no ka sɛ Amerika nsraadɔm dii Kuwait ngo ahyɛn a na wɔasesa wɔn frankaa no ho ban wɔ wɔn akwantuo mu. Ɛsan ka Operation Praying Mantis ho asɛm. Saa asraafoɔ dwumadie no sii bere a Iran topae a wɔde ahyɛ nsuo mu sɛee USS Samuel B. Roberts no akyi.

Nsɛm mmienu no sɛso da adi pefee. Amerika ne Iran ntam ɔko wɔ po so reyɛ den. Ahyɛn a ɛsoa ngo kɔdi dwa wɔ mu, na nsuo kwan teateaa a ahyɛn no fa so no nso ahyɛ ɔhaw mu.

Nsonsonoeɛ titire ne sɛ, saa berɛ no, adwuma no gyinaa ahyɛn a nsraadɔm bɛka wɔn ho ne wɔn akɔ no so. Seesei amanneɛbɔ no deɛ, ɛka nsuo kwan a wɔasi ano, Iran ngo ahyɛn a wɔtow hyɛɛ so ne ɔko a atrɛ no ho asɛm. Wimhyɛn a onipa nni mu ne misail a ɛtumi yɛ pii no nso sesa asiane a ahyɛn no hyia.

Sɛdeɛ AP bɔɔ amanneɛ akyire yi no, Operation Earnest Will mu no, nsraadɔm kaa ahyɛn akuo bɛyɛ 70 ho ne wɔn twaa kwan. Nanso nsuo mu topae ne ntua a wɔnam akwan a ɛsono ɔko a ɛdi anim so yɛe no da so de nneɛma pii sɛeɛ bae.

Asuadeɛ a ɛwɔ mu ne sɛ po so nsraadɔm mmoa bɛtumi ama ahyɛn bi akɔ so atwa kwan, nanso ɛno nkyerɛ sɛ wɔn a wɔfa so no bɛte nka sɛ asiane nni hɔ. Deɛ ɛsɛ sɛ yɛhwɛ ne sɛ ɔkwan a seesei Amerika reboa ahyɛn kakra ma wɔfa so no bɛtumi agye ahyɛn pii, anaa ɛbɛkɔ so aboa kakra bi pɛ.

Sɛdeɛ ɔhaw no bɛtumi atrɛ

Wɔn a wɔde ngo ahyɛn yɛ adwuma wɔ Kuwait ne Bahrain mpɔtam no na wɔte nhyɛsoɔ no ntɛm ara. Sɛ Iran kɔkɔbɔ no ma wɔtwentwɛn wɔn nan ase, sesa wɔn akwan anaa wɔtwa wɔn akwantuo mu a, ahyɛn a ɛde nneɛma fa Hormuz no so bɛtumi ate wɔ nna kakra mu.

Wei bɛka adetɔfoɔ a wɔde wɔn ho to ngo a ɛfa Hormuz so no ntɛm. Sɛ nneɛma no kyɛ wɔ kwan so anaa nea ɛduru no so te a, ɛbɛtumi ama adetɔ ho ɛka akɔ soro. Wei bɛba sɛ wɔantumi annya ahyɛn foforɔ, akwan foforɔ anaa ngo mfiri baabi foforɔ ntɛm.

Nanso sɛ ahyɛn a wɔahunahuna wɔn no kɔ so yɛ adwuma a, ɔhaw no bɛtumi agyae atrɛ. Saa ara nso na ɛbɛyɛ sɛ ahyɛn ne akwan foforɔ tumi soa deɛ aka no, anaa wɔma ahyɛn pii nya kwan fa ɔkwan a Amerika reboa ahyɛn wɔ so no a.

Wɔn a ɛbɛka wɔn ne sɛdeɛ ɛbɛka wɔn

  • Wɔn a wɔde ngo ahyɛn di dwa wɔ Kuwait ne Bahrain mpɔtam: Asi wɔn so ntɛm ara. Wɔn adwumayɛfoɔ ho banbɔ, baabi a wɔbɛgyina ahyɛn ne akwan a wɔbɛfa so ho gyinaeɛ bɛtumi ahia ahwɛyie pii na ɛka nso akɔ soro.
  • Iran ngo a wɔtɔn kɔ amannɔne no adetɔnfoɔ: Nhyɛsoɔ bɛba wɔn so wɔ adapɛn mu. Nsuo kwan a wɔasi ano no abrɛ ngo a wɔtumi de kɔ amannɔne no ase deda. Sɛ akwantuo mu anohyetoɔ no kɔ so a, ɛne ntua a wɔde ba ngo ahyɛn so no bɛtumi ate ngo a wɔbɛtumi de akɔ amannɔne no so bio.
  • Ngo adetɔfoɔ a wɔde wɔn ho to nneɛma a ɛfa Hormuz so: Ɛbɛka wɔn wɔ nna kakra mu. Akwantuo a ɛkyɛ bɛtumi ama ngo anya ayɛ den, na ɛka a asiane no de ba no aka adetɔ no ho.
  • Wɔn a wɔfa ɔkwan a Amerika reboa ahyɛn wɔ so wɔ Oman mpoano: Mmoa no bɛtumi aboa wɔn, nanso ɔhaw da so wɔ hɔ. Ɛbɛtumi ama aguadi no bi akɔ so. Nanso ɔkwan a ahyɛn kakra pɛ na ɛtumi fa so na ntawntawdie wɔ ho no nkyerɛ sɛ wɔanya kwan sɛdeɛ anka wɔtaa nya no.
  • Kuwait ne Bahrain hyɛn gyinabea mpanimfoɔ: Asi wɔn so ntɛm ara. Iran kɔkɔbɔ no ama ɛho abɛhia sɛ wɔhyɛ banbɔ mu den na wɔhwɛ ma adwuma kɔ so wɔ mmeaeɛ a Iran aka sɛ Amerika de yɛ adwuma no.

Deɛ ɛbɛtumi asi

Deɛ ɛbɛtumi asi paa: Sɛ Iran ahunahuna no kɔ so yɛ deɛ ahyɛn sohwɛfoɔ gye di sɛ ɛbɛtumi aba, na ɛma wɔsesa wɔn akwan, nanso ɛnto ɔkwan a Amerika reboa ahyɛn kakra wɔ so no mu a, ahyɛn bi bɛkɔ so atwa kwan wɔ adapɛn a ɛreba no mu. Wɔn a wɔde ahyɛn yɛ adwuma wɔ Kuwait ne Bahrain mpɔtam no nso bɛyɛ ahwɛyie kɛseɛ.

Ɛno bɛma ngo no bi akɔ so aduru adetɔfoɔ nkyɛn. Bere a Brent boɔ kɔduruu $99.46 wɔ da no mu no akyi, asiane ho nsɛm bɛkɔ so aka ne boɔ. Sɛ wɔkɔ so fa Oman kwan no, akwantuo kyɛ wɔ hyɛn gyinabea a wɔabobɔ din no mpɔtam, na Brent boɔ nso kɔ so yɛ kɛseɛ a, ɛbɛhyɛ saa akontaa yi mu den.

Sɛ nneɛma kɔ yie: Sɛ ɔkwan a Amerika reboa ahyɛn wɔ so no tumi gye aguadi ahyɛn pii, na Iran amfa ne nhyehyɛeɛ sɛ wɔmma ahyɛn nkɔ mpɔtam bi no anyɛ adwuma a, ahyɛn pii bɛtumi anya banbɔ afa hɔ wɔ adapɛn a ɛreba no mu.

Nneɛma pii a ɛbɛtumi afa hɔ no bɛma ngo a wɔhwehwɛ anya ayɛ mmerɛ kakra ntɛm ara. Ɛbɛsan ama ɛho renhia wɔn pii sɛ wɔbɛkwati hyɛn gyinabea a asɛm no aka no. Sɛ ahyɛn pii nya mmoa twa kwan, wɔanto anhyɛ aguadi ahyɛn so, na Brent boɔ nso firi ne sorosoro no ba fam a, ɛbɛhyɛ saa akontaa yi mu den.

Sɛ nneɛma sɛe: Sɛ Iran de ntua di ne kɔkɔbɔ no akyi anaa ɛhyɛ ahyɛn ma wɔdi akwantuo ho mmara a ɛyɛ den so a, ngo ahyɛn akwantuo wɔ Kuwait, Bahrain ne Hormuz mpɔtam bɛtumi so ate wɔ nna kakra kosi adapɛn mu.

Ɛba saa a, adetɔfoɔ bɛhwehwɛ ngo wɔ baabi foforɔ anaa wɔayɛ nhyehyɛeɛ foforɔ de asoa no. Ɛno bɛma wɔapere ngo a ɛwɔ hɔ ne ahyɛn a ɛbɛtumi asoa no ho kɛseɛ. Sɛ wɔtow hyɛ aguadi ahyɛn so, wɔsi ahyɛn kwan sɛ wɔnnhyɛ mpɔtam a wɔabara no mu, na ngo ahyɛn akwantuo so te ma ɛda adi bere a ngo boɔ san kɔ soro a, ɛbɛkyerɛ sɛ nneɛma rekɔ saa kwan yi so.

Deɛ ɛsɛ sɛ yɛhwɛ afei

  • Mmara a Iran pɛ sɛ ɛde to mpɔtam a ɛka sɛ ahyɛn nkɔ hɔ no ho, ne sɛ ɛbɛhyɛ ma wɔadi so anaa.
  • Ngo ahyɛn akwantuo, wɔn a wɔaka kwan so ne wɔn a wɔagyae hyɛn gyinabea a anka wɔrekɔ no ho nhyehyɛeɛ wɔ Kuwait, Bahrain ne ɔkwan a ɛbɛn Oman mpoano no mpɔtam.
  • Sɛ Amerika nsraadɔm bɛtumi aboa ahyɛn pii ma wɔatwa kwan no, anaa mmoa kakra a wɔtumi de ma seesei no so bɛte.
  • Sɛ Brent boɔ bɛkɔ so ayɛ kɛseɛ wɔ Benada boɔ a ɛkɔduruu $99.46 no akyi, bere a aguadi ahyɛn akwantuo resesa no.
Sources (3)
  1. NBC News WorldU.S. strikes Iranian tankers after more attempted missile attacks on Navy warship
  2. apnews.comIran and the US have had bitter relations for decades. After the bombs, a new chapter begins
  3. apnews.comAnalysis: Iran war recalls US Navy's experience in 1980s 'Tanker war'

Comments

No comments yet.