Gẹ̀ẹ́sì Dáàbò Bo Ìfòfindè Ìṣòwò Pẹ̀lú Àwọn Ìbùgbé Ísírẹ́lì ní West Bank

Ohun tí ó yí padà

Gẹ̀ẹ́sì yóò fòfin de kíkó ọjà wọlé láti àwọn ìbùgbé Ísírẹ́lì ní West Bank tí a ti gba lágbára, yóò sì fòfin de àwọn ilé-iṣẹ́ láti pèsè ìnáwó, iṣẹ́ ìkọ́lé, amáyédẹrùn, ilé-ìní tàbí iṣẹ́ ìpolówó fún àwọn ìbùgbé náà. Àwọn ìgbésẹ̀ náà yóò bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ láàárín oṣù mẹ́sàn-án, tàbí kí ó ṣáájú bẹ́ẹ̀. Gẹ̀ẹ́sì tún mú ìfòfindè ohun ìjà rẹ̀ gbòòrò sí i kí ó kan ohun ìjà tí wọ́n “ní ìpá pàtàkì nínú gbígba àwọn àgbègbè ilẹ̀ Palẹstina lágbára.” AP Business

Olórí ìjọba Andy Burnham sọ pé ìlànà náà jẹ́ láti tako fífi àwọn ará Palẹstina lé kúrò ní ilé wọn. Akọ̀wé fún Ọ̀ràn Ilẹ̀ Òkèèrè Ed Miliband tọ́ka sí àwọn ilé tí buldoosa ti wó, àwọn ọ̀nà àti amáyédẹrùn gbogbogbò tí a ti pa run, fífipá kó àwọn ènìyàn kúrò níbi tí wọ́n ń gbé, àti ìwà ipá àwọn olùgbé ìbùgbé.

Ísírẹ́lì dáhùn nípa títì kọ́ńsúlétì Gẹ̀ẹ́sì ní ìlà oòrùn Jerusalem, dídènà àwọn aṣòfin Gẹ̀ẹ́sì mọ́kànlá àti àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì mìíràn, àti nípa sísọ pé òun yóò lé àwọn aṣojú Gẹ̀ẹ́sì kúrò ní ilé-iṣẹ́ àpapọ̀ tó ń ṣàbójútó ìdádúró ogun ní Gaza, yóò sì fòpin sí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Gẹ̀ẹ́sì fún àwọn ọmọ ogun ààbò Palestinian Authority ní West Bank. Minisita fún Ọ̀ràn Ilẹ̀ Òkèèrè Gideon Sa’ar pè ìgbésẹ̀ náà ní “ohun ìríra.”

Ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì

Ó ṣeé ṣe kí ipa tààrà nínú ìṣòwò má pọ̀, nítorí pé ọjà tí àwọn ìbùgbé ń tà sí òkèèrè kéré, tí ọ̀pọ̀ nínú wọn sì jẹ́ ohun àgbẹ̀. Ṣùgbọ́n ìfòfindè náà kọjá ọjà: àwọn ilé-iṣẹ́ Gẹ̀ẹ́sì gbọ́dọ̀ dáwọ́ pípèsè àwọn iṣẹ́ tí òfin náà bo fún àwọn ìbùgbé náà dúró. Èyí lè kan àwọn olùpèsè ìnáwó, àwọn ilé-iṣẹ́ ìkọ́lé, àwọn olùpèsè amáyédẹrùn, àwọn ilé-iṣẹ́ ilé-ìní àti àwọn olùpolówó.

Ìlànà náà ni ìfèsì tó lágbára jù lọ ti Gẹ̀ẹ́sì sí Ísírẹ́lì láti ìgbà tí ó ti mọ́ ilẹ̀ Palẹstina gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè ní ọdún kan sẹ́yìn. Ó wá ní àkókò tí iṣẹ́ ìkọ́lé ìbùgbé ti pọ̀ sí i lábẹ́ ìjọba onífẹ̀ẹ́ orílẹ̀-èdè gan-an ti Olórí Ìjọba Benjamin Netanyahu, pẹ̀lú àníyàn nípa iṣẹ́ E1. Gẹ̀ẹ́sì àti àwọn mìíràn sọ pé iṣẹ́ náà yóò pín West Bank sí méjì ní ti gidi, kí ó sì túbọ̀ mú kí ìdásílẹ̀ orílẹ̀-èdè Palẹstina ní ọjọ́ iwájú le sí i.

France àti Canada sọ pé àwọn yóò gbé ìgbésẹ̀ tó jọ èyí kalẹ̀. Denmark, Finland, Iceland, Poland, Portugal àti Sweden ṣèlérí láti ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ìgbésẹ̀ míràn, nígbà tí ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè ilẹ̀ Yúróòpù ti fòfin de ọjà ìbùgbé tẹ́lẹ̀ tàbí ń ronú láti ṣe bẹ́ẹ̀. Èyí mú kí ó ṣeé ṣe pé ìhámọ́ ìṣòwò Gẹ̀ẹ́sì tó ní ààlà lè di ọ̀ràn ìbámu òfin káàkiri Yúróòpù. AP Business

Bí àwọn ipa náà ṣe lè tàn kálẹ̀

Tí Gẹ̀ẹ́sì bá pa ìwọ̀n ìlànà tí ó kéde mọ́ nínú àwọn òfin ìmúṣẹ́ rẹ̀, àwọn ilé-iṣẹ́ tó ní àdéhùn tó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìbùgbé lè ṣàyẹ̀wò tàbí fi iṣẹ́ ìnáwó, ìkọ́lé, amáyédẹrùn, ilé-ìní àti ìpolówó sílẹ̀ kí àkókò náà tó parí.

Èyí lè dín ààyè tí àwọn ilé-iṣẹ́ ìbùgbé ní sí àwọn iṣẹ́ tí Gẹ̀ẹ́sì ń pèsè kù, bó tilẹ̀ jẹ́ pé iye ọjà tí wọ́n pàdánù nínú ìṣòwò kéré. Ipa náà lè wà ní ààlà bí ìmúṣẹ́ bá dín, bí àwọn ilé-iṣẹ́ Gẹ̀ẹ́sì díẹ̀ bá ní ìbáṣepọ̀ tí òfin náà bo, tàbí bí àwọn olùpèsè tí kì í ṣe ti Gẹ̀ẹ́sì bá rọ́pò àwọn ilé-iṣẹ́ tó kúrò. Tí France, Canada tàbí àwọn ìjọba mìíràn bá ṣe ìhámọ́ tó jọ èyí, àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń ṣiṣẹ́ káàkiri àwọn ọjà wọ̀nyẹn lè dojú kọ àwọn ìyípadà tó gbòòrò sí i nínú àdéhùn àti ibi tí wọ́n ti ń rí ohun èlò gbà.

Àyẹ̀wò ipa

• Àwọn ilé-iṣẹ́ Gẹ̀ẹ́sì tó ní ìṣòwò tó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìbùgbé tí òfin náà bo: Ó ní ojú méjì láàárín oṣù mẹ́fà sí oṣù méjìlá. Wọ́n lè pàdánù àdéhùn, ṣùgbọ́n wọ́n lè ní ààlà ìbámu òfin tó ṣe kedere lẹ́yìn tí a bá gbé àwọn ìlànà jáde.

• Àwọn olùtajà ọjà ìbùgbé Ísírẹ́lì sí òkèèrè: Ó burú láàárín oṣù mẹ́fà sí oṣù méjìlá. Ọjà wọn yóò pàdánù ààyè sí ọjà Gẹ̀ẹ́sì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìpìlẹ̀ ọjà tí a ròyìn pé wọ́n ń tà sí òkèèrè kéré.

• Àwọn ilé-iṣẹ́ ìbùgbé tó ń wá iṣẹ́: Wọ́n wà ní ewu láàárín oṣù mẹ́fà sí oṣù méjìlá. Ààyè sí ìnáwó Gẹ̀ẹ́sì àti iṣẹ́ ìṣòwò lè dín kù bí àwọn olùpèsè bá kúrò.

• Àwọn ilé-iṣẹ́ ilẹ̀ Yúróòpù tó ń ṣiṣẹ́ káàkiri ọjà: Wọ́n wà ní ewu bí France, Canada tàbí àwọn ìjọba mìíràn bá gba àwọn ìlànà tó jọ èyí, nítorí èyí yóò béèrè fún àyẹ̀wò àdéhùn ní ọ̀pọ̀ agbègbè ìṣàkóso dípò ìdáhùn tó kan Gẹ̀ẹ́sì nìkan.

• Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ààbò Gẹ̀ẹ́sì àti Ísírẹ́lì: Wọ́n wà ní ewu láàárín ọjọ́ díẹ̀ tàbí ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tí Ísírẹ́lì bá mú ìkéde rẹ̀ ṣẹ, nípa yíyọ àwọn òṣìṣẹ́ Gẹ̀ẹ́sì kúrò ní ilé-iṣẹ́ àpapọ̀ tó ń ṣàbójútó ìdádúró ogun àti fífopin sí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn ọmọ ogun ààbò Palestinian Authority.

Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ṣeé ṣe

Ìfojúsọ́nà wa, tó dá lórí àròjinlẹ̀ tó ní ìmọ̀ràn ẹ̀rí:

Èyí tó ṣeé ṣe jù lọ: Tí Gẹ̀ẹ́sì bá mú àwọn ìhámọ́ iṣẹ́ tí ó kéde ṣẹ, àwọn ilé-iṣẹ́ tí ọ̀ràn náà kan yóò jáde kúrò nínú àwọn àdéhùn pàtó tàbí ṣe àwọn àtúnṣe ìbámu òfin ní àwọn oṣù mẹ́sàn-án tó ń bọ̀, nígbà tí ipa tààrà nínú ìṣòwò yóò wà ní ààlà nítorí ìpìlẹ̀ ọjà àgbẹ̀ kékeré náà. Èyí ni ìpìlẹ̀ ìfojúsọ́nà nítorí ìlànà náà ti dárúkọ àwọn iṣẹ́ pàtó, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn olùpèsè aropo lè dín ipa ìṣòwò náà kù. Ẹ̀rí fún èyí yóò ní àwọn òfin ìmúṣẹ́ tó sọ iṣẹ́ kọ̀ọ̀kan di mímọ̀, ìkéde nípa àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń kúrò, àti bí Ísírẹ́lì ṣe mú àwọn ìgbésẹ̀ ìfèsì tí ó kéde ṣẹ; ìfojúsọ́nà náà yóò rọ̀ tí Gẹ̀ẹ́sì bá dín ìwọ̀n ìfòfindè náà kù, dá a dúró tàbí kò mú un ṣiṣẹ́.

Àǹfààní tó pọ̀ sí i: Tí France, Canada àti àwọn ìjọba ilẹ̀ Yúróòpù míràn bá ṣe ìhámọ́ tó jọ èyí láàárín oṣù mẹ́fà sí oṣù méjìlá, àwọn olùpèsè àti àwọn olùpèsè iṣẹ́ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìbùgbé yóò dojú kọ ààlà ìbámu òfin káàkiri agbègbè tó gbòòrò sí i. Èyí yóò mú ìmísí pọ̀ sí i láti yí ibi tí a ti ń rí ohun èlò gbà àti àdéhùn padà káàkiri ọjà, dípò kí wọ́n ka Gẹ̀ẹ́sì sí ọ̀ràn tó dúró lọ́tọ̀. Àwọn ìhámọ́ òfin gidi àti àwọn ìmúdójúìwọ̀n ilé-iṣẹ́ ní ọjà púpọ̀ yóò ṣe àtìlẹ́yìn fún ọ̀nà yìí; yóò rọ̀ bí àwọn ìjọba bá dúró sí ọ̀rọ̀ ìbánisọ̀rọ̀ tàbí dín àwọn ìgbésẹ̀ náà kù sí ẹ̀ka ọjà díẹ̀.

Àbájáde tó burú jù: Tí Ísírẹ́lì bá mú ìfèsì tí ó kéde ṣẹ, tí ìjọba méjèèjì kò sì tún àwọn ìṣètò tó kan náà ṣe, ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ìṣiṣẹ́ Gẹ̀ẹ́sì àti Ísírẹ́lì lè dín kù láàárín ọjọ́ díẹ̀ tàbí ọ̀sẹ̀ díẹ̀, bí àwọn aṣojú Gẹ̀ẹ́sì ṣe ń kúrò ní ilé-iṣẹ́ àpapọ̀ tó ń ṣàbójútó ìdádúró ogun ní Gaza, tí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àwọn ọmọ ogun Palestinian Authority sì parí. A ó yí àwọn ohun àmúṣọrọ̀ sí ìṣàkóso àríyànjiyàn ìbánisọ̀rọ̀ dípò àwọn iṣẹ́ ìṣọ̀kan wọ̀nyẹn. Ọ̀nà yìí yóò lágbára sí i bí a bá fìdí yíyọ àwọn aṣojú náà àti dídá ìdánilẹ́kọ̀ọ́ dúró múlẹ̀; yóò sì rọ̀ tí Ísírẹ́lì bá dá àwọn ìgbésẹ̀ rẹ̀ dúró tàbí yí wọn padà.

Ohun tí a gbọdọ̀ máa wo lẹ́yìn náà

• Àwọn òfin Gẹ̀ẹ́sì tó ṣàlàyé ọjà àti iṣẹ́ tí òfin náà bo, ojúṣe ìbámu òfin àti ìmúṣẹ́ kí àkókò tó tó oṣù mẹ́sàn-án parí.
• Bóyá Ísírẹ́lì yóò yọ àwọn aṣojú Gẹ̀ẹ́sì kúrò ní ilé-iṣẹ́ àpapọ̀ tó ń ṣàbójútó ìdádúró ogun ní Gaza, kí ó sì fòpin sí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Gẹ̀ẹ́sì fún àwọn ọmọ ogun ààbò Palestinian Authority.
• Àwọn ìhámọ́ tó ní í ṣe pẹ̀lú ìbùgbé tí France tàbí Canada bá fi òfin múlẹ̀.