← All stories

I-Iran Ikhuphule Ngokuphindwe Kabili Intengo Kaphethiloli Ongaphezu Komkhawulo Wanyanga Zonke Wamalitha ayi-110

I-Iran ikhuphule ngokuphindwe kabili intengo kaphethiloli othengwa ngaphezu kwesabelo sanyanga zonke samalitha ayi-110, yaba ama-rial ayi-100,000 ilitha ngalinye, okuwukwenyuka kwayo kwesibili kusukela ngoDisemba.

Kungani lokhu kubalulekile

Abashayeli abathenga ngaphezu kwamalitha ayi-110 ngenyanga babhekene nenani eliphindwe kabili likaphethiloli othengwa ngaphezu kwesabelo, okwandisa ngokushesha imali ekhokhelwa ukusetshenziswa kukaphethiloli okwengeziwe.

Financial Trends Today publication

Okushintshile

Ngokombiko we-AP Business, i-Iran ikhuphule ngokuphindwe kabili intengo kaphethiloli othengwa ngaphezu kwamalitha ayi-110 ngenyanga, yaba ama-rial ayi-100,000 ilitha ngalinye, okungamasenti angaba yi-7. Isikhulu sikahulumeni esiphethe ukusatshalaliswa kukawoyela, uKeramat Veis Karami, sithe lesi sigaba esisha sithinta u-15% wabathengi; uhulumeni uthi imali eyengeziwe ezongenayo izoya emindenini.

Kungani lokhu kubalulekile

Lokhu kuwukwenyuka kwentengo okuqondiswe eqenjini elithile, kodwa izindleko zikaphethiloli ziyadlulela nakwezinye izinto. Umshayeli oweqa umkhawulo wanyanga zonke ubhekana nezindleko ezengeziwe ngokushesha; osebenza ngetekisi noma ekulethweni kwempahla angase azame ukuzibuyisa ngokukhuphula imali yokugibela nezindleko zokuletha. Lokho kungacindezela imindeni esivele ibhekene nokwehla kwamandla emali okubikwe ukuthi kungaba ngu-67% ngonyaka.

Ngokombiko, i-Iran isebenzise amalitha ayizigidi eziyi-145 ngosuku ngo-Agasti, uma iqhathaniswa namandla okukhiqiza asekhaya angamalitha ayizigidi eziyi-122 ngosuku. Uma intengo ephakeme kaphethiloli owengeziwe inciphisa ukushayela okungabalulekile, inganciphisa isidingo sokungenisa uphethiloli. Uma ingakwenzi lokho, uphethiloli ongeniswayo uzoqhubeka uyingxenye yezindleko. Okubalulekile ukuthi ngabe ukudluliselwa kwemali emindenini kufika ngokushesha futhi kufinyelela abantu abaningi ngokwanele yini ukuze kunxephezele le mali entsha ebonakalayo.

Ukubheka kwethu phambili (ukuqagela okunolwazi): emasontweni ambalwa alandelayo, abanye abasebenzisi bakaphethiloli abaningi bangase banciphise uhambo olungabalulekile, kuyilapho amabhizinisi ancike kwezokuthutha ezama ukudlulisela ingxenye yezindleko kubathengi. Iqembu elincane elithintekayo lenza lokhu kufane nevalvu yokudambisa ingcindezi kunokuhlelwa kabusha kohlelo lonke, ngaphandle uma izindleko zisakazeka ezinsizeni ngokushesha kunokuba usizo lufinyelele emindenini.

Ukuqhathanisa nomlando

Ukwenyuka kwentengo kaphethiloli ngo-2019 kunikeza isifundo esinzima ngezombusazwe zoshintsho lwentengo okuthiwa lungolobuchwepheshe nje. Zombili lezi zikhathi zenza uphethiloli owengeziwe oxhaswe nguhulumeni ubize kakhulu futhi zihambisana nesithembiso sokweseka imindeni.

Umehluko obonakalayo usezingeni: ngo-2019 kwaba ukuguqulwa okusheshayo kohlelo lonke, kanti lokhu kwenyuka kusebenza ekuthengweni okungaphezu kwamalitha ayi-110 futhi izikhulu zithi kufinyelela cishe ku-15% wabathengi, ngemva kokuba uhlelo lwezigaba selwethulwe ngoDisemba. Ukwenyuka kwangaphambili kwabangela imibhikisho emadolobheni nasemalokishini angaphezu kwe-100; kwalandela umkhankaso wokuqeda imibhikisho, i-AP kamuva yabika ukuthi kwabulawa okungenani abantu abangama-321 kwase kuboshwa izinkulungwane, icaphuna i-Amnesty International. Lowo mlando uphakamisa ukuthi kubhekwe ukuthi isinxephezelo sizwakala ngokushesha yini nokuthi izindleko eziphakeme ziyaphuma yini emshinini kaphethiloli zidlulele ezinsizeni zansuku zonke.

Indlela imiphumela engasakazeka ngayo

Isixhumanisi sokuqala silula: uphethiloli othengwa ngaphezu kwesabelo ubiza ngokuphindwe kabili kunalokho owawubiza kusukela ngoDisemba. Abaqhubi abahamba amabanga amade bangase babone izindleko zabo zokusebenza zikhuphuka phakathi namasonto ambalwa.

Isixhumanisi sesibili asiqinisekile kangako. Uma abashayeli bamatekisi nabasebenza ekulethweni kwempahla abaningi ngokwanele beqa umkhawulo futhi bekwazi ukukhuphula amanani ngaphandle kokulahlekelwa ibhizinisi eliningi, abasebenzisi bangase babhekane nemali yokugibela noma izindleko zokuletha eziphakeme. Lolu chungechunge luba buthaka uma iningi labaqhubi lihlala ngaphansi kwesabelo, lithwala izindleko, noma lithola ukudluliselwa kwemali okunxephezela izindleko ngendlela ebonakalayo.

Ukuhlolwa komthelela

  • Abasebenzisi bakaphethiloli abaningi balahlekelwa amandla okuthenga ngokushesha kuphethiloli othengwe ngaphezu kwamalitha ayi-110.
  • Abaqhubi bamatekisi nabasebenza ekulethweni kwempahla babhekene nezindleko zokusebenza eziphakeme kuphethiloli owengeziwe futhi bangase kudingeke bakhethe phakathi kwenzuzo encane, uhambo olumbalwa olunenzuzo encane, noma izinkokhiso eziphakeme.
  • Imindeni ethenjiswe ukudluliselwa kwemali inemiphumela exubile: usizo lungase luthambise isabelomali, kodwa isikhathi sako, inani kanye nokufaneleka kusamele kungacaciswa.
  • Uhlelo lwe-Iran lokungenisa uphethiloli lungase luzuze uma isidingo sisondela kumthamo obikiwe wamalitha ayizigidi eziyi-122 ngosuku; isidingo esingashintshi singagcina ukungenisa kudingekile.

Izimo ezingase zenzeke

Okungenzeka kakhulu

Uma isilinganiso sika-15% sinemba ngokubanzi futhi ukudluliselwa kwemali kungakunxephezeli ngokugcwele ukuthengwa okungaphezu kwesabelo, abasebenzisi abathintekayo banciphisa ukusebenzisa uphethiloli ohambweni olungabalulekile noma bathwale izindleko emasontweni ambalwa alandelayo. Abaqhubi bezokuthutha bangase bazame ukunyusa ingxenye yemali yokugibela, kuyilapho ukungenisa kusalokhu kudingekile ngoba igebe elibikiwe phakathi kokusetshenziswa namandla okukhiqiza likhulu. Ukwehla kokusetshenziswa kusukela kwirekhodi lika-Agasti, ukukhula kwesidingo okuhamba kancane, noma izinkokhiso ezintsha zezokuthutha kungasekela le ndlela; isidingo esihlala kulelo rekhodi noma sidlule kuso singayenza ibe buthaka.

Isimo esihle

Uma abathengi bekwazi ukunciphisa ukushayela okungabalulekile futhi ukudluliselwa kwemali kufika ngokushesha emindenini ebihlosiwe, isidingo esingaphezu kwesabelo singehla ngokwanele ezinyangeni eziyisi-6 kuya kweziyi-12 ukuze kunciphe isidingo sikaphethiloli ongeniswayo. Abaqhubi abasebenzisa uphethiloli omningi bangaphendula ngokuhlela imizila ngokuqina noma ngokunciphisa uhambo olunenzuzo encane esikhundleni sokwenyusa amanani kabanzi. Ukusetshenziswa okuqhubekayo okusondela emandleni okukhiqiza asekhaya, ukudluliselwa kwemali okubhaliwe kanye namanani ezokuthutha azinzile kungasekela lowo mphumela.

Isimo esibi

Uma abasebenzisi abahamba amabanga amade bedlulisela izindleko kubathengi kuyilapho isinxephezelo sibambezelekile, singanele noma singacacile, imali yamatekisi nezindleko zokuletha kungase kukhuphuke futhi kwandise ingcindezi ezabelweni zemindeni. Emnothweni onokwehla kwamandla emali okubikwe ukuthi kungu-67% ngonyaka, ushintsho lukaphethiloli lungase luzwakale kabanzi kunokufinyelela kwalo okuqondile kuka-15%. Ukunyuka kwamanani ezokuthutha, ukukhokha okubambezelekile noma ukuphikiswa okuhleliwe kwaleli zinga kungasekela le ndlela; ukudluliselwa kwemali okusheshayo nokubonakalayo kanye nokusetshenziswa kukaphethiloli okuphansi ngaphandle kokwenyuka okubanzi kwamanani ezinsiza kungayenza ibe buthaka.

Okumele kubhekwe ngokulandelayo

  • Ukusetshenziswa kukaphethiloli nsuku zonke uma kuqhathaniswa nerekhodi lika-Agasti lamalitha ayizigidi eziyi-145.
  • Ukufaneleka kwemindeni ekudlulisweni kwemali, isikhathi sako kanye nokulethwa kwangempela.
  • Izinguquko emalini yamatekisi, ekulethweni kwempahla nasezindlekweni zokuthutha noma izinkokhiso ezengeziwe.
  • Imiqulu kaphethiloli ongeniswayo kanye nemininingwane esemthethweni mayelana nokutholakala kukaphethiloli uma kuqhathaniswa namalitha ayizigidi eziyi-122 omthamo wasekhaya wansuku zonke.
Sources (4)
  1. AP BusinessIran increases gasoline price for its heaviest consumers as economy struggles
  2. theguardian.comIran supreme leader backs petrol price rises as protests spread
  3. apnews.comIran raises gasoline prices for the first time since deadly 2019 protests
  4. theguardian.comIran begins payments to 60 million as petrol price protests continue

Comments

No comments yet.