Iye Pétírọ̀lù ní UK Dé Òkè Jù Látìgbà Tí Ogun Iran Ti Bẹ̀rẹ̀

Ohun tó yí padà

Apapọ̀ iye pétírọ̀lù ní UK ti dé 163.6p fún líítà kan, èyí tó ga jù láti ìgbà tí ogun Iran bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ 28 Oṣù Kejì, nígbà tí apapọ̀ iye diesel jẹ́ 184.99p. Iye òróró Brent wà ní nǹkan bí $94 fún bààrìlì kan, RAC sì ní ó fẹ́rẹ̀ẹ́ dájú pé àwọn awakọ̀ yóò san owó tó pọ̀ sí i ní kedere láwọn ọ̀sẹ̀ tó ń bọ̀ bí iye òróró bá ṣì ga, gẹ́gẹ́ bí BBC News ṣe ròyìn. Ìyípadà iye òróró ní ọjà osunwọle sábà máa ń gba nǹkan bí ọ̀sẹ̀ méjì kí ó tó dé àwọn ibùdó títà epo ní UK.

Kí nìdí tó fi ṣe pàtàkì

Ipa àkọ́kọ́ ti hàn níbi títà epo mọ́tò. Àwọn awakọ̀ ń san owó tó pọ̀ sí i fún ìrìnàjò, nígbà tí àwọn ilé iṣẹ́ ìfiránṣẹ́, olùpín oúnjẹ, oníṣẹ́ ọwọ́, oko àti àwọn ẹgbẹ́ ọkọ̀ míì ń kojú ináwó ìṣiṣẹ́ tó ga sí i. Ìbéèrè tó kàn ni iye ináwó ilé iṣẹ́ náà tí wọ́n yóò ru, àti iye tí wọ́n yóò fi kún owó àwọn oníbàárà.

Fún àwọn ìdílé, èyí lè mú ìfipá méjì wá. Wíwakọ̀ di ohun tó gbowó sí i lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Iye oúnjẹ àti àwọn ẹrù míì tí a gbé dé ilé lè gòkè lẹ́yìn náà bí àwọn olùgbé ẹrù àti olùpèsè bá fi owó àfikún epo kún un tàbí gbé iye sókè láti gba ináwó ìrìnàjò padà. Ipa lórí ìfẹ̀sókè iye da lórí bí ìgbéga iye epo náà ṣe tóbi tó, bí ó ṣe pẹ́ tó, iye tí àwọn ilé iṣẹ́ ru nínú èrè wọn, àti ìyípadà nínú àwọn ináwó pàtàkì míì; iye epo tó ga nìkan kò pinnu ìwọ̀n ìfẹ̀sókè iye.

Bí ipa náà ṣe lè tàn kálẹ̀

Ọ̀nà náà bẹ̀rẹ̀ láti òróró tútù sí epo ní ọjà osunwọle, lẹ́yìn náà sí pétírọ̀lù àti diesel lẹ́yìn àkókò ìdúró tí a ròyìn níbi títà epo. Àwọn awakọ̀ oníṣòwò àti ẹgbẹ́ ọkọ̀ ló kọ́kọ́ ń san ìgbéga náà. Bí àwọn olùṣiṣẹ́ ìrìnàjò bá fi ináwó náà kún owó iṣẹ́ wọn, olùpín àti alátagbà yóò kojú owó ìfiránṣẹ́ tó ga sí i, èyí tó lè dé ọ̀dọ̀ àwọn olùràá nípasẹ̀ oúnjẹ àti àwọn ẹrù míì tí a gbé dé ilé. Ìṣubú iye òróró tútù, àdéhùn ìrìnàjò tó ní iye tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀, ìmúṣiṣẹ́ tó dára sí i, tàbí bí ilé iṣẹ́ ṣe ru apá kan ìgbéga náà, lè dín bí ináwó náà ṣe ń kọjá sí àwọn míì kù.

Office for National Statistics ṣàkọsílẹ̀ ọ̀nà yìí lẹ́yìn ìgbọ̀nsẹ̀ iye epo ní 2022: iye diesel tó ga mú ináwó gbígbé oúnjẹ àti ohun mímu pọ̀ sí i, nígbà tí àwọn aṣelọpọ kan fi iye àwọn ohun èlò tó ga kún owó àwọn oníbàárà, àwọn mìíràn sì ru apá kan nínú èrè wọn. Èyí ń fi ọ̀nà náà múlẹ̀, kì í sì í ṣe àsọtẹ́lẹ̀ pé gbogbo ìgbéga iye epo lọ́wọ́lọwọ̀ yóò mú àbájáde kan náà wá.

Àpẹẹrẹ ìtàn

Àpẹẹrẹ tó wúlò ni ìgbọ̀nsẹ̀ iye epo mìíràn ní UK ní 2022. Ní Oṣù Kẹfà 2022, ONS ṣàkọsílẹ̀ iye pétírọ̀lù ní 184.0p àti diesel ní 192.4p fún líítà kan, àwọn méjèèjì sì jẹ́ iye tó ga jù nígbà náà. Iye epo ọkọ̀ ga 42.3% ju ọdún kan ṣáájú lọ, ìrìnàjò sì ní ìkópa tó ga jù nínú ìyípadà ìfẹ̀sókè iye àwọn oníbàárà oṣù náà. Iye oúnjẹ náà ń gòkè, pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ìdí tó ń ṣiṣẹ́ pọ̀, títí kan agbára, ọjà ẹrù àgbáyé àti ìdààmú nínú ìpèsè.

Ohun tó tẹ̀lé jẹ́ ẹ̀kọ́. Ní Oṣù Kejìlá 2022, iye pétírọ̀lù ti sọ̀kalẹ̀ sí 155.3p, diesel sì sí 179.1p, ìfẹ̀sókè iye nínú ẹ̀ka ìrìnàjò sì ti dín kù fún oṣù mẹ́fà lẹ́sẹẹsẹ. Ṣùgbọ́n ìfẹ̀sókè iye oúnjẹ ṣì jẹ́ 16.9%, èyí tó fi hàn pé iye ní àwọn ìpele tó wà lẹ́yìn lè máa yí ní àkókò tó yàtọ̀ lẹ́yìn tí ináwó agbára, ọjà ẹrù, ìṣelọpọ àti ìrìnàjò tó ga ti kọjá nínú ẹ̀wọ̀n ìpèsè.

Àwọn iye apapọ̀ níbi títà epo mọ́tò báyìí kéré ju òkè 2022 lọ, àwọn ohun tó fa wọn sì yàtọ̀. Ẹ̀kọ́ tó wúlò ni láti máa wo iye epo taara àti ìwífún tó máa ń tẹ̀lé e nípa iye àwọn ilé iṣẹ́ àti iye àwọn oníbàárà: ìgbéga kúkúrú lè rọlẹ̀ kí ìkópa rẹ̀ nínú iye ẹrù káàkiri tó hàn, ṣùgbọ́n ìgbéga tó pẹ́ máa ń fún àwọn ilé iṣẹ́ ní ìdí tó lágbára láti tún owó iṣẹ́ àti iye ẹrù ṣe.

Nínú ìròyìn wa

Ìròyìn wa tẹ́lẹ̀ nípa ìfèsì ọjà òróró lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ṣàfihàn ìpele àkọ́kọ́ nínú ìdààmú tó wà lọ́wọ́lọwọ̀. Ìròyìn UK yìí ń ṣàfihàn ìpele tó tẹ̀lé: ìfipá ọjà osunwọle ti dé àwọn ibùdó títà epo. Ìtúpalẹ̀ míì nípa àdéhùn òróró US-Venezuela ṣàlàyé ìdí tí àwọn ìpamọ́ òróró àfikún kò fi dandan mú ìdínkù iye epo ní ọjà alátagbà wá ní kánkán.

Ìṣàyẹ̀wò ipa

• Àwọn awakọ̀: owó fífi epo sí ọkọ̀ tó ga lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, pàápàá fún àwọn tí kò lè dín ìjìnnà ìrìnàjò wọn kù.
• Àwọn ẹgbẹ́ ọkọ̀ oníṣòwò àti olùṣiṣẹ́ ìfiránṣẹ́: ináwó ohun èlò tó ń padà wá déédéé tó ga sí i, níwọ̀n bí diesel ṣe jẹ́ 184.99p fún líítà kan.
• Olùpín oúnjẹ àti alátagbà: ewu owó ìrìnàjò tó ga sí i bí iye epo tó ga bá pẹ́.
• Àwọn ìdílé: ìfipá tó lè dé lẹ́yìn lórí oúnjẹ àti ẹrù tí a gbé dé ilé nígbà tí àwọn olùpèsè bá fi ináwó náà kún iye ẹrù dípò kí wọ́n ru ú.
• Ìjọba UK: fífi ìgbéga owó-ori epo 5p tí a gbèrò sílẹ̀ títí di òpin Oṣù Kejìlá ń yẹra fún fífikún owó náà ní àkókò ìgbéga yìí.
• Ìgbẹ́kẹ̀lé: ó ga fún iye epo lọwọlọwọ̀ níbi títà epo àti ipa taara lórí ináwó ẹgbẹ́ ọkọ̀; ó déédé fún bí ináwó ìrìnàjò ṣe lè kọjá sí iye ẹrù; ó sì kéré fún ìṣírò èyíkéyìí nípa ìfẹ̀sókè iye káàkiri ọrọ̀-ajé láìsí ìwífún iye tó tẹ̀lé e.

Àwọn ipò tó ṣeé ṣe

• Èyí tó ṣeé ṣe jù lọ: iye níbi títà epo yóò máa fi àkókò iye òróró tútù tó ga láìpẹ́ yìí hàn bí Brent bá dúró sún mọ́ ìpele òde òní jálẹ̀ àkókò ìdúró tó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ọ̀sẹ̀ méjì. Àwọn iye apapọ̀ RAC tó kàn yóò jẹ́ ìdánwò tó ṣe kedere jù lọ.
• Ìhà rere: ìfipá lè rọlẹ̀ bí ìdààmú nínú ìpèsè bá dín kù, Brent sì sọ̀kalẹ̀ kí ináwó osunwọle míì tó dé ibi títà epo. Ìṣubú tó bá tẹ̀síwájú nínú iye òróró tútù àti iye apapọ̀ RAC yóò fi ọ̀ràn yìí múlẹ̀.
• Ìhà búburú: ìgbéga míì nínú iye òróró tútù yóò gbé iye níbi títà epo àti ináwó ìrìnàjò oníṣòwò sókè, lẹ́yìn náà ó sì lè fa ìfipá iye tó gbòòrò sí i bí àwọn olùgbé ẹrù àti olùpèsè bá fi ináwó wọ̀nyẹn kún iye wọn. Owó àfikún epo, ìwádìí àwọn ilé iṣẹ́, àti ìfẹ̀sókè iye oúnjẹ tàbí ẹrù yóò mú ọ̀ràn yìí lágbára.

Ohun tó yẹ kó o máa wo lẹ́yìn èyí

Máa wo iye apapọ̀ pétírọ̀lù àti diesel RAC, òróró Brent, àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó kan ìpèsè òróró ilẹ̀ Middle East. Fún ipa lórí iye ìgbé ayé, máa wo owó àfikún epo àwọn olùgbé ẹrù, ìwádìí ilé iṣẹ́ ONS, iye aṣelọpọ, ìfẹ̀sókè iye oúnjẹ àti ìkópa ẹ̀ka ìrìnàjò nínú CPI. Àwọn àmì wọ̀nyẹn yóò fi hàn bóyá ìgbéga náà ṣì jẹ́ ìtàn iye níbi títà epo ní pàtàkì, tàbí bóyá ó ti ń wọ iye àwọn ẹrù tí a gbé dé ilé. Ọjọ́ ìlànà tó kàn tí a mọ̀ ni òpin Oṣù Kejìlá, nígbà tí a ó tún wo ìgbéga owó-ori epo 5p tí a fi sílẹ̀.