Bungereza erwanirira ekiragiro ekigaana okusuubulagana n’ebisulo by’Abayisirayiri mu West Bank

Ebikyuse

Bungereza egenda kugaana okuyingiza ebintu ebiva mu bisulo by’Abayisirayiri mu West Bank, ekitundu ekiri wansi w’obuwambe bwa Yisirayiri. Era egenda kugaana kampuni okuwa ebisulo ebyo ensimbi, okubizimbira n’okubikolera ebikozesebwa eby’enkulaakulana. Ekiragiro kizingiramu n’emirimu gy’ettaka n’amayumba awamu n’okubirangira obusuubuzi. Enteekateeka zino zijja kutandika okukola mu bbanga eritasukka myezi mwenda.

Bungereza era egaziyizza ekiragiro kyayo ekigaana okutunda ebyokulwanyisa. Kati kizingiramu ebyokulwanyisa “ebiyamba mu ngeri ey’amaanyi okukuuma obuwambe” bw’ebitundu bya Palesitayini. AP Business

Ssaabaminisita Andy Burnham yagambye nti enkola eno egendereddwamu okuwakanya okugoba Abapalesitayini mu maka gaabwe. Minisita w’ensonga z’ebweru Ed Miliband yayogedde ku maka agaamenyeddwa, enguudo n’ebikozesebwa eby’olukale ebyasaanyiziddwawo. Era yayogedde ku bantu okusengulwa n’obutabanguko obukolebwa Abayisirayiri abasenze mu bitundu ebyo.

Yisirayiri yaddamu ng’eggalawo ofiisi ya Bungereza ey’obubaka mu buvanjuba bwa Yerusaalemi. Era yawera ababaka ba palamenti ya Bungereza 11 n’Abangereza abalala okuyingira mu ggwanga. Yategeeza nti ejja kugoba abakiise ba Bungereza mu kifo eky’awamu ekirondoola okukoma kw’amasasi mu Gaza. Era yagamba nti ejja kukomya okutendekebwa kw’abakuumaddembe b’Obuyinza bwa Palesitayini mu West Bank okukolebwa Bungereza.

Minisita w’ensonga z’ebweru wa Yisirayiri Gideon Sa’ar yayita ekikolwa kya Bungereza “kya mugaso mubi nnyo.”

Lwaki kino kikulu

Obusuubuzi bw’ebintu bwennyini buyinza obutakosebwa nnyo. Ebintu ebiva mu bisulo bino ebisuubulibwa ebweru bitono, era ebisinga biva mu bulimi.

Kyokka ekiragiro tekikoma ku bintu. Kampuni za Bungereza zirina okulekera awo okuwa ebisulo empeereza eziri mu kiragiro. Kino kiyinza okukosa abawola ensimbi, abazimbi n’abateekawo ebikozesebwa eby’enkulaakulana. Kiyinza n’okukosa abasuubuzi b’ettaka n’amayumba n’abakola ku birango.

Eno y’enteekateeka ya Bungereza esinga amaanyi mu kuwakanya ebikolwa bya Yisirayiri bukya ekkiriza Palesitayini ng’eggwanga omwaka oguwedde.

Ejjidde mu kiseera ng’okuzimba ebisulo kweyongedde nnyo wansi wa gavumenti ya Ssaabaminisita Benjamin Netanyahu, ekulembeza ennyo eggwanga lyayo okusinga amalala. Mu byeraliikiriza mulimu omushinga gwa E1. Bungereza n’abalala bagamba nti omushinga guno gwandikutuddemu West Bank, ne gwongera okukalubya okutondawo eggwanga lya Palesitayini mu biseera eby’omu maaso.

Bufalansa ne Kanada zaagambye nti nazo zijja kukola ekifaananako bwe kityo. Denmark, Finland, Iceland, Poland, Portugal ne Sweden zeeyamye okuwagira ebikolwa ebirala. Amawanga ga Bulaaya agawerako gaamala dda okuwera ebintu ebiva mu bisulo, oba gakyalowooza ku kukikola.

Kino kireetawo obusobozi nti ekiragiro kya Bungereza ekikwata ku busuubuzi obutono kiyinza okugaziwa. Kampuni zandyetaaze okugondera ebiragiro ebifaanagana mu bitundu bya Bulaaya ebisingawo. AP Business

Engeri ebivaamu gye biyinza okusaasaana

Bungereza bw’eneekuuma ku byonna bye yalangirira ng’eteekawo amateeka ag’okussa ekiragiro mu nkola, kampuni ezirina endagaano ezikwatagana n’ebisulo ziyinza okuziddamu okuzekenneenya oba okuzivaamu nga ekiseera tekinnaggwaako. Kino kikwata ku kuwa ensimbi, okuzimba, ebikozesebwa eby’enkulaakulana, ettaka n’amayumba, n’okulanga obusuubuzi.

Kino kiyinza okukendeeza ku mpeereza obusuubuzi bw’omu bisulo ze bufuna okuva e Bungereza. Kiyinza okuba bwe kityo ne bwe kiba nti obusuubuzi bw’ebintu obunaafiirwa butono.

Ebivaamu biyinza okusigala nga bitono singa ekiragiro kikoma ku bintu bitono nga kissibwa mu nkola. Era kiyinza okuba bwe kityo singa kampuni za Bungereza ntono ezikola emirimu egikikwatibwako, oba singa abawa empeereza abava mu mawanga amalala badda mu kifo ky’ezo ezivuddeyo.

Bufalansa, Kanada oba gavumenti endala bwe zinaateekawo ebiragiro ebifaanagana, kampuni ezikola mu butale obwo ziyinza okwetaaga okukyusa endagaano zaazo n’ensibuko z’ebintu bye zigula ku kigero ekigazi.

Okupima ebiyinza okuvaamu

• Kampuni za Bungereza ezirina emirimu egy’ebisulo egikwatibwako ekiragiro: Ebivaamu birimu ebirungi n’ebibi mu myezi mukaaga okutuuka ku 12. Ziyinza okufiirwa endagaano. Kyokka amateeka bwe ganaavaayo, zijja kutegeera obulungi emirimu egikkirizibwa n’egitagaanibwa.
• Abatunda ebintu ebweru okuva mu bisulo by’Abayisirayiri: Bajja kukosebwa mu myezi mukaaga okutuuka ku 12. Ebintu byabwe bijja kuggibwako omukisa gw’okuyingira akatale ka Bungereza. Wadde kiri kityo, ebintu ebigambibwa nti bitundibwa ebweru bitono.
• Obusuubuzi bw’omu bisulo obunoonya empeereza: Buyinza okukosebwa mu myezi mukaaga okutuuka ku 12. Omukisa gw’okufuna ensimbi n’empeereza z’obusuubuzi okuva e Bungereza guyinza okukendeera singa abazigaba bavaayo.
• Kampuni za Bulaaya ezikola mu butale obw’enjawulo: Ziyinza okukosebwa singa Bufalansa, Kanada oba gavumenti endala ziteekawo amateeka agafaanagana. Zinaaba zeetaaga okwekenneenya endagaano zaazo okusinziira ku mateeka g’amawanga agawerako, mu kifo ky’okukola ku kiragiro kya Bungereza kyokka.
• Enkolagana ya Bungereza ne Yisirayiri mu byokwerinda: Eyinza okukosebwa mu nnaku oba mu wiiki singa Yisirayiri eggya abakozi ba Bungereza mu kifo ekirondoola okukoma kw’amasasi nga bwe yalangirira. Era kino kisinziira ku kukomya okutendekebwa kw’abakuumaddembe b’Obuyinza bwa Palesitayini okukolebwa Bungereza.

Ebiyinza okubaawo

Bino bye tusuubira okusinziira ku biriwo, naye bikyali kuteebereza.

Ekisinga okusuubirwa: Bungereza bw’eneessa mu nkola ebiragiro ku mpeereza nga bwe yalangirira, kampuni ezikosebwa zijja kuva mu ndagaano ezimu oba okukyusa enkola zaazo zisobole okugondera amateeka mu myezi mwenda egijja. Obusuubuzi bw’ebintu bwennyini tebujja kukosebwa nnyo kubanga eby’obulimi ebitundibwa ebweru bitono.

Kino kye tusinga okusuubira kubanga enkola erambika dda empeereza z’ekwatako. Kyokka abawa empeereza abalala bwe badda mu kifo ky’abavuddeyo, bayinza okukendeeza ku kukosebwa kw’obusuubuzi.

Amateeka agalaga engeri buli mpeereza gy’eneekwatibwako n’amawulire ga kampuni ezivudde mu mirimu egyo byandiwagidde okusuubira kuno. Ne Yisirayiri okussa mu nkola ebikolwa by’okwesasuza bye yalangirira kyandiwonyezza obujulizi. Okusuubira kuno kwandinafuwa singa Bungereza ekendeeza ku ebyo ekiragiro bye kikwatako, eyongezaayo ekiseera kyakyo oba eremererwa okukissa mu nkola.

Ebiyinza okugenda obulungi: Bufalansa, Kanada ne gavumenti endala eza Bulaaya bwe zinaateekawo ebiragiro ebifaanagana mu myezi mukaaga okutuuka ku 12, abatunda ebintu n’abawa empeereza abakwatagana n’ebisulo bajja kuba balina okugondera ebiragiro mu kitundu ekigazi.

Ekyo kyandyongedde okubasikiriza okukyusa ensibuko z’ebintu bye bagula n’endagaano zaabwe mu butale obw’enjawulo. Tebandikutte nsonga ya Bungereza ng’eyayo yokka.

Ebiragiro ebitongole n’amawulire okuva mu kampuni ku nkyukakyuka ze zikoze okugondera amateeka mu butale obw’enjawulo byandiwagidde ekkubo lino. Lyandinafuwa singa gavumenti zikoma ku bigambo by’obubaka, oba ebiragiro ne bikwata ku bika by’ebintu bitono byokka.

Ebiyinza okugenda obubi: Yisirayiri bw’eneessa mu nkola okwesasuza kwe yalangirira, era nga tewali gavumenti ezzaawo enteekateeka ezikosebwa, enkolagana ya Bungereza ne Yisirayiri mu mirimu egy’awamu eyinza okukendeera mu nnaku oba mu wiiki. Abakiise ba Bungereza bandivudde mu kifo ekirondoola okukoma kw’amasasi mu Gaza. Okutendekebwa kw’abakuumaddembe b’Obuyinza bwa Palesitayini nakwo kwandikomye.

Ebikozesebwa byandizze ku kukola ku nkaayana z’ebyobubaka mu kifo ky’emirimu egyo egy’awamu.

Okukakasibwa nti abakiise baggiddwayo n’okutendeka kuyimiriziddwa kwandiwagidde okusuubira kuno. Kwandinafuwa singa Yisirayiri eyimirizaamu ebikolwa byayo oba ebisazaamu.

Eby’okugoberera ebiddako

• Amateeka ga Bungereza agannyonnyola ebintu n’empeereza ekiragiro bye kikwatako, kampuni bye zirina okukola okukigondera n’engeri gye kinaakwasibwamu, nga ebbanga eritasukka myezi mwenda terinnaggwaako.
• Obanga Yisirayiri eggya abakiise ba Bungereza mu kifo ekirondoola okukoma kw’amasasi mu Gaza, era n’ekomya okutendekebwa kw’abakuumaddembe b’Obuyinza bwa Palesitayini okukolebwa Bungereza.
• Ebiragiro ebitongole ebikwata ku bisulo ebiva mu Bufalansa oba Kanada.